Ông Trần Việt Hòa: Có thể khẳng định, công nghiệp tiếp tục là trụ cột then chốt của tăng trưởng kinh tế năm 2025, cả về quy mô, tốc độ và chất lượng tăng trưởng. Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều khó khăn, chuỗi cung ứng toàn cầu phục hồi chậm và nhu cầu thị trường quốc tế chưa thực sự bứt phá, việc sản xuất công nghiệp của Việt Nam phục hồi nhanh và mở rộng trên diện rộng cho thấy nội lực của nền sản xuất trong nước đã được củng cố đáng kể.

Minh chứng rõ nét cho điều này đó là chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) năm 2025 tăng khoảng 9,2%, (năm 2024 tăng 8,2%), là mức tăng cao nhất kể từ năm 2019 đến nay. Chúng tôi đánh giá rất cao việc đạt được chỉ số này vì bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động rất mạnh.

Kết quả đó không chỉ phản ánh sự phục hồi của hoạt động sản xuất, mà còn cho thấy hiệu quả của các chính sách ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ sản xuất - kinh doanh, cùng với quá trình tái cơ cấu, đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực quản trị của cộng đồng doanh nghiệp công nghiệp trong nước.

Đáng chú ý hơn, cơ cấu ngành công nghiệp tiếp tục chuyển dịch theo hướng hiện đại, ứng dụng công nghệ và phát triển bền vững, khi tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo - khu vực tạo giá trị gia tăng cao và có vai trò quyết định trong tiến trình công nghiệp hóa đạt 24,7% GDP - là mức tăng cao nhất từ năm 2019 đến nay.

Điều này cũng cho thấy nền kinh tế đang từng bước giảm phụ thuộc vào khai thác tài nguyên, chuyển sang dựa nhiều hơn vào công nghệ, năng suất và đổi mới sáng tạo. Đây là xu hướng phù hợp với mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với yêu cầu phát triển xanh và bền vững.

Không chỉ tăng trưởng nhanh, với mức tăng ước khoảng 10,5% trong năm 2025, công nghiệp chế biến, chế tạo còn thực sự giữ vai trò “trục trung tâm” của toàn bộ nền sản xuất, đóng góp 8,4 điểm phần trăm vào mức tăng chung. Sự phát triển của lĩnh vực này không chỉ tạo động lực lan tỏa tới các ngành công nghiệp khác, mà còn kéo theo sự phát triển của dịch vụ, logistics, thương mại và xuất khẩu, qua đó tác động trực tiếp tới việc làm, thu nhập, năng lực cạnh tranh quốc gia và vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Nhìn chung, các ngành công nghiệp chủ lực của Việt Nam như: Sản xuất điện, điện tử; luyện kim, sắt thép; dệt may, da giày; cơ khí chế biến chế tạo, ô tô, xe máy; khai thác, chế biến khoáng sản… tiếp tục phát triển. Đặc biệt, một số ngành công nghiệp xuất khẩu (điện tử, dệt may, da giày…) đã có vị trí vững chắc trên thị trường quốc tế, với thứ hạng xuất khẩu cao trong khu vực và thế giới.

Vì vậy, có thể khẳng định rằng, vai trò dẫn dắt của công nghiệp không chỉ nằm ở các con số tăng trưởng, mà quan trọng hơn ở sự chuyển biến về cấu trúc, chất lượng và mô hình phát triển. Sự phát triển ấn tượng của ngành công nghiệp đã tạo dư địa và động lực cho tăng trưởng bền vững của nền kinh tế trong trung và dài hạn.

Ông Trần Việt Hòa: Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên trong giai đoạn 2026-2030, công nghiệp sẽ tiếp tục là lĩnh vực đóng vai trò trung tâm, quyết định sức bật và dư địa tăng trưởng của nền kinh tế.

