Thông qua hàng loạt sáng kiến mới được công bố, hãng xe Nhật Bản đang thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang mô hình “công ty di động”, nơi giá trị không chỉ đến từ sản phẩm mà còn từ dữ liệu, phần mềm và các giải pháp xã hội tích hợp.

Điểm nhấn đáng chú ý trong chiến lược này là việc Toyota đặt trí tuệ nhân tạo vào vị trí trung tâm. Hãng đã phát triển một nền tảng AI quy mô lớn với khả năng thu thập, phân tích và xử lý dữ liệu theo thời gian thực từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm phương tiện, hạ tầng và hành vi con người. Hệ thống này không chỉ phục vụ cho xe tự hành, mà còn được thiết kế để ứng dụng trong quản lý giao thông, tối ưu hóa vận hành đô thị và nâng cao mức độ an toàn.

Cách tiếp cận của Toyota cho thấy hãng không coi AI là công cụ thay thế con người, mà là yếu tố hỗ trợ, nâng cao năng lực phán đoán và tương tác trong môi trường sống ngày càng phức tạp.

Song hành với AI là chiến lược xây dựng nền tảng dữ liệu toàn diện, được xem như tài sản cốt lõi trong mô hình kinh doanh mới. Toyota đang phát triển các hệ thống tích hợp dữ liệu nhằm kết nối thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, từ đó hình thành một “hạ tầng số” cho các dịch vụ tương lai.

Việc quản trị dữ liệu được chú trọng theo hướng đảm bảo tính bảo mật và quyền riêng tư của người dùng, đồng thời tạo điều kiện để dữ liệu có thể được khai thác hiệu quả trong các lĩnh vực như giao thông thông minh, năng lượng và chăm sóc sức khỏe.

Trung tâm của toàn bộ chiến lược chuyển đổi là dự án Woven City, được xây dựng dưới chân núi Phú Sĩ (Nhật Bản). Đây không chỉ là một đô thị thử nghiệm, mà còn là nơi Toyota kiểm chứng các mô hình kinh doanh mới trong môi trường thực tế thông qua các nền tảng công nghệ như AI Vision Engine và hệ thống Integrated ANZEN.

Các công nghệ này không hoạt động độc lập mà liên kết với nhau, tạo thành một hệ sinh thái thông minh có khả năng hiểu, dự đoán và phản ứng với môi trường theo thời gian thực. Khi kết hợp thêm các nền tảng dữ liệu như Infra Hub hay Data Fabric, toàn bộ thành phố trở thành một hệ thống thống nhất, nơi con người, phương tiện và hạ tầng có thể phối hợp nhịp nhàng nhằm nâng cao an toàn và chất lượng sống.

Theo giới chuyên môn, cách tiếp cận nói trên phản ánh sự thay đổi trong tư duy phát triển của Toyota, từ mô hình sản xuất truyền thống sang mô hình nền tảng mở, nơi giá trị được tạo ra thông qua hợp tác đa bên.

Hãng gọi đây là chiến lược “Kakezan”, tức là nhân giá trị bằng cách kết hợp thế mạnh của nhiều đối tác, từ năng lực sản xuất, phát triển phần mềm đến ý tưởng sáng tạo từ các doanh nghiệp khởi nghiệp. Trong bối cảnh ranh giới giữa ngành ô tô và công nghệ ngày càng mờ nhạt, chiến lược này được cho là sẽ giúp Toyota mở rộng hệ sinh thái, tận dụng các nguồn lực bên ngoài để tăng tốc đổi mới.

Kakezan còn thể hiện qua cách Toyota tổ chức đổi mới. Một ví dụ là mô hình Inventor Garage - đi vào hoạt động từ tháng 4-2026 - cho phép các đối tác phát triển sản phẩm trong môi trường khép kín, sau đó thử nghiệm trong khu vực kiểm soát và cuối cùng là triển khai trong đời sống thực của cư dân. Quy trình ba bước này tạo thành một vòng lặp liên tục, giúp các ý tưởng nhanh chóng được kiểm chứng và hoàn thiện, đồng thời giảm thiểu rủi ro khi đưa ra thị trường.

Hệ sinh thái Kakezan còn mở rộng với sự tham gia của nhiều đối tác đa ngành, từ robot, dịch vụ giải trí đến hàng không đô thị và tài chính. Điều này cho thấy Toyota không chỉ muốn phát triển sản phẩm riêng lẻ, mà hướng tới xây dựng một hệ sinh thái mở, nơi các lĩnh vực khác nhau có thể giao thoa để tạo ra các giải pháp toàn diện cho xã hội.

Chiến lược mới còn cho thấy thay đổi căn bản trong cách tạo ra doanh thu. Nếu trước đây nguồn thu chủ yếu đến từ việc bán xe, thì trong tương lai, các dịch vụ dựa trên dữ liệu, phần mềm và hệ sinh thái sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng. Đây cũng là lý do Toyota hướng tới việc cung cấp các giải pháp di động toàn diện, bao gồm hệ thống giao thông thông minh, dịch vụ năng lượng và các tiện ích đô thị, qua đó mở rộng phạm vi hoạt động sang nhiều lĩnh vực ngoài ngành ô tô truyền thống.

Nhìn tổng thể, bước đi mới của tập đoàn lớn nhất Nhật Bản không chỉ là sự nâng cấp về công nghệ, mà là quá trình tái định nghĩa toàn bộ mô hình kinh doanh.

Nếu được triển khai thành công, các sáng kiến không chỉ giúp Toyota giữ vững vị thế nhà sản xuất ô tô hàng đầu thế giới, mà còn trở thành doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc tạo dựng hệ sinh thái di chuyển và đời sống đô thị trong tương lai. Lối đi mới này sẽ trở thành kinh nghiệm quý để các nhà sản xuất xe khác định hình lại chiến lược phát triển của chính mình trong tương lai.