Hội thảo do Hội Khoa học và Công nghệ Mỏ Việt Nam phối hợp với Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), Công ty Nhôm Lâm Đồng - TKV và các đơn vị liên quan tổ chức, với chủ đề “Kết quả bước đầu thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW trong công nghiệp mỏ - năng lượng và 20 năm ngành bauxite - alumina - nhôm Việt Nam”.

Tham dự Hội thảo có đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức khoa học và công nghệ, các tập đoàn, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học cùng đông đảo chuyên gia, nhà khoa học hoạt động trong lĩnh vực khai khoáng, năng lượng và luyện kim.

Hội thảo là diễn đàn trao đổi, đánh giá những kết quả bước đầu trong triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia trong lĩnh vực công nghiệp mỏ - năng lượng; đồng thời nhìn lại chặng đường 20 năm phát triển ngành bauxite - alumina - nhôm Việt Nam và thảo luận các định hướng phát triển trong giai đoạn tiếp theo.

Khoa học công nghệ là động lực nâng cao giá trị ngành công nghiệp khai khoáng

Phát biểu tại Hội thảo, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp Đỗ Nam Bình đánh giá cao sự kiện như một diễn đàn khoa học có ý nghĩa thiết thực, gắn kết yêu cầu đổi mới công nghệ với thực tiễn phát triển ngành công nghiệp khai khoáng.

Hội thảo quy tụ đông đảo đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia, nhà khoa học, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp cùng trao đổi về ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và định hướng phát triển bền vững ngành công nghiệp khai khoáng Việt Nam.

Theo Phó Cục trưởng, khoáng sản và năng lượng là những đầu vào cơ bản của nền kinh tế, có quan hệ trực tiếp với năng lực tự chủ và sức cạnh tranh của nhiều ngành công nghiệp. Trong bối cảnh yêu cầu phát triển nhanh, bền vững và nâng cao tính tự chủ của nền kinh tế ngày càng cao, cách tiếp cận đối với tài nguyên khoáng sản cũng cần tiếp tục được đổi mới.

Theo đó, phát triển công nghiệp khoáng sản không chỉ dừng lại ở việc khai thác tài nguyên, mà cần chú trọng phương thức khai thác, trình độ chế biến, giá trị gia tăng tạo ra cũng như hiệu quả sử dụng tài nguyên. Đây cũng là điểm giao thoa giữa việc phát triển lĩnh vực công nghiệp mỏ trong giai đoạn mới với Nghị quyết số 57-NQ/TW.

Phó Cục trưởng Đỗ Nam Bình nhấn mạnh, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải thực sự trở thành động lực trực tiếp nâng cao năng suất, chất lượng, an toàn và hiệu quả sản xuất. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hóa, cơ sở dữ liệu, công nghệ bản sao số, hệ thống giám sát trực tuyến hay mô hình mỏ thông minh cần được gắn với những kết quả cụ thể trong hoạt động sản xuất, như nâng cao năng suất, giảm chi phí, cải thiện điều kiện lao động và nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp.

Tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các tổ chức khoa học công nghệ

Đối với ngành bauxite - alumina - nhôm, Phó Cục trưởng nhận định, chặng đường 20 năm phát triển đã giúp Việt Nam từng bước tích lũy kinh nghiệm, làm chủ vận hành ở quy mô công nghiệp và tạo nền tảng để tiếp tục phát triển chuỗi giá trị. Trong giai đoạn tới, cần đẩy mạnh hơn nữa việc kết nối các khâu từ tài nguyên, khai thác, tuyển và chế biến khoáng sản đến luyện kim, sản xuất vật liệu và các sản phẩm công nghiệp hạ nguồn. Qua đó, từng bước hình thành chuỗi giá trị công nghiệp trong nước, nâng cao giá trị gia tăng và hiệu quả sử dụng tài nguyên khoáng sản.

Bên cạnh đó, Phó Cục trưởng cũng nhấn mạnh yêu cầu gắn chuyển đổi số với chuyển đổi xanh trong công nghiệp khai khoáng. Việc ứng dụng công nghệ mới không chỉ hướng đến tăng sản lượng mà còn phải góp phần sử dụng tiết kiệm tài nguyên, năng lượng, giảm phát thải, quản lý chất thải, phục hồi môi trường sau khai thác và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn. Đây không chỉ là yêu cầu về bảo vệ môi trường mà còn ngày càng trở thành yếu tố quan trọng đối với năng lực cạnh tranh và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp Đỗ Nam Bình phát biểu chào mừng Hội thảo

Để hiện thực hóa những định hướng trên, lãnh đạo Cục Công nghiệp nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và các hội nghề nghiệp. Trong đó, hoạt động nghiên cứu khoa học cần xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp; doanh nghiệp chủ động đầu tư, đặt hàng nghiên cứu và đổi mới công nghệ; đồng thời cơ quan quản lý Nhà nước tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, tiêu chuẩn và quy chuẩn nhằm tạo điều kiện để các kết quả nghiên cứu được ứng dụng hiệu quả vào sản xuất.

Chương trình Hội thảo ghi nhận nhiều tham luận chuyên sâu về chuyển đổi số theo chuỗi giá trị sản xuất, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong khai khoáng, công nghệ khai thác mỏ thông minh, nền tảng bản sao số phục vụ quản lý và điều hành sản xuất, cũng như các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên và môi trường mỏ.

Thông qua các nội dung trao đổi, Hội thảo góp phần cung cấp những luận cứ khoa học, kinh nghiệm thực tiễn và đề xuất giải pháp phục vụ quá trình hoạch định chính sách, đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp mỏ - năng lượng Việt Nam.

Khẳng định vai trò của khoa học công nghệ đối với phát triển ngành, Phó Cục trưởng Đỗ Nam Bình cho biết Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương mong muốn tiếp tục nhận được sự đồng hành, đóng góp trí tuệ của Hội Khoa học và Công nghệ Mỏ Việt Nam, các chuyên gia, nhà khoa học, tập đoàn, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học trong quá trình xây dựng và triển khai các cơ chế, chính sách phát triển công nghiệp khoáng sản và luyện kim theo hướng hiện đại, hiệu quả, có giá trị gia tăng cao và phát triển bền vững.

Lý Quốc Thịnh