Bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đang đứng trước yêu cầu mới khi nền kinh tế đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số khiến nhu cầu điện tiếp tục gia tăng và quá trình chuyển dịch năng lượng diễn ra mạnh mẽ. Nghị quyết số 70-NQ/TW (Nghị quyết 70) của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đã xác định rõ yêu cầu xây dựng hệ thống năng lượng đồng bộ, hiện đại, đa dạng, có khả năng thích ứng cao, đáp ứng đủ điện và ổn định cho nhu cầu phát triển đất nước. 

Tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai thực hiện 4 Nghị quyết của Bộ Chính trị diễn ra ngày 16/9/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh: “Đối với Nghị quyết 70, mục tiêu cốt lõi là hệ thống năng lượng phải an toàn, ổn định, có dự phòng tin cậy; cung cấp đủ cho sản xuất và đời sống; chuyển dịch theo hướng xanh, phát thải thấp; vận hành thông minh trên nền tảng số và đảm bảo chi phí hợp lý, minh bạch”.
Thực tế từ những mái nhà phủ kín pin mặt trời đến những nhà máy, khu công nghiệp và hệ thống lưới điện được đầu tư nâng cấp, một cách tiếp cận mới về an ninh năng lượng đang hình thành: không chỉ ngành điện tăng nguồn cung, mà còn huy động nguồn lực tại chỗ để mỗi người dân và mỗi doanh nghiệp trở thành một mắt xích trong hệ thống năng lượng quốc gia. 
Những nguồn lực tưởng như nhỏ lẻ ấy đang tạo thành sức mạnh lớn, cùng đất nước góp sức cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số. Phóng viên TTXVN thực hiện loạt bài: " Kiến tạo thế chủ động cho an ninh năng lượng" nhằm cụ thể  hóa tinh thần Nghị quyết 70 vào cuộc sống sau gần một năm triển khai.  

Bài 1: Sử dụng hiệu quả dòng điện

Những ngày nắng nóng kéo dài từ miền Bắc đến miền Trung, khi nhu cầu sử dụng điện tăng cao, câu chuyện bảo đảm an ninh năng lượng không chỉ được nhìn từ những nhà máy điện hay đường dây truyền tải. Từ một khách sạn điều chỉnh giờ vận hành máy giặt, một nhà hàng thay thiết bị cũ đến một doanh nghiệp chủ động sắp xếp lại phụ tải, từng kilowatt giờ điện tiết kiệm đang góp phần giảm áp lực lên hệ thống điện quốc gia.
Theo bước chân ngành điện đến các địa phương những ngày nắng như đổ lửa của năm 2026, có thể thấy tinh thần Nghị quyết 70 đang được cụ thể hóa bằng những mô hình rất đời thường. 

*Khi tiết kiệm điện trở thành một phần của bài toán kinh doanh

Cuối tháng 7, biển Cửa Lò (Nghệ An) đang vào mùa cao điểm du lịch. Lượng khách tăng kéo theo nhu cầu sử dụng điện cao tại các khách sạn, nhà hàng và cơ sở dịch vụ.
Tại Khách sạn Mường Thanh Cửa Lò, công suất phòng trong những tháng hè này đạt khoảng 83-85%. Hệ thống điều hòa, tủ lạnh, giặt là và các thiết bị phục vụ du khách luôn phải hoạt động với cường độ cao. Vì vậy, việc tiết kiệm điện tại khách sạn không đơn thuần là giảm sử dụng thiết bị mà đi cùng với tổ chức lại cách vận hành, bảo đảm chất lượng phục vụ.

Anh Võ Huy Tuấn, Giám đốc điều hành Khách sạn Mường Thanh Cửa Lò cho biết, khách sạn đã nâng cấp thiết bị, đầu tư công nghệ phù hợp, thân thiện với môi trường và tuyên truyền cán bộ, công nhân viên sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả.

Theo anh Tuấn, hệ thống giặt là và thiết bị làm mát là hai nhóm tiêu thụ nhiều điện năng nhất của khách sạn. Vì vậy, khách sạn phải điều chỉnh thời gian vận hành máy giặt, tránh những giờ cao điểm. Đó vừa là tiết kiệm, vừa là dành nguồn lực để phục vụ những dịch vụ khác.
Những điều chỉnh này có thể chưa tạo ra sự khác biệt lớn trong một ngày. Tuy nhiên, khi được duy trì liên tục tại một khách sạn có công suất phòng luôn trên 80%, hiệu quả tích lũy hàng tháng trở nên rõ rệt. 

Từ câu chuyện tại Mường Thanh Cửa Lò, tiết kiệm điện đang dần trở thành một phần trong bài toán quản trị, gắn lợi ích của doanh nghiệp với yêu cầu sử dụng hiệu quả nguồn điện của hệ thống.

