Từ nhu cầu tại xưởng đến nội dung đào tạo

Đối với doanh nghiệp cơ khí nhỏ và vừa, yêu cầu ngày càng cao về độ chính xác, chất lượng và tiến độ giao hàng đặt ra nhu cầu cải thiện đồng thời năng lực thiết kế, tổ chức gia công và kiểm soát sản phẩm. Đây cũng là những khâu có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đáp ứng đơn hàng của doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng công nghiệp hỗ trợ. Xuất phát từ thực tế đó, trong khuôn khổ Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2026, Trung tâm IDC đã triển khai nhiệm vụ đào tạo đội ngũ điều hành và quản lý sản xuất trong lĩnh vực cơ khí tại khu vực miền Bắc.

Nhiệm vụ đào tạo được triển khai trong bối cảnh chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ bước sang giai đoạn mới. Ngày 25/5/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 929/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026–2035, đặt mục tiêu đến năm 2030 tỷ lệ nội địa hóa ngành cơ khí chế tạo đạt 40%; dự kiến hỗ trợ khoảng 600 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ tư vấn, đào tạo về quản trị doanh nghiệp và quản trị sản xuất phù hợp yêu cầu quốc tế, trong đó khoảng 400 doanh nghiệp áp dụng thành công. Phát triển khoa học – công nghệ, nguồn nhân lực và đào tạo là một trong bốn nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm của Chương trình. Trong định hướng đó, việc đưa nội dung đào tạo đến trực tiếp nhà xưởng là cách tiếp cận phù hợp để hỗ trợ doanh nghiệp củng cố năng lực kỹ thuật từ những công đoạn sản xuất cụ thể.

Thay vì tổ chức các lớp học tách rời môi trường sản xuất, Trung tâm lựa chọn cách tiếp cận tại chỗ: khảo sát nhu cầu, xác định những nội dung cần cải thiện và xây dựng bài giảng gắn với thiết bị, bản vẽ, chi tiết và quy trình đang sử dụng tại doanh nghiệp. Doanh nghiệp tham gia được hỗ trợ toàn bộ chi phí đào tạo. Cách làm này tạo điều kiện để cán bộ quản lý, nhân sự kỹ thuật và người trực tiếp vận hành cùng trao đổi một vấn đề sản xuất, qua đó thu hẹp khoảng cách giữa kiến thức được học và khả năng áp dụng.

Đoàn công tác khảo sát tại doanh nghiệp cơ khí xây dựng Tiến Lộc, Ninh Bình. (Ảnh: IDC)

Đào tạo gắn với những khâu quyết định chất lượng sản phẩm

Trung tâm IDC đã khảo sát, lựa chọn 5 doanh nghiệp tại Hưng Yên và Bắc Ninh để triển khai các khóa học; đồng thời huy động giảng viên, chuyên gia có kinh nghiệm thực tiễn nhằm điều chỉnh nội dung theo điều kiện của từng đơn vị. Từ tháng 8 đến đầu tháng 11/2026, có thời điểm 3 lớp được tổ chức song song. Lịch học được phối hợp với doanh nghiệp để hạn chế ảnh hưởng đến tiến độ sản xuất, trong khi phần thực hành vẫn diễn ra trên các tình huống và sản phẩm cụ thể.

Về chuyên môn, các khóa học tập trung vào ba nhóm nội dung có quan hệ chặt chẽ trong quy trình cơ khí. Ở khâu thiết kế, học viên trao đổi cách khai thác công cụ CAD/CAM và rà soát phương án thiết kế để thuận lợi hơn cho chế tạo. Ở khâu gia công, nội dung hướng tới xem xét đường chạy dao, trình tự công nghệ và cách sử dụng thiết bị phù hợp nhằm hạn chế thao tác chưa hợp lý. Ở khâu đo kiểm, học viên thực hành nhận diện yêu cầu kỹ thuật, kiểm tra kích thước và kiểm soát chất lượng sản phẩm. Việc liên kết ba khâu giúp người học nhìn nhận cải tiến như một quá trình xuyên suốt, thay vì xử lý từng công đoạn riêng lẻ.

