Diện tích mặt nước tại dự án Thủy điện Đồng Nai 3 (Lâm Đồng)

Dư địa từ diện tích mặt nước lớn 

Lâm Đồng hiện đang sở hữu khoảng hơn 530 hồ chứa nước lớn nhỏ. Tổng dung tích toàn tỉnh đạt gần 600 triệu mét khối. Hệ thống này đóng vai trò cốt yếu trong việc tích trữ nước cho nông nghiệp, thủy điện và tạo điểm nhấn về cảnh quan du lịch.

Theo các chuyên gia, những tiềm năng đó đang tạo thuận lợi rất lớn cho địa phương trong phát triển thủy điện và điện mặt trời nổi. Hai lĩnh vực này khi kết hợp sẽ tạo ra mô hình lưới điện cực kỳ linh hoạt. Thủy điện có thể phản ứng nhanh để bù đắp sự sụt giảm công suất của điện mặt trời khi thời tiết bất lợi, bảo đảm an toàn vận hành hệ thống.

Hơn thế nữa, nguồn năng lượng sạch này là “chìa khóa” giúp Lâm Đồng thực hiện cam kết quốc gia về giảm phát thải khí nhà kính. Cùng với đó, địa phương sẽ từng bước định hình để trở thành trung tâm năng lượng xanh hàng đầu quốc gia.

Lâm Đồng có dung tích mặt nước hồ lớn là điều kiện thuận lợi để địa phương mở rộng dư địa phát triển các dự án điện mặt trời nổi

Theo điều chỉnh Quy hoạch tỉnh giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Lâm Đồng có hàng chục dự án nguồn điện, với tổng công suất lên đến hàng ngàn MW. Trong đó, điện mặt trời nổi có khá nhiều dự án lớn. Đến năm 2030, Lâm Đồng phát triển các loại hình thủy điện, thủy điện tích năng, điện gió trên bờ, gần bờ, ngoài khơi, điện mặt trời, điện khí LNG, điện mặt trời nổi.

Tỉnh tập trung phát triển theo hướng đa dạng nguồn điện, bảo đảm cung cấp ổn định sản xuất, sinh hoạt. Các công nghệnăng lượng mới sẽ được Lâm Đồng áp dụng nhằm đẩy mạnh công nghiệp năng lượng của tỉnh trong tương lai.

Hiện tại, Lâm Đồng đang nhanh chóng hiện thực hóa tiềm năng này bằng các quyết định cụ thể trong việc triển khai Quy hoạch Điện VIII. Tiêu biểu như dự án Nhà máy Điện mặt trời nổi trên hồ Thủy điện Đồng Nai 2 với tổng vốn đầu tư gần 5.000 tỷ đồng, công suất thiết kế 240 MW đã được UBND tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư. Bên cạnh đó, hàng loạt đề xuất nghiên cứu từ các doanh nghiệp lớn như: EVNGENCO1 cho các hồ Đại Ninh, Hàm Thuận, Đa Mi… minh chứng cho sức hấp dẫn của địa phương.

Mới đây nhất, cuối tháng 5/2026, Liên danh Tổng công ty Agrimeco đề xuất tại Lâm Đồng chuỗi dự án năng lượng tái tạo trên hồ, kênh thủy lợi. Chuỗi dự án gồm 32 tiểu dự án, tổng công suất khoảng 2.399 MW, với tổng mức đầu tư trên 78.000 tỷ đồng.

Ông Chu Thanh Hoài, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Agrimeco, đại diện liên danh chủ đầu tư chuỗi các dự án cho biết, nếu sớm được chấp thuận, giá trị từ chuỗi dự án sẽ đóng góp rất lớn vào GRDP của Lâm Đồng.

UBND tỉnh Lâm Đồng làm việc với EVNGENCO1 về việc đề xuất các dự án điện mặt trời nổi vào tháng 5/2026

Quan trọng hơn, chuỗi dự án sẽ bổ sung nguồn điện sạch cho hệ thống điện quốc gia, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội và góp phần giảm tổn thất truyền tải.

Đánh giá về dư địa lĩnh vực điện mặt trời nổi, Giám đốc Sở Công thương Nguyễn Bá Út chia sẻ, hiện nay, nhu cầu điện phục vụ phát triển kinh tế - xã hội ngày càng tăng. Việc phát triển các dự án năng lượng điện tái tạo, trong đó, các dự án điện mặt trời nổi không chỉ bổ sung nguồn điện sạch cho hệ thống điện quốc gia, mà còn tạo động lực trong thu hút đầu tư.

Không đánh đổi môi trường lấy kinh tế

Những năm qua, điện mặt trời nổi đã được triển khai tại nhiều quốc gia. Tại Việt Nam, điện mặt trời nổi tạo dấu ấn bằng một số dự án lớn trong nước như: Dầu Tiếng, Tân Châu (Tây Ninh), Đa Mi (Lâm Đồng), Thiên Tân (Gia Lai).

Thực tế vận hành cho thấy, các loại hình này có thể hoạt động an toàn trên các hồ chứa phục vụ cấp nước sinh hoạt nếu tuân thủ đầy đủ tiêu chuẩn kỹ thuật và quy trình quản lý môi trường.

Vì vậy, cùng với hiệu quả kinh tế, các dự án điện mặt trời nổi đặt ra yêu cầu cao về bảo vệ môi trường và quản lý hồ chứa. Nhà đầu tư phải cam kết không sử dụng hóa chất tẩy rửa tấm pin, ưu tiên robot vệ sinh khô hoặc nước tinh khiết RO.

Thủy điện và điện mặt trời nổi khi kết hợp sẽ tạo thành mô hình lưới điện cực kỳ linh hoạt, góp phần giúp Lâm Đồng tăng giá trị khai thác tiềm năng, lợi thế để phát triển

Việc lắp đặt hệ thống quan trắc chất lượng nước tự động và có giải pháp bảo đảm an toàn nguồn nước cần được thực hiện nghiêm ngặt. Chưa kể, việc triển khai dự án còn phải tuân thủ các quy định về an toàn hồ đập, bảo vệ nguồn nước và duy trì diện tích mặt thoáng cần thiết để bảo đảm hệ sinh thái thủy sinh. Đây là yêu cầu quan trọng nhằm hài hòa giữa mục tiêu phát triển năng lượng với bảo vệ môi trường và sử dụng bền vững tài nguyên nước.

Tuy nhiên, một trong những khó khăn hiện nay tại Lâm Đồng là hạ tầng truyền tải điện ở một số khu vực chưa được đầu tư đồng bộ, ảnh hưởng đến khả năng đấu nối và giải tỏa công suất các dự án năng lượng tái tạo.

Theo ông Nguyễn Bá Út, thời gian tới, tỉnh sẽ tiếp tục rà soát, tháo gỡ vướng mắc về cơ chế, thủ tục đầu tư cho doanh nghiệp. Đơn vị sẽ tăng cường phối hợp với các bộ, ngành Trung ương, doanh nghiệp đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm.

Bởi vì, việc phát triển đồng bộ nguồn điện và lưới điện không chỉ góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, mà còn mở rộng dư địa tăng trưởng mới. Tất cả sẽ góp phần tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn tới.

Nguồn: Lâm Đồng online