Lấy doanh nghiệp làm trung tâm, thị trường làm định hướng

Chương trình xác định công nghiệp hỗ trợ là một trong những lĩnh vực công nghiệp được ưu tiên phát triển, có vai trò quan trọng trong nâng cao chất lượng tăng trưởng công nghiệp, tăng năng lực tự chủ về nguyên vật liệu, linh kiện, phụ tùng, thiết bị đầu vào, góp phần giảm phụ thuộc vào nhập khẩu và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Việc phát triển công nghiệp hỗ trợ được thực hiện có trọng tâm, trọng điểm, gắn với nhu cầu của các ngành công nghiệp chủ lực, các chuỗi cung ứng, cụm sản phẩm và lợi thế của tỉnh; đồng thời gắn với đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và bảo vệ môi trường.

Khu công nghiệp Hòa Phú, tỉnh Vĩnh Long

Chương trình cũng nêu rõ quan điểm lấy doanh nghiệp làm trung tâm, lấy thị trường làm định hướng; ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ nâng cao năng lực quản trị, công nghệ, tiêu chuẩn chất lượng và khả năng kết nối với doanh nghiệp dẫn dắt, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài; vận dụng linh hoạt các cơ chế, chính sách đặc biệt theo Nghị quyết số 198/2025/QH15 ngày 17/5/2025 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân.

Tổng kinh phí dự kiến thực hiện Chương trình khoảng 84,46 tỷ đồng, trong đó kinh phí tỉnh hỗ trợ khoảng 46,8 tỷ đồng, vốn đối ứng của doanh nghiệp, cơ sở khoảng 37,66 tỷ đồng. Nội dung chi, mức chi thực hiện theo Quyết định số 52/2026/QĐ-UBND ngày 10/6/2026 của Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long ban hành Quy chế quản lý và định mức chi các hoạt động phát triển công nghiệp hỗ trợ địa phương trên địa bàn tỉnh.

Bốn lĩnh vực ưu tiên, gắn với lợi thế của địa phương

Chương trình tập trung phát triển bốn lĩnh vực bao gồm linh kiện, phụ tùng; thiết bị năng lượng; dệt may - da giày và công nghiệp hỗ trợ cho công nghiệp công nghệ cao.

Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu mỗi lĩnh vực thu hút đầu tư, phát triển mới từ 02 đến 04 doanh nghiệp. Trong đó, lĩnh vực linh kiện, phụ tùng tập trung sản xuất linh kiện, phụ tùng kim loại, nhựa - cao su, điện - điện tử phục vụ các ngành sản xuất ô tô, dệt may, cơ khí nông nghiệp, đóng tàu, chế biến nông sản, lương thực, thực phẩm và sản xuất thiết bị y tế.

Lĩnh vực thiết bị năng lượng hướng vào các sản phẩm dây và cáp điện, tủ điện và thiết bị phân phối điện, khung, giá đỡ và kết cấu thép cho điện mặt trời, thiết bị năng lượng sinh khối từ phụ phẩm nông nghiệp, nhằm tham gia chuỗi cung ứng năng lượng của vùng Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước. Lĩnh vực công nghiệp công nghệ cao phát triển cơ khí chính xác, cảm biến và hệ thống giám sát môi trường, sản xuất thông minh, vật liệu sinh học và vật liệu mới từ nguồn nguyên liệu dừa, nông sản của địa phương.

Lao động làm việc trong khu công nghiệp tại Vĩnh Long

Đến năm 2035, mục tiêu được nâng lên mỗi lĩnh vực thu hút, phát triển mới từ 04 đến 06 doanh nghiệp, trong đó có các doanh nghiệp có năng lực cung ứng trực tiếp cho các doanh nghiệp sản xuất, chế biến trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long và các trung tâm công nghiệp lớn của cả nước.

Tỉnh hướng tới hình thành hệ sinh thái doanh nghiệp sản xuất linh kiện, phụ tùng đạt tiêu chuẩn quản lý chất lượng quốc tế; từng bước hình thành năng lực sản xuất, lắp ráp và bảo trì thiết bị phục vụ các dự án năng lượng tái tạo trong khu vực; phát triển các sản phẩm nguyên phụ liệu dệt may - da giày có giá trị gia tăng cao như xơ, sợi kỹ thuật, vải chức năng, phụ liệu thân thiện môi trường và vật liệu tái chế.

Để thực hiện các mục tiêu trên, Chương trình đề ra bốn nhóm nhiệm vụ, giải pháp: cơ chế, chính sách và thu hút đầu tư; khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực; cơ sở dữ liệu, thông tin và kết nối cung - cầu; phát triển thị trường, xúc tiến đầu tư và truyền thông.

Đáng chú ý, tỉnh sẽ xây dựng, vận hành cơ sở dữ liệu, nền tảng số hoặc chuyên mục thông tin về công nghiệp hỗ trợ của tỉnh, từng bước kết nối, chia sẻ dữ liệu với hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu của Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan. Cùng với đó là tăng cường hoạt động kết nối cung - cầu ngay trong các khu, cụm công nghiệp, dựa trên dữ liệu về nhu cầu nội địa hóa của các doanh nghiệp FDI dẫn dắt và năng lực sản xuất của doanh nghiệp nội địa, nhằm hình thành các chuỗi cung ứng bền vững tại chỗ, giảm chi phí logistics.

Ủy ban nhân dân tỉnh giao Sở Công Thương là cơ quan tham mưu thực hiện quản lý nhà nước về phát triển công nghiệp hỗ trợ của tỉnh, chủ trì tổ chức triển khai Chương trình, hướng dẫn hồ sơ, quy trình và là đầu mối tiếp nhận hồ sơ cho các cơ sở, doanh nghiệp tham gia. Định kỳ hằng năm trước ngày 20/12, sơ kết 5 năm và tổng kết kết quả thực hiện Chương trình, Sở Công Thương báo cáo gửi Bộ Công Thương, đồng gửi Ủy ban nhân dân tỉnh để xem xét, chỉ đạo.

Với vai trò là cơ quan quản lý nhà nước về công nghiệp hỗ trợ ở Trung ương, Cục Công nghiệp sẽ tiếp tục theo dõi, hướng dẫn và phối hợp với địa phương trong quá trình triển khai Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026 - 2035, góp phần nâng cao năng lực tự chủ của nền công nghiệp và đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước./.

Lý Quốc Thịnh