Kho cảng trung tâm LNG Thị Vải phục vụ cho khu vực Đông Nam Bộ.

Tại Diễn đàn Kinh tế Việt Nam lần thứ II năm 2026 với chủ đề "Vùng kinh tế phía Nam - Động lực cho tăng trưởng hai con số" diễn ra ngày 9/6, ông Trần Việt Hà - Phó Trưởng ban Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp TP HCM, sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính và tái cấu trúc không gian phát triển, vùng Đông Nam Bộ đang hình thành một hệ sinh thái kinh tế tương đối hoàn chỉnh, kết nối giữa công nghiệp, dịch vụ, logistics và kinh tế biển.

Trong cấu trúc phát triển mới, TP HCM giữ vai trò trung tâm tài chính, thương mại, dịch vụ và đổi mới sáng tạo; khu vực Bình Dương trước đây tiếp tục là hạt nhân công nghiệp và công nghệ cao; trong khi Bà Rịa - Vũng Tàu được định hướng trở thành trung tâm kinh tế biển, năng lượng sạch và logistics của vùng.

Đây được xem là lợi thế đặc biệt khi khu vực này đang sở hữu hệ thống hạ tầng cảng biển nước sâu lớn nhất cả nước, đồng thời là trung tâm năng lượng quan trọng với các dự án dầu khí, điện khí LNG và định hướng phát triển các ngành năng lượng mới trong tương lai.

Đáng chú ý, hệ thống logistics thế hệ mới đang được hình thành với các dự án trọng điểm như cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, cụm cảng Cái Mép - Thị Vải và Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ. Khi hoàn thiện, các công trình này không chỉ nâng cao năng lực xuất nhập khẩu mà còn tạo nền tảng cho việc phát triển các trung tâm công nghiệp - năng lượng gắn với kinh tế biển.

Ông Trần Việt Hà - Phó Trưởng ban Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp TP HCM: Trong cấu trúc phát triển mới, TP HCM đang sở hữu hệ thống hạ tầng cảng biển nước sâu lớn nhất cả nước, đồng thời là trung tâm năng lượng quan trọng với các dự án dầu khí, điện khí LNG và định hướng phát triển các ngành năng lượng mới trong tương lai. (Ảnh: NLĐ)

Theo vị chuyên gia, sự kết hợp giữa cảng biển nước sâu, hạ tầng logistics hiện đại và các trung tâm năng lượng sẽ tạo nên chuỗi giá trị mới cho vùng Đông Nam Bộ, giúp khu vực tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Từ góc độ kinh tế vùng, TS. Trần Du Lịch - Chuyên gia kinh tế cho rằng Đông Nam Bộ hiện hội đủ điều kiện để bứt phá nhờ không gian phát triển được mở rộng, các cơ chế đặc thù từng bước được hoàn thiện và những điểm nghẽn về hạ tầng đang được tháo gỡ mạnh mẽ.

Ông đánh giá Đồng Nai sau sắp xếp đơn vị hành chính đang sở hữu nhiều lợi thế chiến lược khi vừa có Cảng hàng không quốc tế Long Thành, vừa kết nối trực tiếp với hành lang cảng biển Thị Vải - Cái Mép. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành trung tâm logistics và công nghiệp quy mô lớn của vùng.

Bên cạnh đó, quỹ đất công nghiệp rộng lớn cùng khả năng kết nối với khu vực Bình Phước trước đây và cửa khẩu quốc tế Hoa Lư mở ra dư địa phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và dịch vụ logistics hiện đại.

Một điểm đáng chú ý là sự phát triển của Đồng Nai không tách rời kinh tế biển. Khi được kết nối hiệu quả với hệ thống cảng biển nước sâu và các trung tâm năng lượng khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu, địa phương này có thể trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị công nghiệp - logistics - năng lượng của toàn vùng.

Đối với Tây Ninh, việc hình thành các tuyến giao thông chiến lược như cao tốc TP HCM - Mộc Bài, Vành đai 3 và Vành đai 4 được kỳ vọng sẽ giảm mạnh chi phí logistics, tăng sức hấp dẫn đầu tư và mở rộng không gian tăng trưởng về phía biên giới.

TS. Trần Du Lịch – Chuyên gia kinh tế: Kết nối hiệu quả hệ thống cảng biển nước sâu và các trung tâm năng lượng khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu tạo mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị công nghiệp - logistics - năng lượng của toàn vùng (Ảnh: NLĐ)

Theo TS. Trần Du Lịch, khi các tuyến kết nối hoàn thành, Đông Nam Bộ sẽ có điều kiện liên thông hiệu quả giữa vùng công nghiệp, vùng kinh tế biển, khu vực cửa khẩu quốc tế và các trung tâm logistics lớn. Đây là lợi thế mà trước đây khu vực chưa thể khai thác đầy đủ do hạn chế về hạ tầng.

Các ý kiến tại Diễn đàn đều cho rằng bên cạnh hạ tầng giao thông và logistics, chuyển đổi số và cải cách thể chế sẽ là những yếu tố quan trọng giúp Đông Nam Bộ phát huy tối đa tiềm năng.

Hiện TP HCM đang quy hoạch 105 khu chế xuất, khu công nghiệp, tạo không gian phát triển đủ lớn để hình thành các chuỗi cung ứng liên kết và thu hút các dự án quy mô lớn, có sức lan tỏa mạnh tới công nghiệp hỗ trợ.

Việc đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, tự động hóa trong sản xuất được kỳ vọng sẽ nâng cao năng suất lao động, tăng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và tạo động lực mới cho tăng trưởng.

Đồng thời, các chính sách cải cách thủ tục hành chính, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm và cắt giảm thời gian xử lý hồ sơ đầu tư đang góp phần tạo môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, thu hút các dòng vốn chất lượng cao.