Dây chuyền sản xuất sản phẩm Môđun Camera và các linh kiện điện tử của Công ty TNHH MCNEX VINA (KCN Phúc Sơn).

Chế biến, chế tạo giữ vai trò động lực

Theo Thống kê tỉnh, Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) toàn ngành 7 tháng đầu năm 2026 tăng 26,98% so với cùng kỳ năm 2025. Mức tăng hai con số phản ánh hoạt động sản xuất của doanh nghiệp cơ bản ổn định, trong khi nhu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu đối với một số nhóm sản phẩm chủ lực đã được cải thiện. Điểm đáng chú ý là cả bốn nhóm ngành công nghiệp cấp I đều tăng so với cùng kỳ. Ngành khai khoáng tăng 25,42%; công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 27,36%; sản xuất và phân phối điện tăng 9,18%; cung cấp nước, quản lý và xử lý rác thải, nước thải tăng 12,59%.

Với mức tăng cao hơn bình quân toàn ngành và phạm vi sản xuất rộng, chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò động lực chủ yếu. Kết quả này cũng phù hợp với định hướng chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo hướng nâng tỷ trọng công nghệ cao, chế biến sâu và các sản phẩm có giá trị gia tăng lớn.

Đà tăng cũng được ghi nhận ở nhiều nhóm ngành công nghiệp cấp II. Trong đó, điện tử, thiết bị điện và máy móc tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt. Hoạt động của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài cơ bản ổn định, nhiều doanh nghiệp duy trì đơn hàng xuất khẩu và mở rộng sản xuất.

Bảy tháng, sản lượng máy tính xách tay đạt hơn 1,84 triệu chiếc, tăng 66,9%; xe ô tô tải đạt 8.121 chiếc, tăng 30,2%. Một số sản phẩm khác như linh kiện điện tử, dụng cụ y tế, điện sản xuất, nước dứa, giấy bìa và nến cũng tăng so với cùng kỳ. Ngoài ra, các ngành đồ uống, cao su và plastic, chế biến gỗ, sản phẩm kim loại đúc sẵn, đồ nội thất và tái chế phế liệu cũng duy trì mức tăng khá. Đây là tín hiệu tích cực đối với định hướng phát triển công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và chế biến sâu của tỉnh.

Bên cạnh các ngành công nghệ, sản xuất vật liệu xây dựng tiếp tục đáp ứng nhu cầu của các dự án đầu tư công và xây dựng dân dụng. Sản lượng xi măng và clanhke đạt trên 28 triệu tấn, tăng 8,3%; khai khoáng duy trì mức tăng, góp phần bảo đảm nguồn nguyên liệu cho sản xuất. Đà tăng của toàn ngành cũng tác động tích cực đến việc làm khi chỉ số sử dụng lao động trong các doanh nghiệp công nghiệp bảy tháng tăng 4,11% so với cùng kỳ.

Giữ nhịp tăng trưởng, nâng chất lượng phát triển

Kết quả đạt được trong 7 tháng đầu năm tạo nền tảng thuận lợi cho tăng trưởng công nghiệp, song bức tranh chung vẫn còn những gam màu trầm. Có 6/28 ngành công nghiệp cấp II ghi nhận chỉ số sản xuất giảm so với cùng kỳ. Trong đó, sản xuất thuốc, hóa dược và dược liệu giảm 54,13%; sản xuất kim loại giảm 28,60%. Dệt, trang phục, in và sửa chữa, lắp đặt máy móc cũng chưa phục hồi rõ nét. Thị trường xuất khẩu đối với các mặt hàng dệt, may mặc và da giày phục hồi chậm, trong khi sức ép cạnh tranh tiếp tục lớn.

Ở nhóm sản phẩm chủ yếu, sản lượng sợi, giày dép, hàng mây tre đan, phân bón và kính xây dựng còn giảm. Đáng chú ý, xe ô tô chở người dưới 10 chỗ đạt 19.131 chiếc, giảm 15,4%; ắc quy điện và bóng đèn cũng giảm khá sâu. Diễn biến này cho thấy nhu cầu thị trường chưa phục hồi đồng đều, một số doanh nghiệp vẫn chịu áp lực về đơn hàng, giá đầu vào và khả năng cạnh tranh. Vì thế, mức tăng cao của toàn ngành chưa đồng nghĩa mọi lĩnh vực sản xuất đều đã vượt qua khó khăn.

Nghị quyết số 47/NQ-HĐND ngày 9/12/2025 của HĐND tỉnh về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 xác định mục tiêu tăng GRDP 11%; công nghiệp - xây dựng chiếm 47,6% cơ cấu kinh tế; tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo trong GRDP đạt 36,9%. Nghị quyết đồng thời đặt yêu cầu kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số gắn với cơ cấu lại nền kinh tế, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; tập trung phát triển công nghiệp sạch, công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và chế biến sâu. Với các mục tiêu đó, mức tăng IIP 26,98% sau 7 tháng là tín hiệu tích cực, nhưng chưa thể xem là kết quả cuối cùng của cả năm.

Để duy trì động lực, cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và tháo gỡ thực chất khó khăn của doanh nghiệp; hỗ trợ đổi mới công nghệ, xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu và kết nối chuỗi cung ứng. Với các ngành chịu sức ép từ xuất khẩu, đa dạng hóa khách hàng và sản phẩm là giải pháp trực tiếp để ổn định đơn hàng, việc làm.

Cùng với đó, hạ tầng công nghiệp tiếp tục là điều kiện quan trọng. Theo định hướng của tỉnh, cần đẩy nhanh xây dựng hạ tầng Khu kinh tế Ninh Cơ, các khu, cụm công nghiệp theo quy hoạch; hoàn thiện hạ tầng và sớm đưa Khu Công nghệ cao Hà Nam vào hoạt động. Việc thu hút đầu tư phải có chọn lọc, ưu tiên dự án sử dụng công nghệ cao, công nghệ hiện đại, thân thiện với môi trường, tạo sản phẩm có giá trị gia tăng cao, quản trị hiện đại và có khả năng kết nối chuỗi sản xuất, cung ứng toàn cầu. Đây là hướng đi để tăng trưởng công nghiệp không phụ thuộc đơn thuần vào mở rộng sản lượng.

Các cấp, ngành trong tỉnh cần triển khai đồng bộ đổi mới thiết bị, tiết kiệm năng lượng, kiểm soát phát thải vừa là yêu cầu môi trường, vừa giúp hàng hóa đáp ứng tiêu chuẩn thị trường. Tỉnh đặt mục tiêu 100% khu, cụm công nghiệp mới đi vào hoạt động có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt tiêu chuẩn; vì vậy, hạ tầng sản xuất phải gắn với hạ tầng bảo vệ môi trường ngay từ đầu.

Để đạt mục tiêu đã đề ra trong năm 2026, các ngành, địa phương cần triển khai đồng bộ các giải pháp tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp; tiếp tục đẩy nhanh tiến độ đầu tư hạ tầng các khu, cụm công nghiệp; hỗ trợ đổi mới công nghệ, mở rộng thị trường và kiểm soát chặt các yêu cầu về môi trường. Đây cũng là cơ sở để Ninh Bình có thêm dư địa xây dựng nền công nghiệp hiện đại, xanh, có sức cạnh tranh và đóng góp ổn định hơn cho mục tiêu phát triển của tỉnh trong những năm tới.