Ngày 02/4/2026, Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Kết luận số 18-KL/TW của Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026-2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng hai con số.

Kết luận xác định mục tiêu phấn đấu tăng trưởng GDP bình quân đạt từ 10%/năm trở lên, đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao, thuộc nhóm 30 nền kinh tế có quy mô GDP hàng đầu thế giới.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, công nghiệp được xác định là một trong những trụ cột tăng trưởng then chốt. Tuy nhiên, khung pháp lý hiện hành vẫn còn những điểm nghẽn cơ bản, chưa tạo đủ động lực cho các ngành công nghiệp phát triển theo chiều sâu; chuyển dịch từ gia công, lắp ráp sang nghiên cứu, thiết kế và sản xuất có hàm lượng công nghệ cao; đồng thời chưa có cơ chế đủ mạnh để thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, ngày 03/4/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 82/NQ-CP thông qua chính sách xây dựng Luật Công nghiệp trọng điểm, giao Bộ Công Thương chủ trì soạn thảo dự án Luật. Đây là bước khởi động quan trọng trong tiến trình lập pháp, nhằm tạo cơ sở pháp lý vững chắc thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp trọng điểm phù hợp với định hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hướng đến xây dựng nền công nghiệp độc lập, tự chủ, tự cường.

Công nghiệp là một trong những trụ cột tăng trưởng then chốt 

Chính phủ thông qua hai chính sách do Bộ Công Thương đề xuất, bao gồm chính sách khuyến khích sản xuất, chế tạo trong nước các sản phẩm công nghiệp trọng điểm và chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ. Theo Nghị quyết 82/NQ-CP, Bộ Công Thương được giao hoàn thiện các chính sách theo một số định hướng trọng tâm.

Về nội địa hóa, cần thiết kế cơ chế khuyến khích doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, tận dụng ưu đãi từ các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới thông qua bảo đảm quy tắc xuất xứ.

Về thu hút đầu tư, các quy định cần ưu tiên dự án công nghệ cao và công nghiệp nền tảng, gắn với yêu cầu chuyển giao công nghệ và liên kết với doanh nghiệp trong nước. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước, cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số… là những yêu cầu được đặt ra trong quá trình hoàn thiện chính sách.

Đối với các dự án liên quan đầu tư nước ngoài, Nghị quyết đặt ra yêu cầu xây dựng quy định thu hút và quản lý FDI theo hướng có chọn lọc, ưu tiên các dự án công nghệ cao và công nghiệp nền tảng thay vì thu hút đầu tư theo diện rộng như trước đây. Các dự án FDI được khuyến khích vào lĩnh vực công nghiệp trọng điểm phải gắn với cam kết chuyển giao công nghệ và liên kết thực chất với doanh nghiệp trong nước, qua đó góp phần nâng cao năng lực sản xuất và trình độ công nghệ của nền công nghiệp nội địa. Định hướng này phản ánh sự chuyển dịch trong tư duy thu hút đầu tư từ ưu tiên số lượng sang ưu tiên chất lượng và hiệu ứng lan tỏa công nghệ trong nước.

Việc thông qua chính sách xây dựng Luật Công nghiệp trọng điểm được xem là bước đi quan trọng nhằm hoàn thiện thể chế phát triển công nghiệp trong bối cảnh mới, góp phần tạo nền tảng pháp lý để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số mà Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã đặt ra. Đây cũng là tín hiệu cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc chuyển dịch mô hình phát triển công nghiệp từ chiều rộng sang chiều sâu, xây dựng một nền công nghiệp nội địa có năng lực cạnh tranh, đủ sức tham gia vào các chuỗi giá trị toàn cầu.

Lý Thịnh