Hạ tầng chiến lược dần hiện hữu

Thời gian qua, Chính phủ liên tục có những chỉ đạo quyết liệt nhằm thúc đẩy các dự án đường sắt trọng điểm.

Văn phòng Chính phủ đã ban hành các văn bản truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, yêu cầu các bộ, ngành, địa phương triển khai thực hiện các nghị quyết của Quốc hội liên quan đến đầu tư đường sắt, trong đó có dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam và tuyến Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng.

Đối với tuyến Bắc – Nam, cơ quan chức năng được giao đẩy nhanh giai đoạn chuẩn bị đầu tư, hoàn thiện báo cáo nghiên cứu khả thi, đồng thời bảo đảm tiến độ đi đôi với chất lượng. Các yêu cầu về lựa chọn công nghệ, mô hình đầu tư, đối tác chiến lược cũng được đặt ra nhằm bảo đảm tính khả thi và hiệu quả lâu dài.

Song song đó, tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng được định hướng phát triển theo hướng hiện đại, đồng bộ, gắn kết với mạng lưới quốc tế, đồng thời bảo đảm yếu tố độc lập, tự chủ về công nghệ trong dài hạn.

Đáng chú ý, dự án đường sắt cao tốc Hà Nội – Quảng Ninh đã chính thức khởi công, trở thành tuyến liên vùng đầu tiên được triển khai.

Với chiều dài hơn 120 km, tốc độ thiết kế lên tới 350 km/h, tuyến đường này khi hoàn thành sẽ rút ngắn thời gian di chuyển từ Hà Nội đến Quảng Ninh xuống chỉ còn khoảng 23 phút.

Không chỉ cải thiện khả năng đi lại, dự án còn tạo trục kết nối nhanh giữa các trung tâm kinh tế lớn như Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng, Quảng Ninh, thúc đẩy giao thương, du lịch và thu hút đầu tư.

Bên cạnh phát triển tuyến chính, các cơ quan chức năng cũng thúc đẩy mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), khai thác hiệu quả quỹ đất quanh nhà ga, qua đó tạo thêm nguồn lực cho đầu tư hạ tầng.

Kỳ vọng lan tỏa kinh tế

Không chỉ mang ý nghĩa về giao thông, đường sắt cao tốc còn được nhìn nhận là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Nhiều ý kiến người dân bày tỏ kỳ vọng các dự án này sẽ giúp rút ngắn khoảng cách vùng miền, tạo thuận lợi cho đi lại, học tập và làm việc.

Là một người dân ở gần dự án ga đường sắt cao tốc Hà Nội - Hạ Long, chị Nguyễn Tuyết Mai, người dân Hạ Long, Quảng Ninh vui mừng cho biết: “Nghe tin tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh sau khi hoàn thành sẽ chỉ mất khoảng 23 phút di chuyển giữa hai địa phương, tôi rất mong dự án sớm hoàn thành. Việc đi lại thuận tiện sẽ giúp người dân tiết kiệm thời gian, mở ra nhiều cơ hội việc làm, du lịch và phát triển”.

Tiến sĩ Tạ Đình Hòa - giảng viên Học viện Tài chính - cho rằng trong bối cảnh toàn cầu hóa, tốc độ là một nguồn lực quan trọng. Việc phát triển đường sắt cao tốc sẽ trở thành mắt xích then chốt trong hệ thống logistics, giúp giảm chi phí vận tải, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Đồng thời, các tuyến đường sắt hiện đại còn góp phần tái cấu trúc không gian phát triển, hình thành các hành lang kinh tế mới.

Thực tế cho thấy, những dự án như tuyến Hà Nội – Quảng Ninh không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển mà còn mở ra cơ hội hình thành các chuỗi đô thị, công nghiệp và dịch vụ liên kết chặt chẽ.

Đây cũng là tiền đề để phát triển ngành công nghiệp đường sắt trong nước, từ sản xuất thiết bị, chuyển giao công nghệ đến đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Tuy vậy, để đạt được kỳ vọng đột phá, quá trình triển khai cần kiểm soát chặt chẽ từ khâu chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng đến lựa chọn công nghệ. Bài toán về vốn, công nghệ và năng lực vận hành cũng cần được giải quyết đồng bộ.

Cùng với Chính phủ, sự tham gia của doanh nghiệp và kỳ vọng lớn từ xã hội, các dự án đường sắt cao tốc đang đứng trước cơ hội trở thành cú hích quan trọng, góp phần nâng cấp hạ tầng giao thông và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững trong những năm tới.