Hội nghị diễn ra tại Nhà thi đấu Phú Thọ (Thành phố Hồ Chí Minh) với sự tham gia của đại diện các Sở Công Thương, các đơn vị thực hiện nhiệm vụ khuyến công, chính quyền cơ sở và cộng đồng doanh nghiệp khu vực phía Nam.

Trong khuôn khổ chương trình, các đại biểu đã theo dõi phóng sự tổng hợp kết quả thực hiện công tác khuyến công năm 2025 và 9 tháng năm 2026; tham gia thảo luận, trao đổi về tình hình triển khai các đề án, những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn và định hướng nâng cao hiệu quả hoạt động khuyến công thời gian tới.

Phó giám đốc Sở Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Nguyên Phương phát biểu tại Hội nghị

Hội nghị được tổ chức trong bối cảnh năm 2026 là năm đầu triển khai Chương trình khuyến công giai đoạn 2026-2030, đồng thời đánh dấu bước chuyển giao nhiệm vụ quản lý nhà nước về khuyến công về Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương). Đây là thời điểm quan trọng để nhìn nhận lại phương thức tổ chức, triển khai chính sách, hướng tới gắn kết hoạt động khuyến công chặt chẽ hơn với mục tiêu phát triển công nghiệp địa phương.

Khuyến công tiếp tục hỗ trợ sản xuất, song còn nhiều dư địa nâng cao hiệu quả

Mặc dù còn những khó khăn về tổ chức bộ máy và tiến độ triển khai, hoạt động khuyến công trong khu vực vẫn ghi nhận những kết quả cụ thể. Trong 9 tháng đầu năm 2026, các địa phương đã hỗ trợ hai mô hình trình diễn kỹ thuật và 63 cơ sở công nghiệp nông thôn trong chuyển giao công nghệ, ứng dụng máy móc tiên tiến và xử lý ô nhiễm môi trường; đồng thời duy trì các hoạt động xúc tiến thương mại, bình chọn và giới thiệu sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu.

Những kết quả trên cho thấy chính sách khuyến công tiếp tục phát huy vai trò hỗ trợ cơ sở sản xuất, từng bước thúc đẩy đổi mới công nghệ, cải thiện năng lực sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp Đỗ Thị Minh Trâm phát biểu tại Hội nghị

Tuy nhiên, hoạt động khuyến công vẫn còn những hạn chế cần sớm khắc phục. Theo báo cáo trình bày tại Hội nghị, trong kế hoạch năm 2025 và 2026, các địa phương trong khu vực gần như chưa có đề án điểm hoặc nội dung hỗ trợ liên doanh, liên kết sản xuất. Điều này cho thấy phương thức xây dựng đề án còn thiên về hỗ trợ các cơ sở riêng lẻ, chưa khai thác tương xứng tiềm năng liên kết vùng, kết nối sản xuất với chế biến và tiêu thụ sản phẩm.

Công tác tổ chức thực hiện cũng đứng trước những yêu cầu mới. Cả 8 địa phương trong khu vực đều có đơn vị sự nghiệp thực hiện nhiệm vụ khuyến công, song trong tổng số 260 người làm việc tại các đơn vị này, chỉ có 75 cán bộ trực tiếp triển khai hoạt động khuyến công đến cơ sở. Trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc bảo đảm nhân lực, đầu mối phối hợp và năng lực thực thi trở thành một trong những vấn đề cần được ưu tiên giải quyết.

Chuyển từ phân bổ hỗ trợ sang tạo năng lực phát triển

Phát biểu kết luận Hội nghị, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp Đỗ Thị Minh Trâm đánh giá khu vực phía Nam có nhiều lợi thế nổi bật về vùng nguyên liệu nông nghiệp, thủy sản, công nghiệp chế biến, thị trường tiêu thụ, hệ thống logistics và khả năng liên kết vùng. Trong đó, Thành phố Hồ Chí Minh giữ vai trò đầu mối kết nối công nghệ, thương mại, dịch vụ và thị trường, tạo điều kiện để các địa phương phát triển chế biến sâu, nâng cao giá trị sản phẩm và tham gia các chuỗi cung ứng.

