Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện đạt nhiều thành tựu

Việt Nam và Ấn Độ có mối quan hệ hữu nghị truyền thống, gắn bó lâu đời, được các thế hệ lãnh đạo hai nước gìn giữ, vun đắp và liên tục phát triển. Ngày 7/1/1972, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân Việt Nam bước vào giai đoạn quyết liệt, Ấn Độ và Việt Nam tuyên bố thiết lập quan hệ ngoại giao, mở ra một chương mới trong quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa hai nước.

Mối quan hệ Việt Nam - Ấn Độ trở nên đặc biệt tin cậy, gắn kết do những tương đồng về tư tưởng giữa hai vĩ nhân kiệt xuất của hai dân tộc: Chủ tịch Hồ Chí Minh và lãnh tụ Mahatma Gandhi. Hai lãnh tụ cách mạng dù không có cơ hội gặp nhau nhưng sự trân trọng, ngưỡng mộ mà họ dành cho nhau đã trở thành nguồn cảm hứng cho tất cả những người yêu chuộng hòa bình trên khắp thế giới.

Trong khi đó, tình bạn bền chặt, chung thủy giữa Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thủ tướng Ấn Độ Jawaharlal Nehru, vị Thủ tướng đầu tiên của Ấn Độ đã đặt nền móng vững chắc cho quan hệ Ấn Độ-Việt Nam, đưa hai dân tộc kề vai sát cánh bên nhau qua những biến động của lịch sử.

Hai nước hết lòng ủng hộ, giúp đỡ lẫn nhau trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc trước đây, cũng như trong sự nghiệp tái thiết đất nước, đổi mới và phát triển kinh tế - xã hội ngày nay.

Hai nước ký “Tuyên bố chung về Khuôn khổ Hợp tác toàn diện giữa Việt Nam và Ấn Độ bước vào thế kỷ XXI" vào tháng 5/2003; thiết lập quan hệ lên “Đối tác chiến lược” vào tháng 7/2007, và tiếp tục nâng cấp thành “Đối tác chiến lược toàn diện” vào ngày 3/9/2016. Đây là dấu mốc quan trọng trong quan hệ hai nước, đưa hợp tác song phương không ngừng phát triển cả về chiều rộng lẫn chiều sâu.

Trong 10 năm qua, Ấn Độ là một trong những Đối tác chiến lược toàn diện hàng đầu của Việt Nam ở khu vực, hai bên có tin cậy chính trị cao, tương đồng nhiều lợi ích chiến lược và có nền tảng giao lưu, gắn kết văn hóa, dân tộc lâu đời. Trong khi đó, Việt Nam là một đối tác quan trọng trong “Chính sách hướng Đông” của Ấn Độ và tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, dựa trên nền tảng vì lợi ích chung, thúc đẩy hòa bình, ổn định và thịnh vượng trong khu vực. Đây là những nền tảng rất quan trọng để tiếp tục đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Ấn Độ phát triển mạnh mẽ, hiệu quả và sâu sắc hơn nữa, khai thác tối đa các tiềm năng và lợi thế của hai nước.

Sau 10 năm thiết lập khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện, tin cậy chính trị giữa hai nước ngày càng được củng cố; hợp tác quốc phòng-an ninh sâu rộng, trở thành trụ cột chiến lược; hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư liên tục phát triển.

Ấn Độ hiện là đối tác thương mại lớn thứ 8 của Việt Nam, Việt Nam là đối tác lớn thứ 21 của Ấn Độ và thứ 4 trong ASEAN. Thương mại song phương giữa hai nước tăng nhanh, từ mức 5,43 tỷ USD năm 2016 lên mức 16,46 tỷ USD năm 2025; 7 tháng năm 2026 đạt 11,78 tỷ USD.

