Báo cáo sản xuất và thương mại chế tạo thế giới quý II/2026, được Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hợp quốc (UNIDO) công bố ngày 30/9/2026, cung cấp căn cứ quốc tế để nhìn lại đà tăng công nghiệp trước ba tháng cuối năm. Theo báo cáo, sản lượng chế tạo toàn cầu tăng 1,5% so với quý trước, trong khi giá trị xuất khẩu hàng chế tạo tăng 6,1%. Nhóm ngành công nghệ trung bình cao và cao tiếp tục là động lực, với sản lượng tăng 2,0%.

Trong nhóm các nền kinh tế công nghiệp mới nổi có dữ liệu được UNIDO phân tích, Việt Nam ghi nhận mức tăng sản lượng chế tạo 7,8% so với quý I/2026. Đối chiếu một số nước trong cùng nhóm cho thấy Bangladesh và Ấn Độ cùng tăng 1,5%, Trung Quốc tăng 1,2% và Indonesia tăng 1,0%.

Việt Nam ghi nhận mức tăng sản lượng chế tạo 7,8% so với quý I/2026 theo thống kê của UNIDO

Kết quả này phản ánh nhịp mở rộng sản xuất mạnh của Việt Nam trong quý II. Ở cấp ngành trên toàn cầu, sản xuất máy vi tính, sản phẩm điện tử và quang học tăng 3,4%, máy móc và thiết bị tăng 1,8% so với quý trước. Đây là những lĩnh vực đáng chú ý khi theo dõi cơ hội tăng trưởng của công nghiệp chế tạo trong nước.

Số liệu công bố đầu tháng 10 cho thấy đà tăng trong nước tiếp tục được duy trì. Nghị quyết số 312/NQ-CP ngày 05/10/2026 về Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 9 năm 2026 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với địa phương, ghi nhận giá trị tăng thêm ngành chế biến, chế tạo quý III tăng 12,28% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 10,83% của sáu tháng đầu năm. Tính chung chín tháng, ngành tăng 11,36%.

Theo Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội quý III và chín tháng năm 2026 của Cục Thống kê, chỉ số sản xuất ngành chế biến, chế tạo chín tháng tăng 12,9%; chỉ số tiêu thụ của ngành tăng 12,8% so với cùng kỳ. Riêng tháng Chín, chỉ số tiêu thụ tăng 17,8% so với cùng kỳ năm trước, dù giảm 0,5% so với tháng trước.

Những chỉ báo này cho thấy đà mở rộng sản xuất sau quý II đã được nối tiếp bằng tăng trưởng cả sản xuất và tiêu thụ. Tuy nhiên, theo khảo sát quý III của Cục Thống kê, tăng tưởng ở các ngành vẫn có sự phân hóa. 45,0% doanh nghiệp sản xuất điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học ghi nhận khối lượng sản xuất tăng so với quý II; 40,0% cho biết đơn hàng mới tăng. Trong khi đó, ở ngành sản xuất xe có động cơ, 35,9% doanh nghiệp nhận định đơn hàng mới giảm. Sự phân hóa này đặt ra yêu cầu bám sát thị trường theo từng nhóm sản phẩm.

Bên cạnh đó, chỉ số tồn kho chế biến, chế tạo cuối tháng 9 tăng 11,9% so với cùng thời điểm năm trước; đăt ra lưu ý về việc củng cố đà tăng trưởng sản xuất đi kèm với khả năng tiêu thụ sản phẩm và xử lý khó khăn ở từng ngành, nhất là những lĩnh vực có đơn hàng chậm lại.

Khảo sát của Cục Thống kê cho thấy 39,2% doanh nghiệp kỳ vọng hoạt động kinh doanh quý IV tốt hơn quý III, trong khi 16,1% dự báo khó khăn hơn. Yêu cầu đặt ra cho các ngành sản xuất trong quý IV đã được lượng hóa trong Nghị quyết 312/NQ-CP. Kịch bản tăng trưởng ngành chế biến, chế tạo là 14,1%, hướng tới mục tiêu cả năm 12,2%. Mức tăng quý IV theo kịch bản cao hơn kết quả quý III 1,82 điểm phần trăm, đòi hỏi ngành tiếp tục nâng nhịp tăng trưởng trong ba tháng cuối năm.

Đối với GDP cả nước, Nghị quyết 312/NQ-CP ghi nhận mức tăng 9,95% trong quý III, đồng thời đặt kịch bản quý IV tăng 12,5%, hướng tới mục tiêu tăng trưởng cả năm 10,0%. Các mức tăng đều so với cùng kỳ năm trước.

Nghị quyết yêu cầu các bộ, cơ quan và địa phương xác định rõ động lực, dư địa tăng trưởng, dự án có khả năng sớm hoàn thành và doanh nghiệp có thể mở rộng sản xuất để tập trung tháo gỡ khó khăn, đôn đốc thực hiện. Đối với công nghiệp chế tạo, yêu cầu này đặt trọng tâm vào những năng lực có thể chuyển thành sản lượng và giá trị tăng thêm ngay trong quý cuối năm.

Theo Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội quý III và chín tháng năm 2026 của Cục Thống kê, chỉ số sản xuất ngành chế biến, chế tạo chín tháng tăng 12,9%

Các nhiệm vụ hỗ trợ sản xuất cũng được gắn với thời hạn cụ thể. Bộ Công Thương được giao phối hợp với Bộ Tài chính rà soát, đề xuất chính sách thuế khuyến khích sản xuất trong nước, đồng thời tạo thuận lợi cho nhập khẩu máy móc, thiết bị mà trong nước chưa đáp ứng được; hoàn thành trong tháng 10/2026. Các địa phương được yêu cầu hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn về thị trường và thủ tục đầu tư đối với dự án có khả năng hoàn thành trong năm, sớm hình thành năng lực sản xuất mới.

Cùng với việc mở rộng thị trường và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn, Nghị quyết đặt yêu cầu đẩy mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Với doanh nghiệp chế tạo, hiệu quả của các giải pháp cần thể hiện ở năng suất, chất lượng sản phẩm và khả năng đáp ứng đơn hàng./.

Trần Thị Hương Giang