Doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh sản xuất đạt chuẩn Halal để mở rộng xuất khẩu vào thị trường 1,9 tỉ dân. Ảnh: Hạ Mây

Thị trường Halal đang nổi lên như một trong những động lực tăng trưởng mới của xuất khẩu Việt Nam, không chỉ bởi quy mô tiêu dùng lớn mà còn nhờ xu hướng mở rộng sang nhiều lĩnh vực ngoài thực phẩm. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả cơ hội này, doanh nghiệp không thể tiếp cận theo cách truyền thống mà cần một chiến lược bài bản, dài hạn và toàn diện hơn.

Trao đổi với báo chí, bà Lý Kim Chi - Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TPHCM (FFA) nhận định, thị trường Halal hiện nay là một không gian tiêu thụ khổng lồ với khoảng 1,9 tỉ người, tương đương quy mô gần 2.000 tỉ USD hàng hóa. Nếu trước đây, chúng ta thường xem đây là một thị trường ngách, thì đến thời điểm này, với Việt Nam, Halal không còn là thị trường phụ mà đã trở thành một trong những thị trường trọng tâm trong tiêu thụ quốc tế.

Có thể thấy rõ sự thay đổi trong cách tiếp cận thị trường của doanh nghiệp Việt Nam. Không còn dừng lại ở việc thăm dò hay tham gia thử nghiệm, Halal đang dần trở thành hướng đi chiến lược cần được đầu tư đúng mức.

Từ thực tế đó, các doanh nghiệp Việt Nam không chỉ dừng lại ở mức “đã tham gia” mà cần chủ động mở rộng hơn nữa, phát triển đa dạng các sản phẩm đạt chuẩn Halal. Để làm được điều này, ngoài nỗ lực của doanh nghiệp, rất cần sự đồng hành của chính quyền địa phương và các hiệp hội ngành nghề trong việc phổ biến thông tin, tổ chức tập huấn, kết nối và xúc tiến thị trường như những chương trình đang được triển khai hiện nay nhằm hỗ trợ doanh nghiệp thâm nhập sâu và rộng hơn vào thị trường giàu tiềm năng này.

Ở góc độ thực tiễn, cơ cấu doanh nghiệp tham gia thị trường Halal hiện nay cho thấy ngành chế biến lương thực - thực phẩm vẫn giữ vai trò chủ lực. Đây cũng là lĩnh vực có nhiều lợi thế của Việt Nam trong xuất khẩu.

"Hiện nay, trong cơ cấu doanh nghiệp tham gia thị trường Halal, ngành chế biến lương thực - thực phẩm chiếm tỉ trọng lớn nhất. Qua quan sát và trao đổi giữa các doanh nghiệp, có thể thấy việc xây dựng sản phẩm đạt chuẩn Halal không phải là quá khó. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là doanh nghiệp phải tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn, quy định khắt khe của thị trường" - bà Lý Kim Chi cho biết.

Theo bà Chi, tư duy của doanh nghiệp cần thay đổi thay vì chỉ tập trung vào các thị trường truyền thống, cần xác định Halal là một hướng đi chiến lược. Mỗi nhà máy, mỗi sản phẩm nên được định hướng đáp ứng tiêu chuẩn Halal để mở rộng cơ hội xuất khẩu.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam cũng đang sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để thúc đẩy phát triển thị trường Halal, từ sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế đến hệ thống chứng nhận ngày càng hoàn thiện.

Hiện tại, Việt Nam đã có nhiều điều kiện thuận lợi để hỗ trợ doanh nghiệp phát triển sản phẩm Halal. Các cơ quan, tổ chức quốc tế như đại diện từ Malaysia và một số quốc gia Hồi giáo đã phối hợp tổ chức tập huấn, chia sẻ kinh nghiệm, đồng thời có cơ quan đại diện tại Việt Nam để cấp chứng nhận Halal. Vì vậy, nếu có quyết tâm và chuẩn bị bài bản, doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể tham gia và khai thác hiệu quả thị trường này.

Không chỉ dừng lại ở thực phẩm, Halal đang mở rộng nhanh chóng sang nhiều lĩnh vực khác, tạo nên một hệ sinh thái tiêu dùng rộng lớn với yêu cầu ngày càng cao.

Theo ông Trương Xuân Trung - Trưởng Thương vụ Việt Nam tại các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Halal hiện không còn giới hạn trong thực phẩm mà mở rộng sang dược phẩm, mỹ phẩm, thời trang…, tạo thành một hệ sinh thái tiêu dùng khổng lồ. So với trước đây, yêu cầu Halal hiện nay không chỉ dừng ở yếu tố tôn giáo mà đã gắn với tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững.

“Xu hướng Halal xanh, ứng dụng blockchain, truy xuất QR… đang trở thành yêu cầu mới. Doanh nghiệp muốn vào thị trường này phải nâng chuẩn toàn diện, chứ không chỉ dừng ở giấy chứng nhận” - ông nói.

Điều này đồng nghĩa, Halal không còn là một “thủ tục”, mà là cả một hệ thống sản xuất, từ nguyên liệu, quy trình đến quản trị chuỗi cung ứng.