Về đầu tư, tính đến tháng 3/2026, Ấn Độ có 503 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký 1,117 tỷ USD, đứng thứ 26/154 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam. Một số dự án tiêu biểu có thể kể đến là: Dự án Nhà máy Đường Sơn Hoà tại tỉnh Đắk Lắk với tổng vốn đầu tư đăng ký 94,5 triệu USD; Dự án Công ty TNHH Cà phê Ngon tại tỉnh Đắk Lắk, tổng vốn đầu tư đăng ký 90 triệu USD; Dự án Nhà máy Điện mặt trời Infra 1, tổng vốn đầu tư 71,9 triệu USD tại tỉnh Khánh Hòa.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam đã đầu tư sang Ấn Độ 30 dự án với tổng số vốn gần 150,5 triệu USD, đứng thứ 17/88 địa bàn đầu tư ra nước ngoài của Việt Nam (tính đến tháng 3/2026). Nổi bật là dự án của Tập đoàn Vingroup xây dựng nhà máy sản xuất xe điện tại bang Tamil Nadu.

Giao lưu văn hóa, kết nối nhân dân tiếp tục là điểm sáng trong quan hệ hai nước, ngày càng nhiều khách du lịch nước này chọn nước kia làm điểm đến. Năm 2025 khách du lịch Ấn Độ đến Việt Nam đạt gần 800 nghìn lượt (tăng gấp 4 lần so với năm 2019). Hai bên đẩy mạnh kết nối hàng không, hàng hải. Hiện giữa hai nước có 80 chuyến bay thẳng/tuần. Ấn Độ đã hỗ trợ Việt Nam trùng tu các nhóm tháp Chăm tại khu di sản UNESCO Mỹ Sơn, Thành phố Đà Nẵng.

Trong hợp tác khoa học - công nghệ, năng lượng và dầu khí, hai bên có cơ chế Tiểu ban Khoa học, công nghệ. Hợp tác khoa học, công nghệ đã được thúc đẩy tạo đà mới trong một số lĩnh vực phù hợp với nhu cầu của hai nước nhất là đổi mới sáng tạo, robot, khởi nghiệp, năng lượng nguyên tử, công nghệ sinh học. Hai bên đã ký nhiều văn kiện hợp tác, thiết lập cơ chế Ủy ban Hỗn hợp về Năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, đang tích cực đẩy mạnh hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ thông tin (AI, bán dẫn), đất hiếm.

Trên các diễn đàn đa phương, hai nước cũng phối hợp chặt chẽ và ủng hộ lẫn nhau, nhất là trong khuôn khổ Liên hợp quốc và tại các diễn đàn khu vực do ASEAN dẫn dắt.

Triển khai hiệu quả quan hệ "Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường" trong giai đoạn phát triển mới

Có thể khẳng định, sau 10 năm triển khai khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, hai bên đã đạt được nhiều thành tựu trên mọi lĩnh vực.  Trên nền tảng tốt đẹp đó, chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 5 đến 7/5/2026 vừa qua có ý nghĩa rất quan trọng, không chỉ củng cố nền tảng tin cậy chính trị giữa hai nước mà còn mở ra động lực hợp tác mới trong giai đoạn phát triển tiếp theo.

Trong chuyến thăm này, lãnh đạo hai nước đã ra Tuyên bố chung về quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường giữa Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Cộng hòa Ấn Độ gồm 52 điểm, đề ra những định hướng lớn, biện pháp cụ thể tăng cường quan hệ song phương trong giai đoạn mới. Theo đó, nhất trí nâng tầm quan hệ lên “Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường” trên tinh thần “Chia sẻ tầm nhìn, hội tụ chiến lược, hợp tác thực chất”, mở ra giai đoạn phát triển mới cho quan hệ song phương.

Hai bên nhất trí phấn đấu đạt mục tiêu kim ngạch thương mại 25 tỷ USD vào năm 2030 theo hướng cân bằng, bền vững; tháo gỡ những rào cản thương mại để tạo thuận lợi cho hàng hóa của nhau vào thị trường mỗi nước.

