Thông tin được đưa ra tại Diễn đàn “Chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu và cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam” do Tạp chí Tài chính Doanh nghiệp phối hợp cùng Bộ Công Thương và các đơn vị liên quan tổ chức sáng nay (18/9/2026) tại Hà Nội.

Các báo cáo tại Diễn đàn cho thấy, Việt Nam tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực trong thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Năm 2025, Singapore dẫn đầu với gần 6,98 tỷ USD, tiếp đến là Trung Quốc 5,19 tỷ USD và Hàn Quốc 4,2 tỷ USD... Trong 8 tháng năm nay, các đối tác chủ yếu tiếp tục đến từ Đông Á và Thái Bình Dương. Dòng vốn FDI, đặc biệt từ khu vực Đông Á và Thái Bình Dương, góp phần thúc đẩy tăng trưởng, xuất khẩu và nâng cao hiệu quả thực thi các FTA.

TS. Hà Khắc Minh, Tổng Biên tập Tạp chí Tài chính Doanh nghiệp nhấn mạnh, trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động, chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục điều chỉnh mạnh mẽ dưới tác động của thay đổi địa chính trị, chính sách thương mại, công nghệ, xu hướng xanh hóa và yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế. Quá trình này vừa đặt ra những thách thức mới, vừa mở ra cơ hội để các quốc gia và doanh nghiệp tái định vị trong mạng lưới sản xuất và thương mại toàn cầu.

"Đối với Việt Nam, với độ mở kinh tế cao và quá trình hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng toàn cầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là cơ hội để thu hút đầu tư, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị quốc tế, mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với doanh nghiệp Việt Nam trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh, đổi mới công nghệ, cải thiện quản trị và đáp ứng những tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường quốc tế" - TS. Hà Khắc Minh nhấn mạnh.

Đồng quan điểm này, các chuyên gia nhấn mạnh, chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu mở ra cơ hội mới cho doanh nghiệp Việt Nam. Song, theo ThS. Nguyễn Anh Dương, Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược, Việt Nam đang đối mặt với những thách thức từ chính sách thuế nhập khẩu của Hoa Kỳ, yêu cầu về xuất xứ và nguy cơ cạnh tranh thu hút đầu tư giữa các nước ASEAN, trong khi liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước còn hạn chế. Vì vậy, để doanh nghiệp Việt có thể nâng vị thế, từng bước tham gia chuỗi, cần triển khai có hiệu quả Nghị quyết số 02/NQ-CP của Chính phủ về cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia; Trong đó, cần hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với quá trình dịch chuyển chuỗi cung ứng, quan tâm chính sách thuế, phát triển công nghiệp hỗ trợ và tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với khu vực FDI, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và hình thành các chuỗi liên kết sản xuất có giá trị gia tăng cao.

"Cần chuyển từ tư duy thu hút FDI theo số lượng sang lựa chọn có chọn lọc, ưu tiên dự án công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và có liên kết với doanh nghiệp trong nước; đồng thời phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng cao năng lực logistics, hạ tầng số, năng lượng, tăng cường quản lý rủi ro về xuất xứ hàng hóa và phòng vệ thương mại. Qua đó, xây dựng hệ sinh thái sản xuất có khả năng chống chịu, đa dạng hóa thị trường và nâng cao tính tự chủ của nền kinh tế". ThS. Nguyễn Anh Dương, Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược nhấn mạnh 5 yếu tố:

"Thứ nhất, chú trọng thu hút FDI một cách thực chất, gắn với các dự án có công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và có khả năng liên kết, lan tỏa tới doanh nghiệp trong nước. Thứ hai, chú trọng phát triển công nghiệp hỗ trợ và doanh nghiệp tư nhân. Để gắn các doanh nghiệp trong nước vào chuỗi giá trị này, cần xây dựng những cơ chế, tiêu chuẩn cụ thể, phù hợp với năng lực phát triển của doanh nghiệp trong nước, tạo thị trường để doanh nghiệp có thể phát triển và từng bước nâng cao tính tự chủ. Thứ ba, nâng cao năng lực logistics, hạ tầng số và năng lượng. Thứ tư, tăng cường quản lý rủi ro về xuất xứ hàng hóa và phòng vệ thương mại. Và cuối cùng, xây dựng hệ sinh thái sản xuất có khả năng chống chịu, đa dạng hóa thị trường, qua đó nâng cao tính tự chủ của nền kinh tế".

Các ý kiến tại Diễn đàn cũng cho rằng, Việt Nam cần chuyển từ thu hút FDI theo số lượng sang lựa chọn có chọn lọc, ưu tiên công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và các dự án có khả năng tạo liên kết với doanh nghiệp trong nước. Cùng với đó là phát triển công nghiệp hỗ trợ, logistics, hạ tầng số, năng lượng và nâng cao năng lực quản trị, để doanh nghiệp Việt từng bước trở thành mắt xích có giá trị cao hơn trong chuỗi cung ứng toàn cầu./.