Tỷ lệ chấp hành đạt 94,76%, xử phạt trên 11,15 tỷ đồng

Trên cơ sở Kế hoạch số 331/KH-BCĐTƯATTP ngày 26/02/2026 của Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về An toàn thực phẩm, Ban Chỉ đạo liên ngành về an toàn thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành Kế hoạch số 1736/KH-BCĐLNATTP ngày 23/4/2026 và chỉ đạo các Sở, ban, ngành, Ủy ban nhân dân các phường, xã, đặc khu triển khai công tác kiểm tra, hậu kiểm bảo đảm đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm.

Công tác chỉ đạo tập trung vào các đợt cao điểm và chuyên đề trọng tâm gồm: Tết Nguyên đán Bính Ngọ và Lễ hội Xuân năm 2026; Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026; phục vụ bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031; chuyên đề an toàn thực phẩm trường học, bếp ăn tập thể và thức ăn đường phố…

Các suất ăn trưa cho công nhân của một công ty tại TP.HCM. Ảnh: SGGP

Trong 6 tháng đầu năm, toàn thành phố đã tổ chức 337 đoàn kiểm tra, hậu kiểm, trong đó có 154 đoàn tuyến thành phố và 183 đoàn/tổ tuyến xã, phường, đặc khu. Các đoàn cấp Thành phố tập trung vào các vụ việc, lĩnh vực, nhóm sản phẩm và loại hình cơ sở có tính chất phức tạp, nguy cơ cao; chú trọng kiểm tra nguồn gốc xuất xứ, chất lượng sản phẩm, quảng cáo thực phẩm và gian lận thương mại. Ở cấp cơ sở, các địa phương tăng cường quản lý địa bàn, nhất là đối với cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ, quán ăn bình dân và thức ăn đường phố.

Qua kiểm tra, hậu kiểm 14.760 trông tổng số 60.890 cơ sở thực phẩm, có 13.987 cơ sở đạt yêu cầu, chiếm tỷ lệ 94,76%. Trong đó, nhóm bếp ăn tập thể, căn tin, trường học, nhà hàng, khách sạn có tỷ lệ đạt cao nhất (98,51%); tiếp đến là kinh doanh dịch vụ ăn uống cố định (98,14%); cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống lưu động, bán hàng rong (95,30%); cơ sở sản xuất, chế biến thực phẩm (91,70%); nhóm kinh doanh thực phẩm bao gồm siêu thị, cửa hàng tiện ích, cơ sở chuyên doanh, tạp hóa có tỷ lệ đạt thấp nhất (87,78%).

Trong tổng số 773 cơ sở vi phạm, 129 cơ sở bị cảnh cáo, nhắc nhở; 618 cơ sở bị phạt tiền với tổng số tiền phạt trên 11,15 tỷ đồng; 21 cơ sở bị đình chỉ hoạt động. Các cơ quan chức năng cũng đã buộc tiêu hủy 227 lô hàng hóa nhập lậu, giả mạo nhãn hiệu, không rõ nguồn gốc xuất xứ; chuyển hai vụ việc sang cơ quan điều tra. Trong cùng thời gian, Công an Thành phố Hồ Chí Minh đã khởi tố 26 vụ với 60 bị can về hành vi “Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực thực phẩm” và “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm”.

Các vi phạm chủ yếu tập trung ở điều kiện vệ sinh cơ sở (1,30%), điều kiện về con người (0,97%), trang thiết bị dụng cụ (0,60%) và nhóm vi phạm về giấy chứng nhận, nguồn gốc nguyên liệu thực phẩm (1,90%). Về kết quả kiểm nghiệm, trong 1.542 mẫu được xét nghiệm, có 12 mẫu không đạt (0,78%).

Những thách thức mới trong quản lý thực phẩm trên nền tảng số

Bên cạnh những kết quả tích cực, vẫn còn một số khó khăn tồn tại đáng chú ý. Công tác hậu kiểm được triển khai trong bối cảnh Thành phố thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, sáp nhập địa bàn và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, dẫn tới một số khó khăn trong rà soát, cập nhật dữ liệu cơ sở thực phẩm, phân định địa bàn quản lý và tổ chức lực lượng kiểm tra ở cấp cơ sở.

Lãnh đạo Ban Quản lý ATTP TP.HCM trong một lần kiểm tra ATTP tại chợ (Ảnh: Thanh Niên)

Đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác quản lý an toàn thực phẩm tại xã, phường, đặc khu phần lớn còn kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực, trong khi địa bàn quản lý rộng, số lượng cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm và hộ kinh doanh nhỏ lẻ lớn. Sau hợp nhất, đặc điểm địa bàn phức tạp với nhiều cơ sở nhỏ lẻ, quán ăn bình dân, hàng rong, xe đẩy hoạt động không ổn định càng gây khó khăn cho công tác thống kê, quản lý.

Đặc biệt, hoạt động kinh doanh thực phẩm trên mạng xã hội, sàn thương mại điện tử và các ứng dụng giao nhận thức ăn tiếp tục phát triển nhanh, đa dạng, trong khi việc nhận diện chủ thể kinh doanh, địa điểm chế biến, điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm, nguồn gốc nguyên liệu và trách nhiệm của các bên liên quan còn gặp nhiều khó khăn.

Kiến nghị hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành

Từ thực tiễn công tác 6 tháng đầu năm, Ban Chỉ đạo liên ngành về an toàn thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh đã kiến nghị Bộ Y tế và các Bộ, ngành liên quan tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định pháp luật về an toàn thực phẩm, kiểm tra, hậu kiểm và xử lý vi phạm hành chính; tăng cường tổ chức các lớp đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn cho cán bộ làm công tác quản lý.

Đối với Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ và các cơ quan liên quan, kiến nghị hướng dẫn địa phương thực hiện quy định về quản lý hoạt động kinh doanh thực phẩm trên sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và các ứng dụng giao nhận thức ăn; đồng thời nghiên cứu cơ chế yêu cầu các nền tảng số chỉ hiển thị, quảng bá, kết nối giao dịch đối với cơ sở kinh doanh thực phẩm có thông tin định danh rõ ràng, địa điểm chế biến hoặc kinh doanh cụ thể, hồ sơ pháp lý phù hợp và đáp ứng điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm theo quy định.

Đối với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các địa phương cung ứng thực phẩm cho Thành phố, Ban Chỉ đạo kiến nghị tăng cường phối hợp trong quản lý chất lượng, kiểm soát nguồn gốc, kiểm dịch, vận chuyển và phân phối thực phẩm, nhất là thực phẩm có nguồn gốc động vật, nông sản, thủy sản lưu thông qua chợ đầu mối, chợ truyền thống và kho lạnh.

Cơ quan chức năng TP.HCM tăng cường kiểm tra, lấy mẫu thực phẩm tại các điểm kinh doanh nhằm phát hiện sớm nguy cơ mất an toàn.

Trong thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan trong quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm thuộc phạm vi được phân công, đặc biệt là trong lĩnh vực quản lý cơ sở sản xuất, chế biến thực phẩm công nghiệp và hoạt động kinh doanh thực phẩm trên các nền tảng thương mại điện tử, góp phần bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng và thúc đẩy phát triển bền vững ngành công nghiệp thực phẩm Việt Nam./.

Lý Quốc Thịnh