Công ty cổ phần Sợi Nghệ Tĩnh, chuyên sản xuất sợi cotton xuất khẩu, với sản lượng khoảng 10.000 - 11.000 tấn sản phẩm/năm. Mỗi năm, công ty này tiêu thụ khoảng 7 triệu kWh. Do vậy tiết kiệm điện được doanh nghiệp đặt trong bài toán sản xuất và sức cạnh tranh. 
Bà Đào Thị Phương, Trưởng phòng Hành chính - Nhân sự Công ty cổ phần Sợi Nghệ Tĩnh cho biết, với đặc thù sản xuất liên tục, doanh nghiệp chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất theo từng khung giờ, chuyển một phần phụ tải sang sản xuất vào giờ thấp điểm. 
Cùng với đó, công ty đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà công suất 4 MWp, đáp ứng khoảng 30% nhu cầu điện phục vụ sản xuất của đơn vị.
Theo bà Phương, hệ thống điện mặt trời mái nhà được đơn vị triển khai từ năm 2025. Khi đi vào hoạt động, nguồn điện tại chỗ đã giúp doanh nghiệp giảm lượng điện tiêu thụ từ lưới điện quốc gia, tiết kiệm chi phí và từng bước thực hiện mục tiêu phát triển xanh.
Tại khu du lịch Thiên Cầm (Hà Tĩnh), ông Lê Anh Tuấn, chủ Nhà hàng Tuấn Phú Quý cũng cho biết, nhà hàng đã thay thế những thiết bị cũ như điều hòa, hệ thống chiếu sáng bằng thiết bị tiết kiệm điện, đồng thời quán triệt nhân viên tắt toàn bộ thiết bị khi không sử dụng. Cùng với đó, sau khi được cán bộ điện lực hướng dẫn sử dụng điện tiết kiệm, hóa đơn tiền điện của nhà hàng giảm hơn 10% mỗi tháng. 
Trong bối cảnh đất nước đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số, nhu cầu năng lượng vào thời gian tới sẽ tiếp tục tăng để đáp  ứng. Vì vậy, mỗi kilowatt giờ điện tiết kiệm không chỉ giảm hóa đơn tiền điện hàng tháng cho một gia đình hay chi phí cho một doanh nghiệp, mà còn góp phần dành nguồn lực của hệ thống điện cho sản xuất và những nhu cầu thiết yếu.

*Để mỗi người sử dụng điện thành một mắt xích

Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà đặt mục tiêu tiết kiệm tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ toàn quốc trong năm 2026 và tối thiểu 10% điện năng tiêu thụ trong các tháng cao điểm nắng nóng từ tháng 4 đến tháng 7; đồng thời yêu cầu đẩy mạnh phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ.
Như vậy, từ góc độ một khách sạn, nhà hàng hay nhà máy, mỗi giải pháp tiết kiệm điện có thể chỉ tạo ra hiệu quả ở quy mô nhỏ. Nhưng khi hàng nghìn cơ sở cùng thay đổi cách sử dụng điện, phần điện năng tiết kiệm được sẽ trở thành một nguồn lực đáng kể cho cả hệ thống điện quốc gia.
Qua khảo sát thực tế tại Nghệ An, áp lực cung ứng điện trong những ngày nắng nóng cho thấy tiết kiệm điện ngày càng trở nên cấp thiết. Ông Lê Quang Thanh, Phó Giám đốc Công ty Điện lực Nghệ An (Tổng công ty Điện lực miền Bắc) cho biết, trong các đợt nắng nóng cao điểm tháng 5 và tháng 6/2026, công suất phụ tải toàn tỉnh đạt khoảng 1.310 MW, tăng gần 15% so với cùng kỳ năm trước.
Áp lực cung ứng điện không chỉ đến từ các hộ gia đình sử dụng nhiều điều hòa mà còn từ quá trình mở rộng sản xuất tại các khu công nghiệp. Khi các doanh nghiệp FDI tăng công suất, nhu cầu điện cho các dây chuyền sản xuất cũng tăng theo. Để bảo đảm cấp điện, Công ty Điện lực Nghệ An triển khai đồng bộ các giải pháp đầu tư lưới điện, hiện đại hóa vận hành, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền sử dụng điện tiết kiệm và phát triển điện mặt trời tự sản xuất, tự tiêu thụ.
"Mỗi cán bộ, công nhân viên Công ty Điện lực Nghệ An đều được xác định là một tuyên truyền viên trong công tác tiết kiệm điện", ông Thanh cho biết.

Tại Can Lộc (Hà Tĩnh), ông Phan Văn Nhân, Tổ trưởng Tổ Kinh doanh tổng hợp, Điện lực Can Lộc cho biết, trong tháng 6 vừa qua, nắng nóng gay gắt khiến sản lượng điện tiêu thụ cực đại trên địa bàn tăng tới 24% so với cùng kỳ năm 2025. Cùng với trực vận hành 24/24 giờ, đơn vị tăng cường tuyên truyền tới các hộ dân và doanh nghiệp sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả; đồng thời tư vấn khách hàng phát triển điện mặt trời mái nhà.

Theo ông Nhân, những khách hàng có sản lượng điện tiêu thụ từ khoảng 1.000 kWh mỗi tháng trở lên nên nghiên cứu lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà, trên cơ sở phù hợp với nhu cầu sử dụng và điều kiện thực tế. 
Từ quá trình tiếp xúc với khách hàng, cán bộ điện lực nhận thấy không ít hóa đơn tiền điện tăng cao chỉ vì những thói quen rất nhỏ: bình nóng lạnh quên tắt, điều hòa hoạt động liên tục cả ngày lẫn đêm, đèn vẫn sáng khi không có người sử dụng. 
Đáng chú ý, trong những ngày nhiệt độ ngoài trời lên tới 40 độ C hoặc cao hơn, nhiều gia đình đặt điều hòa ở mức 20-21 độ C. Mức chênh lệch lớn khiến thiết bị phải hoạt động liên tục, vừa tiêu thụ nhiều điện, vừa ảnh hưởng tới độ bền của thiết bị điện.
Từ một chiếc máy giặt được vận hành đúng giờ, một bóng đèn được tắt khi không sử dụng hay một dây chuyền sản xuất được điều chỉnh hợp lý, những thay đổi nhỏ trong thói quen sử dụng điện hàng ngày đang góp phần tạo thêm dư địa cho hệ thống điện. Đó là minh chứng cho tinh thần Nghị quyết 70-NQ/TW được cụ thể hóa trong đời sống: bảo đảm an ninh năng lượng bắt đầu từ việc sử dụng hiệu quả từng nguồn điện, để có thêm nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế và hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh, bền vững.

Theo BNews