Tham dự buổi làm việc, về phía Cục Công nghiệp có Phó Cục trưởng Phạm Văn Quân chủ trì, cùng đại diện các Phòng chuyên môn. Về phía Nhật Bản có ông Takashi Kawai, Nhà sáng lập kiêm Tổng giám đốc Công ty United Silk, Trưởng đoàn; ông Kakeru Kobayashi, chuyên gia tư vấn cấp cao Viện Nghiên cứu Quản lý NTT DATA cùng đại diện Công ty Takubo Việt Nam.

Phó Cục trưởng Phạm Văn Quân chủ trì buổi làm việc cùng đại diện các Phòng chuyên môn

Buổi làm việc tập trung trao đổi về nghiên cứu khả năng kết hợp thế mạnh sản xuất tơ tằm của Việt Nam với công nghệ nuôi tằm, chế biến và phát triển vật liệu sinh học tiên tiến của Nhật Bản. Trong đó, các giải pháp đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng nguyên liệu và mở rộng ứng dụng của tơ tằm được xác định là những hướng hợp tác có nhiều tiềm năng.

Từ sản xuất tơ lụa truyền thống đến phát triển vật liệu

Tại buổi làm việc, đại diện Viện Nghiên cứu Quản lý NTT DATA và Công ty United Silk giới thiệu nghiên cứu về đồng sáng tạo chuỗi giá trị ngành tơ lụa thế hệ mới tại khu vực Mekong, với sự tham gia của Việt Nam, Thái Lan, Campuchia và Lào.

Nghiên cứu hướng tới xây dựng mô hình hợp tác kết hợp công nghệ tiên tiến của Nhật Bản với điều kiện tự nhiên, nguồn nhân lực và năng lực sản xuất của các quốc gia trong khu vực. Đây cũng là hướng tiếp cận nhằm tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới cho ngành tơ tằm, trong bối cảnh sản xuất truyền thống tại Nhật Bản đang thu hẹp do thiếu hụt lao động và già hóa dân số.

Tổng giám đốc Takashi Kawai của United Silk giới thiệu về các ứng dụng mới từ protein tơ tằm

Một trong những nội dung được phía Nhật Bản giới thiệu là mô hình nuôi tằm thông minh, ứng dụng công nghệ kiểm soát môi trường nuôi nhằm nâng cao năng suất, chất lượng kén và tính ổn định của nguồn nguyên liệu. Việc kiểm soát các điều kiện sản xuất cũng tạo cơ sở để chuẩn hóa chất lượng, tăng khả năng truy xuất nguồn gốc và đáp ứng yêu cầu của các chuỗi cung ứng có giá trị cao.

Điểm đặc biệt của hướng phát triển tơ lụa thế hệ mới không chỉ giới hạn ở sản xuất sợi và vải lụa phục vụ ngành dệt may. Thông qua các công nghệ chiết xuất và xử lý protein tơ tằm hiện đại, nguyên liệu tự nhiên này có thể được chuyển hóa thành nhiều dạng vật liệu như bột, màng mỏng, dung dịch hoặc vật liệu composite, mở ra khả năng ứng dụng trong mỹ phẩm, thực phẩm và vật liệu.

Buổi làm việc mở ra nhiều phương hướng hợp tác mở rộng chuỗi giá trị tơ tằm Việt Nam

Đại diện United Silk giới thiệu mô hình phát triển chuỗi giá trị từ nuôi tằm công nghệ cao, sản xuất kén, xử lý nguyên liệu đến nghiên cứu và thương mại hóa sản phẩm. Doanh nghiệp đang phát triển các vật liệu có nguồn gốc từ tơ tằm như bột tơ và nhựa sinh học gốc tơ, phục vụ nhiều lĩnh vực ngoài dệt may truyền thống.

Mô hình này cho thấy tiềm năng nâng cao giá trị kinh tế của nguyên liệu tơ tằm thông qua đầu tư công nghệ chế biến sâu, thay vì chỉ tập trung vào sản xuất và xuất khẩu nguyên liệu hoặc các sản phẩm lụa thông thường.

Thúc đẩy hợp tác đầu tư công nghệ, nâng cao giá trị ngành tơ tằm Việt Nam

Trao đổi tại buổi làm việc, hai bên dành sự quan tâm đến thực trạng sản xuất và những yêu cầu đổi mới công nghệ của ngành tơ lụa Việt Nam. Việt Nam có truyền thống lâu đời trong trồng dâu, nuôi tằm, ươm tơ và dệt lụa, với các vùng sản xuất tập trung tại Lâm Đồng, đặc biệt là khu vực Bảo Lộc, cùng nhiều làng nghề truyền thống tại các địa phương. Tuy nhiên, để tham gia sâu hơn vào các phân khúc thị trường có giá trị cao, ngành tơ lụa cần tiếp tục cải thiện năng lực công nghệ, chất lượng nguyên liệu và khả năng kiểm soát đồng bộ các công đoạn sản xuất.

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp Phạm Văn Quân hoan nghênh sự quan tâm của các doanh nghiệp và tổ chức nghiên cứu Nhật Bản đối với ngành tơ tằm Việt Nam, đồng thời đánh giá cao những giải pháp công nghệ mới được đoàn giới thiệu, đặc biệt trong lĩnh vực nuôi tằm thông minh, chế biến sâu và phát triển vật liệu sinh học từ tơ tằm.

Cục Công nghiệp mong muốn doanh nghiệp Nhật Bản sớm có các hoạt động hợp tác cụ thể, hướng đến chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp Việt trong tương lai

Đại diện Cục Công nghiệp bày tỏ mong muốn các bên sớm cụ thể hóa những nội dung trao đổi thành các hoạt động hợp tác thiết thực, hướng tới ứng dụng công nghệ mới vào thực tiễn sản xuất, nâng cao giá trị gia tăng cho ngành tơ tằm Việt Nam. Cục Công nghiệp sẵn sàng hỗ trợ kết nối đoàn Nhật Bản với các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất và làng nghề tơ tằm trong nước, đồng thời tạo điều kiện để các đối tác tham gia các hoạt động kết nối, hội thảo chuyên ngành do Hiệp hội Dệt may Việt Nam tổ chức trong thời gian tới, qua đó thúc đẩy trao đổi công nghệ, tìm kiếm cơ hội đầu tư và từng bước hiện thực hóa các tiềm năng hợp tác giữa hai bên.

Thông qua buổi làm việc, Cục Công nghiệp và các đối tác Nhật Bản có thêm cơ sở trao đổi, tìm hiểu khả năng hợp tác trong lĩnh vực tơ tằm và vật liệu sinh học. Việc thúc đẩy kết nối giữa doanh nghiệp, tổ chức nghiên cứu và các cơ sở sản xuất được kỳ vọng sẽ góp phần tạo điều kiện tiếp cận công nghệ mới, từng bước nâng cao năng lực chế biến sâu và phát triển các sản phẩm tơ tằm có giá trị cao tại Việt Nam.

Lý Quốc Thịnh