Mỏ đất hiếm tại Khu tự trị Nội Mông, Trung Quốc. Ảnh minh họa: Kyodo/TTXVN.

Ngày 09/11/2026, Bộ Thương mại và Tổng cục Hải quan Trung Quốc ban hành Thông báo số 58/2026, quyết định tiếp tục tạm dừng thực hiện một số biện pháp kiểm soát xuất khẩu đã được công bố trong năm 2025. Thời gian gia hạn bắt đầu từ ngày 11/11/2026 đến hết ngày 10/01/2027.

Theo thông báo, việc gia hạn áp dụng đối với sáu văn bản về kiểm soát xuất khẩu ban hành tháng 10/2025, gồm các Thông báo số 55, 56, 57, 58 của Bộ Thương mại và Tổng cục Hải quan Trung Quốc cùng các Thông báo số 61, 62 của Bộ Thương mại Trung Quốc.

Các biện pháp này liên quan đến một số nguyên tố đất hiếm trung bình và nặng, thiết bị, nguyên liệu và công nghệ phục vụ chế biến đất hiếm; đồng thời bao gồm một số sản phẩm thuộc nhóm vật liệu siêu cứng, pin lithium và vật liệu điện cực âm bằng graphit nhân tạo.

Đáng chú ý, nhóm đất hiếm thuộc diện tiếp tục tạm dừng áp dụng biện pháp kiểm soát gồm 5 nguyên tố: holmi, erbi, tuli, europi và ytterbi. Đây là những nguyên tố được sử dụng trong nhiều lĩnh vực công nghiệp công nghệ cao, như vật liệu từ, thiết bị điện tử, công nghệ quang học và các ứng dụng chuyên dụng khác.

Trước đó, tháng 11/2025, Trung Quốc đã quyết định tạm dừng thực hiện các biện pháp nêu trên trong thời hạn một năm, đến ngày 10/11/2026, trên cơ sở kết quả tham vấn kinh tế, thương mại với Hoa Kỳ. Quyết định gia hạn lần này tiếp tục duy trì việc tạm dừng áp dụng các biện pháp đó thêm hai tháng.

Tuy nhiên, việc gia hạn không đồng nghĩa với việc Trung Quốc bãi bỏ toàn bộ các quy định kiểm soát xuất khẩu đất hiếm. Những biện pháp được ban hành từ tháng 4/2025 đối với một số nguyên tố đất hiếm như samari, gadolini, terbi, dysprosi, luteti, scandi và ytri vẫn tiếp tục có hiệu lực. Hoạt động xuất khẩu các mặt hàng thuộc diện kiểm soát vẫn phải tuân thủ quy định cấp phép của Trung Quốc.

Theo Reuters, việc tiếp tục tạm dừng một số biện pháp kiểm soát xuất khẩu là một phần trong những điều chỉnh chính sách thương mại giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ, trong bối cảnh hai nước đang thúc đẩy các cuộc đàm phán nhằm giải quyết những vấn đề còn tồn tại trong quan hệ kinh tế, thương mại song phương.

Trung Quốc hiện giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng đất hiếm toàn cầu, đặc biệt ở các khâu tinh luyện, phân tách và chế biến sâu. Vì vậy, những thay đổi trong chính sách xuất khẩu của nước này có thể tác động đến hoạt động cung ứng nguyên liệu phục vụ sản xuất nam châm vĩnh cửu, xe điện, thiết bị điện tử, năng lượng tái tạo và nhiều lĩnh vực công nghiệp khác.

Việc gia hạn tạm dừng một số biện pháp kiểm soát xuất khẩu có thể góp phần giảm bớt áp lực đối với hoạt động cung ứng các mặt hàng liên quan trong ngắn hạn. Tuy nhiên, do các biện pháp kiểm soát khác vẫn có hiệu lực và chuỗi cung ứng đất hiếm còn tập trung cao, thị trường thế giới tiếp tục chịu ảnh hưởng từ chính sách xuất khẩu của Trung Quốc cũng như diễn biến cung, cầu nguyên liệu.

NguyênLD

Nguồn: Tổng hợp từ Bộ Thương mại Trung Quốc, Reuters và Thông tấn xã Việt Nam (09/11/2026).