Khu vực ven biển của tỉnh Cà Mau có điều kiện rất thuận lợi để phát triển lĩnh vực năng lượng tái tạo. (Ảnh: Huỳnh Anh/TTXVN)

Theo Nghị quyết số 20-NQ/TW Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV của Ban Chấp hành Trung ương về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam sẽ là quốc gia biển mạnh, giàu từ biển, phát triển bền vững từ biển; có nền quản trị biển hiện đại, khoa học, công nghệ biển tiên tiến.

Trao đổi với phóng viên Báo Điện tử VietnamPlus (Thông tấn xã Việt Nam), Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời, nhấn mạnh để góp phần cùng cả nước hiện thực hóa khát vọng trên, Cà Mau quyết tâm sẽ từng bước xây dựng tỉnh trở thành trung tâm kinh tế biển, năng lượng tái tạo và chế biến thủy sản của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế biển của cả nước.

Hướng tới trở thành “thủ phủ tôm của thế giới”

- Xin ông cho biết việc sáp nhập, hợp nhất Bạc Liêu với Cà Mau (thành tỉnh Cà Mau) đã mở ra những lợi thế chiến lược mới thế nào cho phát triển kinh tế biển mà trước đây từng địa phương khó có thể khai thác một cách toàn diện?

Chủ tịch tỉnh Lữ Quang Ngời: Sau hợp nhất, Cà Mau không chỉ mở rộng địa giới hành chính, mà quan trọng hơn là tạo ra một không gian phát triển mới, rộng lớn và liên kết hơn, giúp tỉnh có điều kiện tích hợp và phát huy tốt hơn các lợi thế về biển, thủy sản, năng lượng, cảng biển, logistics và du lịch.

Đáng chú ý, việc hợp nhất đã tạo điều kiện hình thành chuỗi giá trị thủy sản quy mô lớn. Toàn tỉnh có khoảng 424.185 ha nuôi trồng thủy sản, 6 cảng cá, nhiều khu neo đậu tránh trú bão và 89 nhà máy chế biến thủy sản xuất khẩu. Sản phẩm thủy sản của tỉnh đã có mặt tại hơn 60 quốc gia và vùng lãnh thổ. Cà Mau hiện đứng đầu cả nước về sản lượng tôm, là cơ sở để tỉnh hướng tới mục tiêu trở thành “thủ phủ tôm của thế giới” với kim ngạch xuất khẩu giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 17 tỷ USD.

Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời. (Ảnh: Tuấn Phi/TTXVN)

Thứ hai, không gian mới mở ra dư địa rất lớn cho phát triển năng lượng sạch. Tỉnh có tiềm năng điện gió trên 25.000 MW, điện mặt trời hơn 11.500 MW, cùng điều kiện phát triển LNG, hydro xanh, amoniac xanh. Đến nay, toàn tỉnh có 28 dự án điện gió được chấp thuận chủ trương đầu tư, tổng công suất 1.740,2 MW. Cà Mau định hướng trở thành trung tâm năng lượng tái tạo và xuất khẩu điện của vùng Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước.

Thứ ba, tỉnh có điều kiện kết nối Gành Hào-Sông Đốc-Năm Căn-Hòn Khoai-Đất Mũi thành hành lang kinh tế biển thống nhất, thúc đẩy cảng biển, vận tải biển, logistics, chế biến và thương mại quốc tế. Cùng với đó là cơ hội phát huy các công trình trọng điểm như cao tốc Cà Mau-Đất Mũi, nâng cấp, mở rộng Cảng hàng không Cà Mau và Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai.

Tỉnh cũng có cơ hội khai thác tốt hơn các giá trị rừng ngập mặn, đa dạng sinh học, tín chỉ carbon, kinh tế xanh, du lịch biển đảo, với các điểm đến như Mũi Cà Mau, Đầm Thị Tường, Hòn Đá Bạc, Hòn Khoai; đồng thời mở rộng hợp tác, thu hút các nhà đầu tư chiến lược ở trong nước và trên thế giới.

Điều quan trọng nhất là sau hợp nhất, Cà Mau không chỉ mở rộng không gian mà nâng cao giá trị của không gian phát triển; kinh tế biển phát triển theo hướng tổng hợp, liên kết và bổ trợ lẫn nhau, từ vùng nguyên liệu, sản xuất, chế biến đến logistics, cảng biển, năng lượng, thương mại và xuất khẩu.