Tại Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng nêu rõ: Thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao. Còn tại Nghị quyết số 252/2025/QH15 của Quốc hội khóa XV sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 81/2023/QH15 ngày 9/1/2023 của Quốc hội về Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 xác định: Đến năm 2030, tỷ trọng trong GDP của khu vực công nghiệp - xây dựng trên 40% (trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo khoảng 28%); đến năm 2050, Việt Nam thuộc nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu khu vực châu Á.

Những mục tiêu này cho thấy công nghiệp không chỉ là khu vực đóng góp lớn về quy mô và tốc độ tăng trưởng, mà còn là lĩnh vực có khả năng tạo ra giá trị gia tăng cao và hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ tới các ngành, lĩnh vực khác của nền kinh tế, qua đó giữ vai trò then chốt trong việc hiện thực hóa các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới.

Trước hết, công nghiệp, đặc biệt là công nghiệp chế biến, chế tạo sẽ tiếp tục là động lực chủ yếu thúc đẩy tăng trưởng, thông qua mở rộng năng lực sản xuất, nâng cao năng suất lao động và đẩy mạnh xuất khẩu. Khi nền kinh tế hướng tới tốc độ tăng trưởng cao trong thời gian dài, vai trò của công nghiệp càng trở nên quan trọng, bởi đây là khu vực có khả năng duy trì đà tăng trưởng ổn định, bền vững, ít phụ thuộc vào các yếu tố thời vụ hay biến động ngắn hạn.

Quan trọng hơn, sứ mệnh của ngành công nghiệp trong giai đoạn tới không chỉ dừng lại ở việc “tăng về lượng”, mà phải chuyển mạnh sang tăng trưởng theo chiều sâu. Điều đó đòi hỏi đẩy nhanh quá trình cơ cấu lại ngành theo hướng hiện đại, phát triển các ngành công nghệ cao, công nghiệp nền tảng, công nghiệp hỗ trợ; thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cao hàm lượng khoa học công nghệ trong sản phẩm. Đây chính là nền tảng để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Bên cạnh đó, công nghiệp còn có vai trò dẫn dắt sự phát triển của các khu vực kinh tế khác, từ dịch vụ, logistics, thương mại đến nông nghiệp công nghệ cao, qua đó tạo ra hiệu ứng lan tỏa rộng khắp trong toàn nền kinh tế. Sự phát triển của công nghiệp cũng góp phần quan trọng vào giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập, mở rộng thị trường trong nước và củng cố nền tảng kinh tế vĩ mô.

Trong giai đoạn tới, chúng ta cần đầu tư các dự án mà Việt Nam có nhiều tiềm năng, có thể đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng GDP như điện gió ngoài khơi, khai thác chế biến sâu Alumin, các mỏ sắt như Thạch Khê, Quý Xa nhằm hạn chế nhập khẩu, tăng cường năng lực sản xuất của các doanh nghiệp nội địa.

Có thể nói, để đạt được mục tiêu tăng trưởng GDP ở mức cao trong giai đoạn 2026-2030, ngành công nghiệp không chỉ là “đầu tàu” kéo tăng trưởng, mà còn mang sứ mệnh kiến tạo nền tảng phát triển dài hạn, bền vững và tự chủ hơn cho nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.

Ông Trần Việt Hòa: Phát triển công nghiệp không chỉ là yêu cầu trước mắt của tăng trưởng, mà còn là lựa chọn chiến lược dài hạn trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, cùng với những biến động khó lường của kinh tế thế giới, việc xây dựng một nền công nghiệp có nền tảng vững chắc, năng lực tự chủ cao và khả năng thích ứng linh hoạt trở thành điều kiện tiên quyết để bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và nâng cao sức cạnh tranh quốc gia. Từ góc độ đó, các giải pháp thúc đẩy và hỗ trợ phát triển công nghiệp cần được triển khai đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm và hướng tới hiệu quả dài hạn.

