Hội nghị do ông Nguyễn Văn Thịnh, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương chủ trì, với sự tham dự của ông Hà Như Huệ, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Sơn La; ông Sòi Đức Nghĩa, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Sơn La; đại diện lãnh đạo, cán bộ chuyên môn và đơn vị thực hiện nhiệm vụ khuyến công của một số địa phương khu vực Trung du miền núi phía Bắc, cùng đại diện Lãnh đạo các xã, phường và cơ quan, đơn vị liên quan trên địa bàn tỉnh Sơn La.

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh hệ thống chính sách khuyến công đang được tiếp tục hoàn thiện, với nhiều quy định mới về đối tượng hỗ trợ, nội dung hoạt động, cơ chế tài chính, phân cấp quản lý và tổ chức thực hiện. Đây là điều kiện quan trọng để các địa phương đổi mới phương thức triển khai, đưa chính sách đến gần hơn với doanh nghiệp, hợp tác xã và các cơ sở công nghiệp nông thôn.

Hoàn thiện chính sách, tạo hành lang thuận lợi cho hoạt động khuyến công

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp Nguyễn Văn Thịnh nhấn mạnh ý nghĩa thiết thực của việc cập nhật, thống nhất nhận thức và phương pháp triển khai các quy định mới, nhất là trong bối cảnh tổ chức bộ máy và yêu cầu quản lý nhà nước tại địa phương có nhiều thay đổi.

Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp Nguyễn Văn Thịnh phát biểu tại Hội nghị

Thời gian qua, chính sách khuyến công đã có những bước điều chỉnh quan trọng. Nghị định số 235/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định số 45/2012/NĐ-CP tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ chính sách; Thông tư số 63/2025/TT-BCT đổi mới công tác bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, thống nhất nhận diện RISEP và tổ chức bình chọn theo ba cấp: cấp xã, cấp tỉnh và cấp quốc gia.

Đặc biệt, ngày 06/10/2026, Bộ Công Thương ban hành Thông tư số 66/2026/TT-BCT quy định về xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện và quản lý kinh phí khuyến công quốc gia. Trước đó, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 139/2026/TT-BTC ngày 25/9/2026 hướng dẫn lập, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí khuyến công, bổ sung các nội dung chi và điều chỉnh mức chi nhằm đáp ứng tốt hơn yêu cầu thực tiễn.

Những chính sách này không chỉ hoàn thiện hành lang pháp lý mà còn thể hiện định hướng đổi mới trong quản lý và sử dụng nguồn lực khuyến công: tăng cường phân cấp gắn với trách nhiệm, đơn giản hóa quy trình, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, đồng thời ưu tiên hỗ trợ đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và phát triển bền vững.

Tại Hội nghị, các báo cáo viên của Cục Công nghiệp đã tập trung hướng dẫn những điểm mới trong công tác bình chọn sản phẩm RISEP; xây dựng, đánh giá và tổ chức thực hiện kế hoạch khuyến công quốc gia; quản lý, điều chỉnh đề án; cũng như quy trình tạm ứng, thanh toán và quyết toán kinh phí.

Nội dung tập huấn chú trọng việc vận dụng các quy định vào những tình huống thực tế, giúp đội ngũ cán bộ địa phương nâng cao năng lực tham mưu, xác định đúng đối tượng thụ hưởng, lựa chọn nội dung hỗ trợ phù hợp và bảo đảm sử dụng ngân sách nhà nước đúng quy định, hiệu quả.

Đối với Sơn La và các tỉnh Trung du, miền núi phía Bắc, phát triển công nghiệp nông thôn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm, nâng cao thu nhập và gia tăng giá trị cho các sản phẩm có lợi thế của địa phương. Sơn La sở hữu tiềm năng đáng kể về vùng nguyên liệu nông nghiệp, đặc biệt là cà phê, chè, cây ăn quả và các sản phẩm nông, lâm sản đặc trưng. Tuy nhiên, để chuyển hóa tiềm năng thành giá trị kinh tế bền vững, yêu cầu đặt ra không chỉ là mở rộng sản lượng mà còn phải nâng cao năng lực chế biến, chuẩn hóa chất lượng, xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường.