Hiệu quả trước mắt thể hiện ở khả năng đưa các vấn đề của chính doanh nghiệp vào lớp học để cùng chuyên gia phân tích, thực hành và đề xuất hướng xử lý. Theo báo cáo của đơn vị tổ chức, số học viên tham gia vượt chỉ tiêu; các học viên kết thúc khóa học đều hoàn thành chương trình và được cấp giấy chứng nhận. Doanh nghiệp cũng đánh giá tích cực về nội dung, giảng viên và phương thức tổ chức tại xưởng. Tuy nhiên, mức cải thiện về năng suất, tỷ lệ lỗi hay chi phí sản xuất cần được theo dõi sau đào tạo mới có thể lượng hóa đầy đủ.

Học viên thực hành trong chương trình đào tạo tại doanh nghiệp. (Ảnh: IDC)

Từ đào tạo nhân lực đến hỗ trợ nâng cao năng lực doanh nghiệp

Trong tổng thể chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ, đào tạo tại doanh nghiệp có thể là bước khởi đầu cho quá trình hỗ trợ chuyên sâu hơn. Quyết định số 929/QĐ-TTg định hướng kết hợp đào tạo với tư vấn cải tiến quy trình, đánh giá năng lực, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và kết nối chuỗi cung ứng. Đồng thời, Nghị định số 205/2025/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung Nghị định số 111/2015/NĐ-CP về phát triển công nghiệp hỗ trợ, tiếp tục hoàn thiện cơ sở chính sách cho các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp. Theo hướng này, những vấn đề được nhận diện trong khảo sát và thực hành tại xưởng có thể là căn cứ xác định nhu cầu tư vấn, nâng cấp công nghệ hoặc cải thiện hệ thống quản lý ở bước tiếp theo. Đây là khả năng kết nối các hoạt động hỗ trợ, không đồng nghĩa với việc mọi doanh nghiệp tham gia khóa học đã được triển khai đầy đủ các dịch vụ nêu trên.

Trong tổng thể các hoạt động phát triển công nghiệp hỗ trợ, đào tạo tại doanh nghiệp có thể đóng vai trò là bước khởi đầu cho quá trình hỗ trợ chuyên sâu hơn. Những vấn đề được nhận diện trong quá trình khảo sát và thực hành là cơ sở để kết nối với hoạt động tư vấn cải tiến sản xuất, đánh giá năng lực doanh nghiệp, hỗ trợ ứng dụng công nghệ và tăng cường liên kết với khách hàng trong chuỗi cung ứng. Theo hướng này, đào tạo không phải một hoạt động độc lập mà là một mắt xích trong quá trình đồng hành cùng doanh nghiệp từ nhận diện nhu cầu, cải thiện năng lực đến mở rộng cơ hội tham gia chuỗi giá trị. Đây là định hướng kết nối các hoạt động hỗ trợ, không đồng nghĩa với việc mọi doanh nghiệp tham gia khóa học đã được triển khai đầy đủ các dịch vụ nêu trên.

Theo dõi kết quả áp dụng, tạo cơ sở nhân rộng

Một số doanh nghiệp tham gia bày tỏ mong muốn tiếp tục được hỗ trợ đào tạo chuyên sâu. Trên cơ sở kết quả bước đầu, Trung tâm IDC dự kiến đánh giá việc áp dụng kiến thức sau khóa học và tổng kết nhiệm vụ để xem xét nhân rộng mô hình. Việc theo dõi những thay đổi cụ thể tại doanh nghiệp, chẳng hạn mức độ chuẩn hóa thao tác, khả năng xử lý lỗi kỹ thuật và hiệu quả phối hợp giữa các bộ phận, sẽ giúp xác định nội dung hỗ trợ tiếp theo sát nhu cầu hơn. Qua đó, các khóa đào tạo tại xưởng có thể trở thành một phần của phương thức hỗ trợ liên tục, góp phần nâng cao năng lực nội sinh của doanh nghiệp cơ khí nhỏ và vừa và chất lượng nguồn cung cho công nghiệp hỗ trợ.

Hình ảnh từ hoạt động khảo sát và đào tạo tại doanh nghiệp:

Giảng viên và học viên trao đổi nội dung chuyên môn tại doanh nghiệp. (Ảnh: IDC)

Học viên tham gia hoạt động thực hành và đánh giá tại lớp. (Ảnh: IDC)

Hoạt động đào tạo tại doanh nghiệp Hawee. (Ảnh: IDC)

Trao phần thưởng cho học viên có kết quả học tập tốt. (Ảnh: IDC)

Trung tâm IDC.