Hai bên nhất trí lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực cho giai đoạn phát triển mới của quan hệ; mở rộng và thúc đẩy hơn nữa hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ lõi như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ thông tin, 6G, y tế, hợp tác khai thác, chế biến khoáng sản thiết yếu, năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình; thúc đẩy hình thành hệ sinh thái hợp tác giữa các doanh nghiệp công nghệ hai nước, hướng tới thành lập các liên doanh, trung tâm nghiên cứu phát triển, trung tâm đổi mới sáng tạo chung…

Theo Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Nguyễn Mạnh Cường đánh giá, Việt Nam và Ấn Độ đều có khát vọng đưa đất nước phát triển hùng cường, độc lập, tự chủ và tự cường, tầm nhìn về một trật tự hòa bình, công bằng và dựa trên luật pháp quốc tế. Chính vì vậy, triển khai các định hướng do lãnh đạo cấp cao đặt ra, hai nước cần thực hiện 3 “chuyển hóa” quan trọng: Tin cậy chính trị thành năng lực cùng hành động; khuôn khổ quan hệ được nâng cấp thành năng lực hợp tác thực chất, qua đó góp phần củng cố tự chủ, tự cường của mỗi nước; sự gần gũi chiến lược thành một không gian kết nối hòa bình và thịnh vượng giữa Đông Nam Á với Nam Á, giữa Thái Bình Dương với Ấn Độ Dương.

Mới đây, ngày 26/8/2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã tiếp ngài Pabitra Margherita, Quốc Vụ khanh Bộ Ngoại giao Ấn Độ đến chào nhân chuyến thăm Việt Nam và dự các hoạt động kỷ niệm 10 năm thiết lập Đối tác Chiến lược toàn diện giữa hai nước (2016-2026). Tại cuộc gặp, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Việt Nam luôn ủng hộ Ấn Độ phát huy vai trò ngày càng cao trên trường quốc tế, trong đó có vai trò chủ nhà Nhóm BRICS năm 2026. Trong khi đó, Quốc Vụ khanh Pabitra Margherita nhấn mạnh Việt Nam là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu trong chính sách “Hành động hướng Đông”, tầm nhìn Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Ấn Độ và đối tác then chốt của Ấn Độ trong ASEAN.

Thủ tướng Lê Minh Hưng và Quốc Vụ khanh Pabitra Margherita nhất trí cho rằng, Việt Nam và Ấn Độ hội tụ nhiều điểm tương đồng về tầm nhìn và khát vọng phát triển, trong đó Việt Nam đặt mục tiêu trở thành nước phát triển vào năm 2045, Ấn Độ đặt mục tiêu trở thành nước phát triển vào năm 2047; việc nâng cấp quan hệ lên “Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường” đã mở ra nhiều cơ hội để hai nước đồng hành, hợp tác, hỗ trợ lẫn nhau.

Hai bên nhất trí tháo gỡ các điểm nghẽn về tiếp cận thị trường, phấn đấu đạt mục tiêu thương mại hai chiều 25 tỷ USD và tăng gấp đôi đầu tư hai chiều; đẩy mạnh hợp tác về khoa học-công nghệ và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; khuyến khích các tập đoàn công nghệ lớn của Ấn Độ đầu tư vào Việt Nam, nhất là trong công nghệ, hạ tầng, năng lượng và dược phẩm; tiếp tục nghiên cứu tăng tần suất các chuyến bay thẳng, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về đi lại, thương mại và du lịch giữa hai nước…

Bước vào kỷ nguyên mới, với quan hệ “Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường” ở tầm cao mới, với giải pháp quyết liệt của lãnh đạo hai nước, sự quyết tâm, đồng lòng, tinh thần sáng tạo, đổi mới của doanh nghiệp hai nước, quan hệ Việt Nam - Ấn Độ sẽ phát triển mạnh mẽ hơn nữa, thực chất hơn nữa, kết nối giữa hai nước sẽ bền chặt hơn nữa, mang lại lợi ích thiết thực và thành công cho sự phát triển mỗi nước, đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định, hợp tác và thịnh vượng trong khu vực và trên thế giới.