Hoàn thiện thể chế phát triển công nghiệp

Tham dự hội nghị có các Cục, Vụ trong Bộ Công Thương; đại diện Bộ Xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tư pháp, Bộ Ngoại giao; đại diện các viện nghiên cứu, hiệp hội, doanh nghiệp, tập đoàn trong lĩnh vực công nghiệp.

Việc xây dựng Luật Công nghiệp trọng điểm là nhiệm vụ quan trọng nhằm thể chế hóa chủ trương, quan điểm của Đảng và Nhà nước về công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; hoàn thiện khuôn khổ pháp lý thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp trọng điểm; nâng cao năng lực sản xuất, chế tạo trong nước; phát triển công nghiệp hỗ trợ; từng bước xây dựng nền công nghiệp độc lập, tự chủ, có năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 82/NQ-CP ngày 03/4/2026 về việc thông qua chính sách của Luật Công nghiệp trọng điểm. Trên cơ sở đó, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 968/QĐ-BCT ngày 22/4/2026 thành lập Tổ soạn thảo, Tổ biên tập xây dựng Luật Công nghiệp trọng điểm, gồm đại diện nhiều Bộ, ngành, địa phương, Hiệp hội, doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu có uy tín. Đây là cơ sở quan trọng để tổ chức soạn thảo, quy phạm hóa chính sách và hoàn thiện hồ sơ dự án Luật.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài nhấn mạnh, thời gian qua, Ban Chấp hành Trung ương và Bộ Chính trị đã ban hành nhiều nghị quyết quan trọng, qua đó thúc đẩy phát triển công nghiệp trên cơ sở khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là động lực chính.

Đặc biệt, trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, việc thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đang đặt ra yêu cầu rất cao đối với các ngành công nghiệp nói chung và ngành công nghiệp trọng điểm nói riêng.

Theo Thứ trưởng Trương Thanh Hoài, hiện nay, tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo trong GDP đạt khoảng 24,8%. Tuy nhiên, đến năm 2030, tỷ trọng này cần nâng lên mức 28% theo mục tiêu của Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Cùng với đó, yêu cầu làm chủ công nghệ lõi, nâng cao năng lực tự chủ, tự cường của nền kinh tế cũng đang đặt ra những nhiệm vụ hết sức cấp bách đối với công nghiệp Việt Nam.

Xuất phát từ tầm quan trọng đó, việc xây dựng và ban hành Luật Công nghiệp trọng điểm là yêu cầu hết sức cần thiết. “Điều quan trọng hơn không chỉ là ban hành được luật, mà còn phải bảo đảm chất lượng của luật, có tính khả thi cao khi triển khai trong thực tiễn và phát huy hiệu quả thiết thực. Qua đó, tạo động lực thúc đẩy phát triển công nghiệp Việt Nam nói chung, cũng như các ngành công nghiệp trọng điểm nói riêng” - Thứ trưởng nói. 

Ông Trần Việt Hòa, Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) cho biết, Luật Công nghiệp trọng điểm là dự án Luật có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện thể chế phát triển công nghiệp của đất nước trong giai đoạn mới.

Trên cơ sở nhiệm vụ được giao, Cục Công nghiệp đã phối hợp với Vụ Pháp chế và các đơn vị liên quan xây dựng dự thảo kế hoạch tiến độ, dự thảo phân công nhiệm vụ của Tổ soạn thảo, Tổ biên tập, dự thảo Hồ sơ dự án Luật Công nghiệp trọng điểm theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Theo dự thảo kế hoạch, mục tiêu đặt ra là phải triển khai đồng thời nhiều nhóm công việc: quy phạm hóa chính sách đã được thông qua; hoàn thiện dự thảo Luật và hồ sơ dự án Luật; tổ chức tham vấn; lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan; thực hiện đánh giá tác động; hoàn thiện hồ sơ thẩm định; tiếp thu ý kiến thẩm định; trình Chính phủ và chuẩn bị hồ sơ trình Quốc hội.

“Đây là khối lượng công việc rất lớn, trong khi thời gian thực hiện rất khẩn trương. Do đó, yêu cầu đặt ra là từng thành viên Tổ soạn thảo, Tổ biên tập cần chủ động tham gia ngay từ đầu, góp ý thực chất, cung cấp thông tin, số liệu, báo cáo chuyên đề và đề xuất phương án xử lý cụ thể theo lĩnh vực được phân công” - ông Trần Việt Hòa nêu.

Dự kiến các ngành công nghiệp trọng điểm

Báo cáo tóm tắt tình hình xây dựng Luật Công nghiệp trọng điểm, ông Phan Lê Hoàng Linh, Trưởng phòng Công nghiệp chế tạo, Cục Công nghiệp thông tin, Bộ Công Thương đã dự thảo sơ bộ Hồ sơ của dự án Luật Công nghiệp trọng điểm theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Về phạm vi điều chỉnh, Luật này quy định về cơ chế, chính sách phát triển các ngành công nghiệp trọng điểm của Việt Nam, quyền và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan. Các ngành công nghiệp trọng điểm dự kiến quy định tại Luật sẽ bao gồm: Vật liệu; cơ khí chế tạo; công nghiệp sinh học; công nghiệp môi trường; công nghiệp hỗ trợ và các dịch vụ kỹ thuật phục vụ cho công nghiệp trọng điểm.

Trên cơ sở các chính sách được xây dựng, đối tượng áp dụng của Luật Công nghiệp trọng điểm bao gồm: cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước tham gia hoặc có liên quan đến phát triển công nghiệp trọng điểm tại Việt Nam.

Dự thảo Luật đến thời điểm hiện nay dự kiến gồm 37 điều, được bố cục thành 6 chương, cụ thể như sau:  Chương I. Những quy định chung, gồm 7 điều (từ Điều 1 đến Điều 7); Chương II. Chính sách ưu đãi, hỗ trợ cho các ngành công nghiệp trọng điểm, gồm 17 điều (từ Điều 8 đến Điều 24); Chương III. Tổ hợp công nghiệp trọng điểm, gồm 3 điều (từ Điều 25 đến Điều 27); Chương IV. Phát triển công nghiệp hỗ trợ, gồm 5 điều (từ Điều 28 đến Điều 32); Chương V. Tổ chức thực hiện, gồm 2 điều (từ Điều 33 đến Điều 34) và Chương VI. Điều khoản thi hành, gồm 03 điều (từ Điều 35 đến Điều 37).

Tại cuộc họp, các ý kiến phát biểu bên cạnh những nội dung thống nhất, đồng tình, đã tập trung sâu vào các vấn đề còn vướng mắc, các nội dung cần bổ sung, chỉnh lý và phương án cụ thể cũng như căn cứ và đề xuất hướng xử lý.

Ông Trần Việt Hòa chia sẻ, sau cuộc họp, Cục Công nghiệp sẽ tổng hợp đầy đủ ý kiến của các thành viên Tổ soạn thảo, Tổ biên tập; hoàn thiện các dự thảo và các tài liệu liên quan; báo cáo lãnh đạo Bộ Công Thương, Tổ trưởng Tổ soạn thảo để chỉ đạo các bước tiếp theo.

Ngày 3/4/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 82/NQ-CP thông qua Chính sách của Luật Công nghiệp trọng điểm, bao gồm 2 chính sách sau: Chính sách 1: Khuyến khích sản xuất, chế tạo trong nước các sản phẩm công nghiệp trọng điểm; chính sách 2: Phát triển công nghiệp hỗ trợ.