Bà Nguyễn La Anh Đào, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất thương mại - cơ khí Phước Hưng giới thiệu sản phẩm của doanh nghiệp. Ảnh: Nguyễn Hòa

Đối với Đồng Nai, một trong những trung tâm sản xuất lớn nhất cả nước, việc kiến tạo, phát triển hệ sinh thái hiện nay là hết sức cấp thiết nhằm phục vụ mục tiêu phát triển công nghiệp hiện đại và tăng trưởng kinh tế cao của cả nước.

Xác lập vị thế cho công nghiệp hỗ trợ

Ngày 25-5-2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 929/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình Phát triển CNHT giai đoạn 2026-2035. Theo đó, CNHT được xác định là nền tảng để phát triển nền công nghiệp quốc gia theo hướng bền vững, tự chủ và hiện đại. Chương trình hướng tới hình thành năng lực sản xuất nguyên vật liệu, linh kiện, phụ tùng và thiết bị đầu vào trong nước, qua đó giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế và góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số trong giai đoạn tới.

Đối với Đồng Nai, năm 2025, số lượng DN đầu tư sản xuất sản phẩm CNHT của địa phương là 997. Trong đó có 713 DN nước ngoài (chiếm 71,5%), còn lại là DN trong nước. Tuy số lượng DN có sự tăng trưởng nhưng tỷ trọng còn thấp, chỉ chiếm 10,3% số lượng DN toàn ngành công nghiệp.

Sản xuất tại một doanh nghiệp cơ khí, chế tạo ở phường Trảng Dài.

Đặt mục tiêu đến năm 2030, Đồng Nai phấn đấu có khoảng 1,2 ngàn DN hoạt động trong lĩnh vực CNHT. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Đồng Nai sẽ tập trung triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, từ hỗ trợ DN tiếp cận các chính sách phát triển CNHT của Trung ương đến thúc đẩy hợp tác quốc tế, mở rộng thị trường tiêu thụ và tăng cường kết nối giữa DN sản xuất linh kiện với các DN đầu cuối.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là nâng cao năng lực nội tại cho DN thông qua hỗ trợ đầu tư máy móc, thiết bị, đổi mới công nghệ và cải tiến quy trình sản xuất. Việc ứng dụng công nghệ hiện đại, chuyển đổi số, phát triển mô hình nhà máy thông minh sẽ giúp DN CNHT nâng cao năng suất, giảm chi phí, cải thiện chất lượng sản phẩm và đáp ứng tốt hơn yêu cầu của các tập đoàn lớn.

Cùng với hỗ trợ về công nghệ, Đồng Nai cũng chú trọng tạo lập môi trường thuận lợi để DN phát triển lâu dài. Theo Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Nguyễn Kim Long, kiến tạo môi trường, hỗ trợ DN phát triển là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên của địa phương. Đồng Nai định hướng bổ sung quỹ đất công nghiệp, cải thiện khả năng tiếp cận mặt bằng sản xuất, thu hút các dự án CNHT có hàm lượng công nghệ cao, tạo sự liên kết giữa DN trong nước với DN có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).

Theo các chuyên gia, phát triển mạnh CNHT không chỉ mang ý nghĩa mở rộng một ngành sản xuất mà còn là giải pháp quan trọng để thành phố Đồng Nai nâng cao chất lượng tăng trưởng công nghiệp trong giai đoạn mới. Khi hệ thống DN CNHT phát triển đồng bộ, Đồng Nai sẽ có thêm lợi thế trong thu hút đầu tư, hình thành chuỗi giá trị bền vững và củng cố vị thế là một trong những trung tâm công nghiệp lớn của cả nước.

Để kết nối CNHT trên địa bàn, từ năm 2019, Đồng Nai đã thành lập Tổ Điều phối viên xúc tiến phát triển CNHT. Tổ thường xuyên tổ chức khảo sát, gặp gỡ và kết nối nhu cầu thực tế giữa DN Việt Nam trên địa bàn với các DN FDI, trọng tâm là Nhật Bản, giúp thúc đẩy hợp tác hiệu quả trong lĩnh vực CNHT.

Cần kiến tạo hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ

CNHT có tiềm năng phát triển, song vẫn đang tồn tại không ít “điểm nghẽn”. Việt Nam nói chung, thành phố Đồng Nai nói riêng đang trong quá trình mở rộng quy mô sản xuất công nghiệp trên bản đồ thế giới. Khoảng cách giữa nhu cầu ngày càng lớn của thị trường và năng lực đáp ứng của DN trong nước đang là một trong những “điểm nghẽn” lớn nhất hiện nay. Bởi sự phát triển của CNHT không chỉ được đo bằng số lượng DN tham gia mà còn thể hiện ở khả năng kết nối, cung ứng sản phẩm đạt chuẩn và tham gia sâu vào chuỗi giá trị sản xuất.

Theo bà Nguyễn La Anh Đào, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất thương mại - cơ khí Phước Hưng (phường Long Bình), DN đang nỗ lực để cung ứng các sản phẩm phụ trợ cho ngành công nghiệp điện máy, điện lạnh. Mong muốn của công ty cũng như nhiều đơn vị khác là hợp tác được với các nhà sản xuất lớn, nhất là các đối tác FDI để mở rộng năng lực của mình. Điều này cần sự hỗ trợ của cơ chế, chính sách và các chương trình kết nối của Nhà nước.

Tiến sĩ Huỳnh Thanh Điền, giảng viên Trường đại học Nguyễn Tất Thành (Thành phố Hồ Chí Minh) nhận định: Nhiều DN FDI đang có nhu cầu gia tăng tỷ lệ mua hàng trong nước nhằm giảm chi phí logistics, rút ngắn chuỗi cung ứng và nâng cao tính linh hoạt trong hoạt động sản xuất. Tuy nhiên, nguồn cung từ các DN nội địa vẫn chưa đáp ứng được đầy đủ các yêu cầu về công nghệ, chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật cũng như năng lực sản xuất. Bài toán đặt ra cho CNHT không chỉ là thu hút thêm DN mới, mà quan trọng hơn là nâng cao năng lực của DN trong nước để có thể trở thành “mắt xích” tin cậy trong chuỗi cung ứng, qua đó tạo sự chuyển biến thực chất trong quá trình phát triển công nghiệp.

Cũng theo Tiến sĩ Huỳnh Thanh Điền, khi DN tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia, sẽ thuận lợi hơn trong tiếp nhận công nghệ, phương thức quản trị, tiêu chuẩn chất lượng và kinh nghiệm thị trường. Điều này cũng đặt ra bài toán cho địa phương trong việc kết nối, hình thành các hệ sinh thái CNHT hoàn chỉnh.