Trong định hướng đó, khuyến công có thể phát huy vai trò hỗ trợ các cơ sở công nghiệp nông thôn đầu tư ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến, cải tiến quy trình sản xuất, nâng cao năng suất, tiết kiệm năng lượng và phát triển sản phẩm có giá trị gia tăng cao. Đối với ngành cà phê, một trong những sản phẩm có lợi thế của Sơn La, hoạt động khuyến công cần hướng mạnh hơn vào hỗ trợ các khâu chế biến, hoàn thiện sản phẩm, nâng cao chất lượng và năng lực cạnh tranh. Từ những vùng nguyên liệu giàu tiềm năng, việc hình thành các sản phẩm cà phê chế biến sâu, có thương hiệu và đáp ứng yêu cầu thị trường sẽ góp phần nâng cao vị thế cà phê Sơn La trong nước và quốc tế.

Tương tự, đối với chè, hoa quả và các sản phẩm nông, lâm sản khác, chính sách khuyến công có thể hỗ trợ hình thành năng lực sản xuất mới thông qua đổi mới công nghệ chế biến, bảo quản, đóng gói, phát triển mẫu mã và kết nối thị trường, phù hợp với đối tượng, nội dung và điều kiện hỗ trợ theo quy định. Điều quan trọng là lựa chọn đúng những cơ sở có tiềm năng phát triển, có phương án đầu tư khả thi và khả năng huy động nguồn lực đối ứng, qua đó phát huy vai trò dẫn dắt của ngân sách nhà nước, khuyến khích doanh nghiệp và cơ sở sản xuất chủ động đầu tư, mở rộng quy mô.

Từ thực tiễn địa phương, Hội nghị cũng đặt ra yêu cầu tăng cường sự phối hợp giữa Sở Công Thương và chính quyền cấp xã trong việc phát hiện nhu cầu, hướng dẫn cơ sở sản xuất tiếp cận chính sách và đề xuất các nội dung hỗ trợ sát với lợi thế từng địa bàn.

Phát triển thương hiệu RISEP, đưa sản phẩm công nghiệp nông thôn vươn xa

Một nội dung được nhấn mạnh tại Hội nghị là đổi mới công tác bình chọn và phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu theo Thông tư số 63/2025/TT-BCT.

Theo định hướng của Cục Công nghiệp, việc bình chọn sản phẩm không chỉ nhằm ghi nhận, tôn vinh những sản phẩm có chất lượng và giá trị đặc trưng, mà quan trọng hơn phải trở thành cơ sở để tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp, cơ sở sản xuất nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển thị trường.

Việc thống nhất nhận diện RISEP mở ra cơ hội xây dựng hình ảnh chung cho các sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, tăng khả năng nhận biết và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động quảng bá, xúc tiến thương mại.

Đối với Sơn La và các tỉnh miền núi phía Bắc, cần phát huy hiệu quả hệ thống hội chợ, triển lãm, điểm giới thiệu và bán sản phẩm, các kênh phân phối hiện đại và nền tảng thương mại điện tử để từng bước mở rộng sự hiện diện của sản phẩm RISEP trên thị trường.

Cùng với việc lựa chọn, công nhận sản phẩm, các địa phương cần quan tâm hơn đến hoạt động hỗ trợ sau bình chọn, nhất là đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng, hoàn thiện bao bì, nhãn hiệu, truy xuất nguồn gốc, quảng bá thương hiệu và kết nối tiêu thụ.

Đây cũng là hướng tiếp cận để những sản phẩm mang bản sắc địa phương không chỉ được biết đến tại các hội chợ, triển lãm mà từng bước hiện diện thường xuyên hơn trong hệ thống phân phối, tiếp cận người tiêu dùng trong nước và hướng tới thị trường xuất khẩu. Bên cạnh định hướng phát triển sản xuất và thị trường, Hội nghị dành thời gian trao đổi về những vấn đề thường phát sinh trong tổ chức thực hiện chính sách khuyến công tại địa phương, từ xác định đối tượng hỗ trợ, xây dựng hồ sơ đề án đến quản lý kinh phí, tạm ứng, thanh toán và quyết toán.