Những lợi thế này đòi hỏi hoạt động khuyến công phải có sự thay đổi về cách tiếp cận, chuyển từ hỗ trợ từng cơ sở riêng lẻ sang thúc đẩy năng lực sản xuất và giá trị gia tăng theo chuỗi. Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng công nghiệp đặt ra ở mức cao, khuyến công không chỉ thực hiện chức năng hỗ trợ đổi mới máy móc, thiết bị mà cần trở thành công cụ góp phần hình thành năng lực sản xuất mới, thúc đẩy ứng dụng công nghệ, cải thiện năng suất và mở rộng thị trường cho doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp nông thôn.

Các đại biểu tham dự Hội nghị

Theo đó, thước đo hiệu quả của hoạt động khuyến công không chỉ nằm ở số lượng đề án hay tỷ lệ giải ngân, mà quan trọng hơn là năng lực sản xuất, giá trị gia tăng, thị trường, đơn hàng và nguồn lực xã hội được tạo ra sau hỗ trợ.

Để hoàn thành kế hoạch năm 2026 và tạo nền tảng cho năm 2027, các địa phương được đề nghị tập trung rà soát, tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các đề án khuyến công, đồng thời lấy hiệu quả thực chất làm tiêu chí đánh giá thay vì chỉ chú trọng tỷ lệ giải ngân.

Về định hướng lâu dài, hoạt động khuyến công cần đổi mới theo hướng liên kết chuỗi, gắn vùng nguyên liệu với chế biến sâu và thị trường tiêu thụ; ưu tiên ứng dụng công nghệ tiên tiến, nâng cao năng suất, tiết kiệm năng lượng và chuyển đổi xanh. Cùng với đó là triển khai đồng bộ các chính sách mới, củng cố hệ thống tổ chức thực hiện, nâng cao năng lực đội ngũ làm công tác khuyến công, đặc biệt trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu gắn với thị trường, tăng cường hỗ trợ sau bình chọn để sản phẩm thực sự nâng cao sức cạnh tranh. Đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý, theo dõi và đánh giá hiệu quả sau hỗ trợ, bảo đảm nguồn lực khuyến công tạo ra những chuyển biến đo lường được về năng lực sản xuất, doanh thu, việc làm và giá trị gia tăng.

Các địa phương được yêu cầu khẩn trương cụ thể hóa những nội dung kết luận Hội nghị thành các nhiệm vụ có đầu mối, tiến độ và kết quả kiểm chứng được; chủ động tổng hợp những khó khăn, vướng mắc vượt thẩm quyền để gửi Cục Công nghiệp nghiên cứu, hướng dẫn hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền. Về phía Cục Công nghiệp, Cục sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các Sở Công Thương và hệ thống khuyến công địa phương nhằm tháo gỡ khó khăn, nâng cao chất lượng đề án và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Phó Cục trưởng Đỗ Thị Minh Trâm đề nghị cần chuyển từ tư duy phân bổ hỗ trợ sang tạo năng lực phát triển, trong đó ngân sách nhà nước giữ vai trò dẫn dắt, công nghệ và năng suất là động lực, doanh nghiệp và cơ sở công nghiệp nông thôn là chủ thể còn hiệu quả sản xuất, giá trị gia tăng và thị trường là thước đo.

Với định hướng đó, hoạt động khuyến công được kỳ vọng tiếp tục đổi mới mạnh mẽ cả về nội dung và phương thức triển khai, góp phần nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm công nghiệp nông thôn, thúc đẩy liên kết sản xuất và đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát triển công nghiệp nhanh, hiệu quả và bền vững tại khu vực phía Nam.

Lý Quốc Thịnh