Điều khiển sản xuất bằng công nghệ hiện đại tại Công ty cổ phần Kết cấu thép GSB (phường Tân Triều). Ảnh: Vương Thế

Xác định đúng các ngành công nghiệp trọng điểm và mũi nhọn không chỉ tối ưu hóa nguồn lực quốc gia mà còn tạo ra đòn bẩy giá trị giúp doanh nghiệp (DN) bứt phá trong kỷ nguyên cạnh tranh toàn cầu.

Từ phát triển quy mô sang chọn lọc chất lượng

Theo số liệu của Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương), năm 2025, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm khoảng 24,5% GDP của Việt Nam, tạo nền tảng quan trọng cho tăng trưởng kinh tế. Năm 2030, Việt Nam phấn đấu nâng tỷ trọng công nghiệp chế biến chế tạo lên khoảng 28% GDP.

Bước sang giai đoạn 2026-2030, dư địa phát triển của ngành vẫn còn rất lớn, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục thu hút đầu tư, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Bối cảnh quốc tế cũng có sự thay đổi khi Việt Nam được đánh giá là mắt xích quan trọng trong sự dịch chuyển chuỗi cung ứng.

Mặc dù có bước phát triển mạnh mẽ, nền công nghiệp của nước ta vẫn đang tồn tại những hạn chế, đòi hỏi cần có chiến lược định hướng phát triển đúng đắn. Những vấn đề như: phụ thuộc nguyên liệu nhập khẩu, hạn chế về công nghệ hay liên kết giữa DN trong nước với khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đang dần được nhận diện rõ và trở thành trọng tâm để cải cách, từ đó mở ra cơ hội nâng cao năng lực tự chủ và sức cạnh tranh của ngành trong giai đoạn tới.

Ngày 3-4-2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 82/NQ-CP về chính sách Luật Công nghiệp trọng điểm. Điều này được kỳ vọng tạo bước chuyển từ tăng trưởng dựa vào quy mô sang nâng cao chất lượng. Điểm đáng chú ý là định hướng chuyển dịch mô hình phát triển công nghiệp từ chiều rộng sang chiều sâu, từ gia công, lắp ráp sang nghiên cứu, thiết kế và sản xuất có hàm lượng công nghệ cao. Đồng thời khuyến khích sản xuất, chế tạo trong nước các sản phẩm công nghiệp trọng điểm và phát triển công nghiệp hỗ trợ. Việc từng bước hoàn thiện hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ sẽ tạo điều kiện để DN trong nước nâng cao năng lực tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, đồng thời tận dụng hiệu quả các ưu đãi từ các hiệp định thương mại tự do.

Theo Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược, chính sách công thương (Bộ Công Thương) Nguyễn Văn Hội, việc hoàn thiện hệ thống chính sách theo hướng đồng bộ, cùng với xây dựng một đạo luật mang tính tổng thể, toàn diện cho lĩnh vực công nghiệp sẽ mở ra dư địa mới, giúp khai thác hiệu quả hơn các tiềm năng và nâng cao chất lượng tăng trưởng. Trong đó, cần xây dựng quy hoạch công nghiệp theo chuỗi giá trị, gắn kết giữa các ngành, vùng và địa phương.

Sản phẩm công nghiệp hỗ trợ của Công ty TNHH Tinh Nguyên Hảo (phường Phước Tân). Ảnh: Vương Thế

Thúc đẩy mạnh mẽ công nghiệp hỗ trợ

Cùng với cả nước, Đồng Nai đang chọn lọc mạnh mẽ trong phát triển các ngành công nghiệp. Tỉnh thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đạt mức 2 con số; đồng thời khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, yêu cầu chọn lọc lại càng đặt ra cấp thiết.

Trong phát triển công nghiệp thì công nghiệp hỗ trợ là yếu tố rất quan trọng đối với địa phương có sản xuất phát triển như Đồng Nai. Giai đoạn 2026-2030, Đồng Nai phấn đấu giá trị sản xuất ngành công nghiệp hỗ trợ chiếm khoảng 22-25% giá trị sản xuất toàn ngành công nghiệp; tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất ngành công nghiệp hỗ trợ tăng từ 8-10%/năm. Đến năm 2030, có khoảng 1,2 ngàn DN hoạt động trong các lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ.

Công nghiệp hỗ trợ Đồng Nai tập trung vào các lĩnh vực có nhu cầu và lợi thế, phù hợp với yêu cầu, định hướng phát triển như: công nghiệp hỗ trợ phục vụ các ngành dệt may, da giày, điện tử, sản xuất, lắp ráp ô tô, máy bay; cơ khí chế tạo và công nghiệp hỗ trợ cho công nghiệp công nghệ cao. Theo Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Kim Long, Đồng Nai ưu tiên chọn lọc dự án công nghệ sạch, thân thiện môi trường và các dự án công nghệ cao, năng lượng tái tạo.

Song song đó, tỉnh cũng phát triển các DN công nghiệp hỗ trợ đạt tiêu chuẩn quốc tế về quản lý sản xuất và chất lượng sản phẩm. Hình thành mạng lưới sản xuất với nhiều lớp cung ứng, kết nối với các tập đoàn đa quốc gia, các DN FDI, các DN sản xuất, lắp ráp trên địa bàn tỉnh và các địa phương trên cả nước. Ông Nguyễn Quốc Hùng, Giám đốc Công ty TNHH MTV Tinh Nguyên Hảo (phường Phước Tân) kỳ vọng: Đồng Nai sẽ tiếp tục bứt phá trong chặng đường sắp tới. Khi làn sóng đầu tư từ nước ngoài vẫn đang đổ về Việt Nam, đặc biệt là Đồng Nai, tất yếu kéo theo nhu cầu về các sản phẩm công nghiệp hỗ trợ mà các DN trên địa bàn đang sản xuất.