Đáng chú ý, Thông tư số 66/2026/TT-BCT, có hiệu lực từ ngày 23/11/2026, phân định rõ hơn trách nhiệm giữa các cơ quan, tăng phân cấp cho Sở Công Thương đối với một số nội dung điều chỉnh đề án, đồng thời đẩy mạnh cập nhật và khai thác dữ liệu trên Hệ thống thông tin quản lý khuyến công.

Hội nghị nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ hỗ trợ đơn lẻ sang nâng cao năng lực sản xuất, thúc đẩy đổi mới công nghệ, phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu và mở rộng thị trường, góp phần khai thác hiệu quả tiềm năng công nghiệp nông thôn của Sơn La và các tỉnh miền núi phía Bắc.

Thông tư số 139/2026/TT-BTC, có hiệu lực từ ngày 15/11/2026, tạo cơ sở để địa phương rà soát, hoàn thiện cơ chế tài chính phù hợp với điều kiện ngân sách và yêu cầu phát triển công nghiệp nông thôn.

Việc triển khai đồng bộ các quy định mới đòi hỏi đội ngũ cán bộ làm công tác khuyến công, đặc biệt ở cấp cơ sở, phải chủ động cập nhật kiến thức, nắm chắc quy trình và tăng cường phối hợp với các cơ quan chuyên môn.

Trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, vai trò của chính quyền xã, phường trong nắm bắt tình hình sản xuất, phát hiện cơ sở có tiềm năng và kết nối nhu cầu hỗ trợ với cơ quan chuyên môn càng cần được phát huy.

Đồng thời, các địa phương cần quan tâm chuẩn bị kế hoạch khuyến công từ sớm, lựa chọn đề án có trọng tâm, trọng điểm, bảo đảm tiến độ thực hiện và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Đồng hành cùng địa phương, hướng tới phát triển công nghiệp nông thôn bền vững

Kết luận Hội nghị, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp Nguyễn Văn Thịnh nhấn mạnh yêu cầu chuyển những quy định mới thành phương pháp tổ chức thực hiện thống nhất, khả thi và có hiệu quả tại cơ sở.

Theo định hướng của lãnh đạo Cục Công nghiệp, hoạt động khuyến công thời gian tới cần tập trung vào ba kết quả quan trọng: tạo thêm năng lực chế biến và sản xuất có giá trị gia tăng cao; phát triển nhiều sản phẩm RISEP có chất lượng, thương hiệu và thị trường rõ ràng; đồng thời huy động thêm nguồn lực xã hội cùng với ngân sách nhà nước đầu tư cho công nghiệp nông thôn. Cùng với đó, công tác khuyến công phải tiếp tục đổi mới theo hướng lấy doanh nghiệp, cơ sở sản xuất làm trung tâm; lấy hiệu quả đầu tư, năng suất, chất lượng và khả năng phát triển thị trường làm thước đo, thay vì chỉ đánh giá bằng số lượng đề án hoặc kinh phí hỗ trợ.

Cục Công nghiệp khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành cùng các Sở Công Thương và địa phương trong hướng dẫn thực hiện chính sách, tháo gỡ khó khăn, tổng hợp những vấn đề phát sinh để tham mưu cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý theo quy định.

Hội nghị tập huấn tại Sơn La không chỉ góp phần nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ làm công tác khuyến công, mà còn tạo cơ hội tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý nhà nước ở Trung ương với địa phương, thúc đẩy việc đưa chính sách vào thực tiễn sản xuất.

Với sự đồng hành của Bộ Công Thương, sự chủ động của chính quyền địa phương và nỗ lực của cộng đồng doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, những lợi thế về nguyên liệu, sản phẩm đặc trưng và bản sắc vùng miền của Sơn La cũng như khu vực Trung du, miền núi phía Bắc có thêm điều kiện được chuyển hóa thành năng lực công nghiệp, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh mới, đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát triển công nghiệp nông thôn hiện đại, xanh và bền vững.

Lý Quốc Thịnh