Thức ăn đường phố từ lâu đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống ẩm thực của người Việt cũng như các hoạt động du lịch, dịch vụ. Tuy nhiên, theo đánh giá của Bộ Y tế, bên cạnh những chuyển biến tích cực về vệ sinh, an toàn thực phẩm (ATTP) tại nhiều cơ sở kinh doanh, vẫn còn không ít tồn tại, đặc biệt ở khu vực kinh doanh nhỏ lẻ, hàng rong.

Việc tăng cường quản lý thức ăn đường phố không chỉ nhằm phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, mà còn xây dựng hình ảnh đô thị văn minh (Ảnh minh hoạ bởi AI)

Theo nhận định của Bộ Y tế tại Công văn số 848/BYT-ATTP ngày 09/02/2026, nhiều cơ sở chế biến nhỏ lẻ, bán hàng rong bên hè phố vẫn hoạt động trong điều kiện thiếu nước sạch, thu gom rác thải không hợp vệ sinh, người chế biến không có bảo hộ lao động phù hợp và chưa được tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm.

Nguyên liệu đầu vào tồn tại tình trạng sử dụng nguyên liệu giá rẻ, không rõ nguồn gốc. Một số sản phẩm sau chế biến như pa-tê, riêu cua, thịt nguội không được bảo quản đúng cách, để lưu cữu quá hạn. Hệ quả là tại một số địa phương đã xảy ra các vụ ngộ độc thức ăn đường phố tập thể, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng và tạo dư luận bất an trong xã hội.

Thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng Lê Thành Long, Bộ Y tế đã ban hành Công văn số 848/BYT-ATTP đề nghị UBND các tỉnh, thành phố tập trung triển khai đồng bộ các biện pháp tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm đường phố, trong đó yêu cầu các cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố phải tuân thủ đầy đủ các quy định về điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm.

Người trực tiếp chế biến phải được tập huấn kiến thức, đảm bảo điều kiện sức khỏe; nguyên liệu sử dụng phải có nguồn gốc rõ ràng; dụng cụ, khu vực chế biến phải đảm bảo vệ sinh và có khả năng truy xuất nguồn gốc khi xảy ra sự cố. Các đơn vị quản lý an toàn thực phẩm được yêu cầu nâng cao năng lực phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, bệnh truyền qua thực phẩm, chuẩn bị sẵn sàng cho các phương án khắc phục sự cố về an toàn thực phẩm; các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn sự cố về an toàn thực phẩm.

Trên cơ sở đó, UBND TP. Hồ Chí Minh ban hành văn bản 2416/UBND-VX ngày 27/03/2026 chỉ đạo cụ thể hóa yêu cầu của Bộ Y tế trên địa bàn thành phố. Theo đó, Thành phố tập trung đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến kiến thức cho các cơ sở kinh doanh và người tiêu dùng; tổ chức tập huấn nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người trực tiếp chế biến, kinh doanh thức ăn đường phố.

Tp. HCM đẩy mạnh kiểm tra nguồn gốc thực phẩm (Ảnh: Báo Lao Động)

Công tác kiểm tra, giám sát được tăng cường theo hướng liên ngành, chủ động phát hiện sớm và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Các trường hợp vi phạm sẽ được công khai trên phương tiện thông tin đại chúng nhằm nâng cao tính răn đe và cảnh báo cộng đồng.

Đáng chú ý, TP. HCM cũng yêu cầu nâng cao năng lực phòng ngừa và ứng phó với các sự cố an toàn thực phẩm. Khi xảy ra vụ việc, chính quyền địa phương phải phối hợp chặt chẽ với ngành y tế để kịp thời cấp cứu, điều trị cho người bị ảnh hưởng; đồng thời điều tra nguyên nhân, truy xuất nguồn gốc thực phẩm và triển khai các biện pháp khắc phục.

Ở cấp cơ sở, UBND các phường, xã được giao trách nhiệm trực tiếp quản lý hoạt động kinh doanh thức ăn đường phố trên địa bàn. Việc rà soát, thống kê, cập nhật danh sách cơ sở kinh doanh, theo dõi vi phạm và báo cáo định kỳ được coi là nhiệm vụ trọng tâm nhằm tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước.

Việc tăng cường quản lý thức ăn đường phố không chỉ nhằm phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, mà còn góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ, xây dựng hình ảnh đô thị văn minh, đặc biệt tại các khu du lịch và lễ hội - nơi nhu cầu tiêu dùng thực phẩm tăng cao. Để ATTP được bảo đảm, cần xây dựng ý thức tự giác của người kinh doanh, kết hợp với cơ chế giám sát cộng đồng thường xuyên và sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của tất cả các ngành liên quan.

Trong bối cảnh ngành dịch vụ ăn uống tiếp tục phát triển mạnh, yêu cầu đặt ra là phải hài hòa giữa tạo điều kiện cho hoạt động kinh doanh và đảm bảo an toàn thực phẩm. Việc triển khai đồng bộ các giải pháp từ Trung ương đến địa phương được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến rõ nét, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Lý Thịnh