Thời gian tới, Cà Mau sẽ lấy kinh tế biển làm một trong những động lực tăng trưởng quan trọng; từng bước xây dựng Cà Mau trở thành trung tâm kinh tế biển, năng lượng tái tạo và chế biến thủy sản của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế biển của cả nước.

Cánh đồng điện gió tại Cà Mau. (Ảnh: Hoài Nam/Vietnam+)

Biến “cánh quạt giữa biển khơi” thành động lực tăng trưởng mới

- Cà Mau được đánh giá là địa phương giàu tiềm năng về năng lượng gió ngoài khơi, song đến nay “kho báu” này vẫn chưa được khai thác. Xin ông cho biết cụ thể về tiềm năng, lợi thế, cũng như những khó khăn từ thực tiễn hiện nay?

Chủ tịch tỉnh Lữ Quang Ngời: Với ba mặt giáp biển, đường bờ biển dài hơn 310 km, tốc độ gió biển ổn định trung bình 6,5-7 m/s, Cà Mau được đánh giá có tiềm năng kỹ thuật phát triển điện gió hơn 25.000 MW. Trong đó, tiềm năng điện gió ngoài khơi được nghiên cứu dự kiến có thể phát triển lên tới 10.000 MW, phục vụ phát điện lên lưới quốc gia và xuất khẩu điện.

Tiềm năng về điện gió ngoài khơi cũng đã được ghi nhận trong Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh. Tỉnh cũng đã báo cáo Bộ Công Thương đánh giá tiềm năng 4 dự án, với tổng công suất 9.000 MW để làm cơ sở xem xét cập nhật vào quy hoạch phát triển điện lực quốc gia; đã hướng dẫn các nhà đầu tư lập hồ sơ đề xuất Bộ Nông nghiệp và Môi trường giao khu vực biển để tiếp cận nghiên cứu, khảo sát phát triển các dự án điện gió ngoài khơi.

Tuy nhiên, điện gió ngoài khơi hiện vẫn là hình thức đầu tư mới, còn gặp nhiều khó khăn trong thực hiện, đặc biệt là cơ chế, chính sách chưa nhiều cho loại hình điện gió này, thực hiện đến đâu thì ban hành cơ chế đến đó.

Do vậy, để biến lợi thế thành động lực tăng trưởng, Cà Mau xác định giải quyết đồng bộ một số điểm nghẽn lớn.

Thứ nhất là hạ tầng và khả năng kết nối, truyền tải điện. Các dự án điện gió ngoài khơi có quy mô lớn, đòi hỏi hệ thống truyền tải, cảng biển, logistics, hạ tầng phục vụ thi công, vận hành phải được đầu tư tương xứng. Vì vậy, tỉnh sẽ phối hợp với các bộ, ngành Trung ương để tháo gỡ các vấn đề liên quan đến quy hoạch không gian biển, quy hoạch điện và đầu tư hạ tầng truyền tải, qua đó tạo điều kiện để các dự án có thể triển khai đồng bộ, hiệu quả.

Phát triển kinh tế biển gắn với đảm bảo quốc phòng - an ninh. (Ảnh tư liệu: Chanh Đa/TTXVN)

Thứ hai là cơ chế, chính sách và môi trường đầu tư. Điện gió ngoài khơi là lĩnh vực mới, vốn đầu tư rất lớn, thời gian triển khai dài và liên quan đến nhiều ngành, nhiều cấp. Do đó, Cà Mau sẽ chủ động kiến nghị Trung ương hoàn thiện các cơ chế phù hợp, đồng thời tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, rút ngắn thủ tục trong phạm vi thẩm quyền và đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình triển khai dự án.

Tiếp theo là nguồn nhân lực và hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ. Chúng tôi không muốn Cà Mau chỉ là nơi có các tua-bin gió được đặt ngoài biển, còn phần lớn giá trị kinh tế lại nằm ở nơi khác. Mục tiêu của tỉnh là từng bước hình thành hệ sinh thái dịch vụ, logistics, cơ khí, bảo dưỡng, vận hành, đào tạo nhân lực phục vụ ngành năng lượng tái tạo. Qua đó, tạo thêm việc làm, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và giữ lại nhiều hơn giá trị gia tăng.

Cà Mau cũng đặc biệt quan tâm đến hài hòa lợi ích giữa phát triển năng lượng, bảo vệ môi trường và sinh kế của người dân, nhất là cộng đồng ngư dân. Phát triển điện gió ngoài khơi phải đi cùng với bảo vệ hệ sinh thái biển, an toàn hàng hải và tạo cơ hội để người dân được hưởng lợi.

