Tăng cường liên kết, chia sẻ, hợp tác

Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS, TS Vũ Ngọc Khiêm, Chủ tịch VISIA nhấn mạnh, trong bối cảnh hiện nay, kinh tế biển ngày càng được xác định là một trong những không gian phát triển chiến lược của đất nước. Việt Nam còn nhiều doanh nghiệp và cơ sở kỹ thuật có năng lực trong các lĩnh vực đóng tàu, cơ khí, tự động hóa, logistics và công nghiệp hỗ trợ. Đây là nền tảng quan trọng để tiếp tục tái cấu trúc, đổi mới công nghệ và tìm kiếm những không gian phát triển mới trong thời gian tới. Điều quan trọng không chỉ là phát triển từng doanh nghiệp riêng lẻ, mà là từng bước hình thành được tinh thần liên kết, hợp tác và cùng phát triển trong toàn ngành.

PGS, TS Vũ Ngọc Khiêm, Chủ tịch VISIA phát biểu tại hội thảo.

PGS, TS Phạm Ngọc Linh, Phó bí thư Thường trực Đảng ủy, Phó chủ tịch Liên hiệp các Hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam nhấn mạnh, Nghị quyết số 36-NQ/TW về chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã khẳng định quyết tâm đưa nước ta trở thành quốc gia biển mạnh, phát triển bền vững, thịnh vượng, an ninh, an toàn.

Tuy nhiên, năng lực của đội tàu trong nước còn khiêm tốn, thị trường vận tải quốc gia còn phụ thuộc lớn vào hãng tàu nước ngoài. Ngành công nghiệp đóng tàu vốn được coi là xương sống, là bệ đỡ hạ tầng cho kinh tế biển, dù đã có những nỗ lực tái cơ cấu mạnh mẽ nhưng hiện vẫn gặp không ít khó khăn về nguồn vốn, làm chủ công nghệ cao, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng xu hướng đóng tàu xanh, tàu thông minh.

Quang cảnh hội thảo về kinh tế biển và vai trò của công nghiệp đóng tàu.

Chia sẻ về vấn đề kinh tế biển trong chiến lược tăng trưởng mới của Việt Nam, Thượng tướng, GS, TS Nguyễn Văn Thành, nguyên Bí thư Thành ủy Hải Phòng, nguyên Thứ trưởng Bộ Công an đánh giá, phát triển kinh tế biển trong giai đoạn mới không chỉ gắn với hạ tầng và công nghiệp truyền thống, mà còn gắn với việc hình thành hệ sinh thái công nghệ biển hiện đại, hạ tầng dữ liệu biển số và các mô hình quản trị biển thông minh.

Theo đó, các doanh nghiệp đóng tàu cần tăng cường liên kết, chia sẻ thông tin thị trường, hợp tác công nghệ và từng bước hình thành mạng lưới phối hợp theo chuỗi giá trị, góp phần tạo điều kiện để từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghiệp và kinh tế biển trong giai đoạn mới.

Phát triển công nghiệp đóng tàu có thể trở thành cực tăng trưởng mới

Theo ông Nguyễn Tiến Đạt, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy (SBIC), Ủy viên Ban chấp hành VISIA, Kết luận số 18-KL/TW ngày 2-4-2026 của Hội nghị Trung ương 2 tiếp tục khẳng định mạnh mẽ hơn vai trò của ngành đóng tàu khi xác định đây là “công nghiệp nền tảng quốc gia”, cho thấy bước chuyển rất quan trọng tư duy phát triển về vai trò kinh tế biển, công nghiệp hóa, tự chủ công nghệ, logistics và an ninh quốc gia của lĩnh vực này.

Ông Nguyễn Tiến Đạt, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy (SBIC), Ủy viên Ban chấp hành VISIA chia sẻ tại hội thảo.

Nếu trước đây ngành đóng tàu chủ yếu được nhìn nhận ở góc độ sản xuất công nghiệp chuyên ngành, thì nay được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển quốc gia với vai trò là xương sống công nghiệp biển. Phát triển ngành đóng tàu hoàn toàn có thể trở thành một cực tăng trưởng mới, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu đưa Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn tới.

Với sự quyết liệt để tái cơ cấu SBIC và những quyết sách đúng đắn của Đảng, Nhà nước, ngành đóng tàu Việt Nam đã đạt được những kết quả đáng kể, như tham gia đóng tàu kỹ thuật cao, tàu xanh, dù vẫn đối mặt với khó khăn tài chính và thách thức công nghệ để đưa Việt Nam nằm trong nhóm 10 quốc gia có năng lực đóng tàu hàng đầu thế giới.

Ngành công nghiệp đóng tàu không chỉ là một ngành sản xuất thuần túy, mà đang trở thành công cụ quyền lực quốc gia trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị và bất ổn toàn cầu hiện nay, cũng như làm chủ chuỗi cung ứng logistics và giảm chi phí logistics một cách bền vững. Nếu được quan tâm hỗ trợ và tháo gỡ, ngành đóng tàu có thể tham gia đóng góp vào thúc đẩy tăng trưởng GDP quốc gia thông qua hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu.

Lãnh đạo VISIA tặng hoa các diễn giả tại hội thảo.

Đối với giải pháp thúc đẩy phát triển công nghiệp đóng tàu, đại diện Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam cho biết, Bộ Xây dựng đã hoàn thiện và trình Chính phủ đề án nâng cao năng lực các doanh nghiệp đóng tàu trong nước, trong đó đã đề xuất nhiều chính sách tài chính, thuế, phí, quy hoạch để phát triển ngành công nghiệp tàu thủy.

Bên cạnh đó, Bộ Luật Hàng hải và Luật Giao thông đường thủy đang được sửa đổi, trong đó đề xuất bổ sung một số quy định mới như: Chính sách ưu đãi về thuế, phí, đầu tư cho doanh nghiệp đóng tàu; thu hút nguồn lực trong và ngoài nước tham gia phát triển công nghiệp tàu thủy; ưu tiên sử dụng sản phẩm công nghiệp tàu thủy sản xuất trong nước...