Từ biểu tượng VSIP đến chuỗi giá trị công nghệ cao

Quan hệ kinh tế Việt Nam - Singapore thời gian qua tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, không chỉ ở thương mại và đầu tư truyền thống mà còn mở rộng mạnh sang các lĩnh vực mới như logistics, chuyển đổi số, công nghệ cao và đổi mới sáng tạo. Trong bối cảnh Singapore ngày càng giữ vai trò trung tâm kết nối tài chính, công nghệ và chuỗi cung ứng của khu vực, chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được kỳ vọng sẽ tạo thêm xung lực mới cho hợp tác kinh tế giữa hai nước.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Vũ Bá Phú - Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho rằng, đây là cơ hội quan trọng để doanh nghiệp Việt Nam mở rộng hiện diện sâu hơn trong các chuỗi giá trị khu vực, đặc biệt ở các lĩnh vực như AI, bán dẫn, logistics thông minh, thương mại điện tử và trung tâm dữ liệu.

Theo ông Vũ Bá Phú, Singapore hiện là một trong những đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam trong ASEAN, đồng thời là trung tâm tài chính, logistics, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của khu vực.

“Singapore hiện là đối tác thương mại lớn thứ 4 của Việt Nam trong ASEAN; trong khi đó, Việt Nam cũng là đối tác thương mại lớn thứ 4 của Singapore trong ASEAN và đứng thứ 10 của Singapore trên thế giới”, ông Vũ Bá Phú thông tin.

Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam - Singapore đạt 11,91 tỷ USD, tăng 13% so với năm 2024. Chỉ trong 4 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hai bên đã đạt khoảng 5,2 tỷ USD, tăng tới 35,6% so với cùng kỳ năm trước.

Theo ông Vũ Bá Phú, những con số này cho thấy hợp tác thương mại Việt Nam - Singapore đang duy trì đà tăng trưởng tích cực, tạo nền tảng để hai nước mở rộng hợp tác sang những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao hơn.

“Chuyến thăm lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ góp phần thúc đẩy gắn kết chặt chẽ hơn giữa xúc tiến thương mại, xúc tiến đầu tư và xúc tiến đổi mới sáng tạo, nhất là trong các lĩnh vực Singapore có thế mạnh như tài chính, logistics, chuyển đổi số, thương mại điện tử, kinh tế xanh, năng lượng sạch, đô thị thông minh, AI, bán dẫn và trung tâm dữ liệu”, ông Vũ Bá Phú nhấn mạnh.

Theo ông, mô hình VSIP từ lâu đã trở thành biểu tượng thành công trong hợp tác kinh tế giữa hai nước. Đây không chỉ là sự kết hợp hiệu quả giữa nguồn vốn, công nghệ và kinh nghiệm quản lý của Singapore với lợi thế về thị trường, lao động và vị trí sản xuất của Việt Nam, mà còn cho thấy khả năng đồng hành lâu dài giữa cộng đồng doanh nghiệp hai nước.

“Từ nền tảng của VSIP, Việt Nam và Singapore hoàn toàn có thể mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực mới có giá trị gia tăng cao hơn, phù hợp với xu thế phát triển của kinh tế khu vực và toàn cầu”, ông nói.

Theo đánh giá của Cục Xúc tiến thương mại, các lĩnh vực giàu tiềm năng trong giai đoạn tới gồm công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu, logistics thông minh, thương mại điện tử xuyên biên giới, công nghệ tài chính, năng lượng tái tạo, kinh tế tuần hoàn, công nghiệp xanh và đô thị thông minh.

Doanh nghiệp Việt cần bước sâu vào chuỗi giá trị khu vực

Theo ông Vũ Bá Phú, Singapore là thị trường có tiêu chuẩn cao nhưng đồng thời cũng là cửa ngõ quan trọng để doanh nghiệp kết nối với chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu. “Định hướng của Cục Xúc tiến thương mại không chỉ là hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu trực tiếp vào Singapore, mà còn tận dụng Singapore như một trung tâm trung chuyển thương mại, tài chính, logistics, công nghệ và đổi mới sáng tạo”, ông nhấn mạnh.

Trong 4 tháng đầu năm 2026, các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang Singapore gồm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; máy móc thiết bị, phương tiện vận tải; điện thoại và linh kiện; gạo; rau quả cùng nhiều sản phẩm công nghiệp chế biến khác.

Theo ông Vũ Bá Phú, điều này cho thấy cơ cấu hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sang Singapore đang chuyển dịch tích cực, kết hợp giữa nhóm hàng công nghệ, công nghiệp chế biến và các sản phẩm tiêu dùng, nông sản chất lượng cao. Trên cơ sở đó, Cục Xúc tiến thương mại sẽ tập trung hỗ trợ doanh nghiệp theo ba hướng lớn.

Thứ nhất là nâng cao năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn xanh, tiêu chuẩn bền vững, truy xuất nguồn gốc, chứng nhận chất lượng và quản trị chuỗi cung ứng.

Thứ hai là đẩy mạnh kết nối doanh nghiệp Việt Nam với các tập đoàn, nhà phân phối, nền tảng thương mại điện tử, quỹ đầu tư, trung tâm đổi mới sáng tạo và tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp tại Singapore.

Thứ ba là tăng cường các chương trình xúc tiến chuyên đề về kinh tế xanh, kinh tế số, logistics thông minh, thương mại điện tử, công nghệ cao và đổi mới sáng tạo.

“Với Singapore, doanh nghiệp Việt Nam cần chuyển từ tư duy ‘bán hàng vào một thị trường’ sang tư duy ‘kết nối với một trung tâm khu vực’. Đây là câu chuyện không chỉ của xuất khẩu, mà còn là câu chuyện tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị ASEAN và toàn cầu”, ông Vũ Bá Phú chia sẻ.

Theo ông, đối với các lĩnh vực như AI, bán dẫn hay trung tâm dữ liệu, hai nước hoàn toàn có thể tăng cường hợp tác trong kết nối nhà đầu tư, doanh nghiệp công nghệ, khu công nghiệp, trung tâm đổi mới sáng tạo, đào tạo nhân lực và phát triển hạ tầng số. “Vai trò của hoạt động xúc tiến thương mại trong giai đoạn tới là kết nối đúng đối tác, đúng ngành, đúng địa phương và đúng dự án”, ông Vũ Bá Phú nhấn mạnh.

Theo Cục Xúc tiến thương mại, các lĩnh vực hợp tác giàu tiềm năng giữa Việt Nam và Singapore trong thời gian tới gồm AI, bán dẫn, trung tâm dữ liệu, logistics thông minh, thương mại điện tử xuyên biên giới, công nghệ tài chính, năng lượng tái tạo, kinh tế tuần hoàn và công nghiệp xanh.

Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Singapore được kỳ vọng tạo thêm xung lực cho kết nối đầu tư, đổi mới sáng tạo và chuỗi cung ứng công nghệ cao giữa hai nước.