Trong thời gian tới, Cục Công nghiệp sẽ triển khai một số nhóm giải pháp sau:

Thứ nhất, xây dựng nền tảng công nghiệp hiện đại theo hướng số hóa, xanh hóa, và nâng cấp chuỗi giá trị: Hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp đẩy mạnh chuyển đổi số toàn bộ hệ thống sản xuất, tự động hóa, IoT, AI, nhất là thúc đẩy nhà máy thông minh đối với dệt may, điện tử, cơ khí, tăng năng suất và chất lượng để thoát khỏi mô hình gia công truyền thống.

Phát triển bền vững ngành chế biến sâu khoáng sản, hiện đại hóa ngành công nghiệp luyện kim đồng thời gắn kết phát triển chuỗi giá trị đất hiếm. Điều này có ý nghĩa chiến lược không chỉ về kinh tế mà còn về an ninh năng lượng, an ninh công nghiệp và vị thế quốc gia.

Mặt khác, hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp nâng cấp vị trí trong chuỗi giá trị toàn cầu (GVC), từ lắp ráp sang thiết kế linh kiện, công nghệ lõi, tham gia các mảng giá trị cao như R&D, kiểm thử, logistics thông minh, kết nối sâu với các tập đoàn đa quốc gia thông qua “thu hút FDI có điều kiện”.

Thứ hai, thu hút đầu tư chất lượng cao gắn với chuyển giao công nghệ: Tiếp tục tham mưu lãnh đạo Bộ Công Thương phối hợp với Bộ Tài chính để cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh nhằm đón làn sóng FDI mới vào các ngành công nghiệp mục tiêu.

Ưu tiên thu hút các dự án thuộc lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ nguồn (sản xuất chip, vật liệu mới, năng lượng sạch, công nghiệp đất hiếm...) và các dự án sản xuất sản phẩm đầu cuối có giá trị (ô tô điện, thiết bị viễn thông, máy công cụ chính xác...).

Bên cạnh ưu đãi thuế, chú trọng yêu cầu chuyển giao công nghệ trong thu hút FDI: Đàm phán với các tập đoàn để đặt trung tâm R&D tại Việt Nam, tuyển dụng và đào tạo nhân sự người Việt vào vị trí kỹ thuật cao.

Thứ ba, hỗ trợ doanh nghiệp trong nước nâng cao sức cạnh tranh. Ngoài hỗ trợ doanh nghiệp tiếp tục tận dụng cơ hội từ các dự án đầu tư công lớn, Cục sẽ tham mưu các cơ chế, chính sách khuyến khích việc tăng cường mua sắm hàng hóa sản xuất trong nước với tinh thần “Chính phủ là khách hàng đầu tiên”, hạn chế tối đa việc sử dụng sản phẩm và nguyên liệu nhập khẩu mà trong nước đã sản xuất được; phối hợp với hệ thống đại diện Thương vụ và các cơ quan liên quan đẩy mạnh tìm kiếm các thị trường mới cho các ngành hàng xuất khẩu chủ lực như dệt may, da giày, điện tử, thực phẩm…

Thứ tư, giữ vững và mở rộng thị trường xuất khẩu, tận dụng toàn cầu hóa có chọn lọc, mở cửa sâu: Đa dạng hóa thị trường và nguồn cung, tối đa hóa lợi ích từ FTA (EVFTA, CPTPP, RCEP, UKVFTA). Đồng thời, từng bước đưa Việt Nam trở thành trung tâm sản xuất và đổi mới của khu vực; thu hút dòng vốn FDI công nghệ cao từ Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, kết hợp hợp tác quốc tế với nâng cao năng lực nội sinh.

Thứ năm, thúc đẩy tăng trưởng công nghiệp chung trên phạm vi toàn quốc: Tiếp tục thực hiện có hiệu quả các chương trình làm việc với các địa phương nhằm phát huy đà tăng trưởng của các ngành công nghiệp tại các vùng kinh tế trọng điểm, từ đó thúc đẩy tăng trưởng công nghiệp chung trên phạm vi toàn quốc.

Xin cảm ơn ông!