Đây cũng chính là cách chúng tôi muốn biến lợi thế “cánh quạt giữa biển khơi” thành một động lực tăng trưởng mới của Cà Mau trong những năm tới.

Cà Mau phát triển 50.000 ha vùng nguyên liệu cua biển. (Ảnh: Huỳnh Anh/TTXVN)

Cà Mau luôn “rộng cửa” chào đón nhà đầu tư có tầm nhìn dài hạn

- Nghị quyết số 20-NQ/TW xác định phát triển năng lượng tái tạo, các ngành kinh tế biển mới và chuyển đổi năng lượng bền vững là những định hướng chiến lược của quốc gia. Đối với Cà Mau, nghị quyết này đang mở ra những cơ hội gì để tỉnh phát huy lợi thế, tạo đột phá và mở rộng không gian phát triển?

Chủ tịch tỉnh Lữ Quang Ngời: Có thể nói, Nghị quyết 20-NQ/TW là một trong những chủ trương chiến lược quan trọng. Nghị quyết xác định biển là không gian phát triển chiến lược, là nơi hình thành những cực tăng trưởng, ngành kinh tế và động lực phát triển mới, trong đó có điện gió ngoài khơi.

Đối với Cà Mau, đây trước hết là cơ hội để tỉnh phát huy tốt hơn lợi thế về không gian biển và tiềm năng năng lượng tái tạo, đưa điện gió ngoài khơi từ một lợi thế tự nhiên trở thành một ngành kinh tế có vai trò quan trọng trong cơ cấu tăng trưởng của tỉnh. Vì thế, Cà Mau xác định đây không chỉ là câu chuyện sản xuất thêm nguồn điện sạch, mà phải nhìn điện gió ngoài khơi trong mối liên kết với công nghiệp, cảng biển, logistics, dịch vụ kỹ thuật, khoa học-công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực.

Tiếp theo là hình thành một hệ sinh thái kinh tế biển mới; thu hút nguồn lực đầu tư và công nghệ; đặc biệt là hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế biển.

Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2026 - 2030 giữa Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau và Trường Đại học Bà Rịa - Vũng Tàu. (Ảnh: Huỳnh Anh/TTXVN)

Với những lợi thế, cơ hội trên, Cà Mau xác định sẽ chủ động biến tinh thần của Nghị quyết thành những chương trình, dự án và kết quả cụ thể; tập trung hoàn thiện quy hoạch và chuẩn bị các điều kiện cần thiết; cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư; chủ động phối hợp với các bộ, ngành Trung ương để tháo gỡ những vấn đề vượt thẩm quyền. Đồng thời, tỉnh cũng sẽ tăng cường liên kết với các địa phương trong vùng để hình thành chuỗi giá trị điện gió ngoài khơi có tính liên kết cao hướng tới xuất khẩu điện.

- Vậy để góp phần cùng cả nước hiện thực hóa mục tiêu quốc gia biển mạnh, ông muốn gửi thông điệp gì tới cộng đồng doanh nghiệp và người dân?

Chủ tịch tỉnh Lữ Quang Ngời: Tầm nhìn đến năm 2045, tôi kỳ vọng kinh tế biển sẽ trở thành một động lực tăng trưởng chủ đạo của Cà Mau. Lúc đó, Cà Mau sẽ được định vị là một trong những trung tâm kinh tế biển quan trọng của cả nước và là cực tăng trưởng năng động của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, có vị thế ngày càng rõ nét trong không gian kinh tế biển của khu vực.

Tuy vậy, Cà Mau cũng xác định không phát triển kinh tế biển bằng mọi giá, mà lựa chọn con đường phát triển xanh, phát triển bền vững, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và bảo đảm quốc phòng - an ninh.

Vì vậy, tôi muốn gửi đến cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư thông điệp: Cà Mau luôn “rộng cửa” chào đón những nhà đầu tư có tầm nhìn dài hạn, có công nghệ hiện đại, có trách nhiệm với môi trường và cộng đồng.

Đối với người dân, tôi mong mỗi người sẽ trở thành một phần của hành trình hiện thực hóa khát vọng phát triển. Giữ gìn biển, rừng, môi trường và bản sắc văn hóa chính là giữ gìn nền tảng phát triển bền vững./.

- Trân trọng cảm ơn ông!

Cầu Gành Hào, tỉnh Cà Mau. (Ảnh: Huỳnh Anh/TTXVN)

Nguồn: TTXVN