Tham gia sự kiện phía Việt Nam gồm có ông Phạm Văn Quân - Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương; ông Đỗ Văn Lân – Phó Trưởng ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Hưng Yên; ông Ngô Anh Trí – Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Geleximco cùng đại diện các doanh nghiệp sản xuất linh kiện, phụ tùng ô tô Việt Nam.

Các đại biểu tham dự buổi làm việc

Buổi làm việc được tổ chức trong bối cảnh ngành công nghiệp ô tô Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển dịch quan trọng, với yêu cầu ngày càng cao về nâng cao năng lực sản xuất trong nước, phát triển hệ thống nhà cung ứng và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Dư địa lớn cho phát triển công nghiệp hỗ trợ ô tô

Ông Chu Việt Cường, đại diện Phòng Công nghiệp hỗ trợ (Cục Công nghiệp) đã trình bày tham luận với chủ đề “Chính sách nội địa hóa sản xuất linh kiện, phụ tùng ô tô tại Việt Nam”, tập trung vào thực trạng ngành sản xuất linh kiện ô tô, khuôn khổ chính sách mới và các định hướng hợp tác với doanh nghiệp Trung Quốc trong thời gian tới. Nội dung tham luận xác định nội địa hóa sản xuất linh kiện, phụ tùng là yêu cầu quan trọng để tái cấu trúc chuỗi cung ứng, nâng cao năng lực tự chủ công nghiệp và gia tăng giá trị sản xuất trong nước. 

Ông Chu Việt Cường (Cục Công nghiệp) trình bày tham luận

Thị trường ô tô Việt Nam được đánh giá đang có nhiều dư địa tăng trưởng. Theo các tính toán được dẫn trong dự thảo Chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, đến năm 2030 tổng dung lượng tiêu thụ ô tô tại Việt Nam có thể đạt khoảng 800.000 - 900.000 xe/năm; sản lượng xe sản xuất, lắp ráp trong nước dự kiến đạt khoảng 550.000 - 650.000 xe/năm, đáp ứng 70% - 75% nhu cầu nội địa. Các dòng xe thân thiện với môi trường được dự báo chiếm khoảng 25% - 35% thị trường.

Tuy nhiên, năng lực sản xuất linh kiện, phụ tùng trong nước hiện vẫn còn hạn chế và chưa đồng đều giữa các phân khúc. Đối với xe cá nhân đến 9 chỗ, tỷ lệ nội địa hóa hiện mới đạt bình quân khoảng 12% - 20%; trong khi xe tải nhẹ đến 7 tấn đạt khoảng 55% và xe khách từ 10 chỗ trở lên đạt khoảng 20% - 50%. Khả năng cung ứng linh kiện trong nước cũng còn khoảng cách so với nhu cầu. Linh kiện cơ khí hiện đáp ứng khoảng 15% - 40% nhu cầu, linh kiện điện - điện tử khoảng 15%, linh kiện nhựa và cao su kỹ thuật khoảng 20%. Các sản phẩm sản xuất trong nước chủ yếu vẫn tập trung ở một số nhóm như ghế ngồi, kính, săm lốp, bộ dây điện, ắc quy và thùng xe.

Một hạn chế khác là lực lượng nhà cung ứng tham gia trực tiếp vào chuỗi sản xuất của các doanh nghiệp lắp ráp ô tô còn mỏng. Việt Nam hiện có khoảng 700 doanh nghiệp hoạt động liên quan đến lĩnh vực ô tô, song mới có chưa đến 100 nhà cung ứng cấp 1 và chưa đến 150 nhà cung ứng cấp 2, cấp 3. Trong bối cảnh đó, việc tăng cường kết nối với các doanh nghiệp có năng lực về công nghệ, quản trị và sản xuất linh kiện được kỳ vọng góp phần mở rộng mạng lưới nhà cung ứng, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước, đồng thời thúc đẩy chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực.

Hướng tới hệ sinh thái công nghiệp ô tô có giá trị gia tăng cao hơn

Tại buổi làm việc, Cục Công nghiệp cho biết định hướng chính sách đối với ngành ô tô đang chuyển từ tập trung hỗ trợ riêng hoạt động lắp ráp sang phát triển toàn bộ hệ sinh thái công nghiệp ô tô, bao gồm vật liệu cơ bản, cơ khí chính xác, điện - điện tử, phần mềm điều khiển, nghiên cứu và phát triển, pin và hạ tầng trạm sạc. Đồng thời, chính sách được định hướng theo hướng ổn định, dài hạn hơn; hỗ trợ có chọn lọc dựa trên hiệu quả, quy mô, trình độ công nghệ và tiêu chuẩn phát triển xanh; kết hợp mục tiêu đáp ứng thị trường trong nước với tăng khả năng xuất khẩu và giá trị gia tăng.

Một trong những nền tảng chính sách quan trọng là Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026 - 2035 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 929/QĐ-TTg ngày 25/5/2026. Theo đó, Chương trình đặt mục tiêu nâng tỷ lệ nội địa hóa ngành ô tô lên khoảng 22% - 30% vào năm 2030 và 32% - 40% vào năm 2035. Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Chương trình tập trung vào các nhóm giải pháp như hoàn thiện thể chế; hỗ trợ nghiên cứu và phát triển, chuyển giao công nghệ, chuyển đổi xanh và áp dụng các chuẩn quản trị quốc tế; xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về công nghiệp hỗ trợ; đồng thời thúc đẩy kết nối doanh nghiệp trong nước với các tập đoàn đa quốc gia.

Buổi làm việc là dịp để cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp trao đổi trực tiếp về môi trường đầu tư, nhu cầu phát triển sản xuất linh kiện, phụ tùng ô tô tại Việt Nam

Tại buổi làm việc, đại diện Cục Công nghiệp cũng giới thiệu một số nhóm sản phẩm được cơ quan Nhà nước khuyến khích doanh nghiệp nghiên cứu hợp tác đầu tư tại Việt Nam như cơ khí chính xác và vật liệu; linh kiện điện - điện tử; linh kiện xe điện và năng lượng xanh; nhựa kỹ thuật và vật liệu nhẹ... đồng thời khuyến nghị các nhà đầu tư nghiên cứu kỹ tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và các quy định về môi trường của Việt Nam; xây dựng chiến lược nội địa hóa và kết nối với các nhà cung ứng cấp 2, cấp 3 trong nước ngay từ giai đoạn lập dự án; chú trọng ứng dụng công nghệ xanh và quản trị phát thải carbon phù hợp với xu hướng phát triển bền vững.

Cục Công nghiệp khẳng định tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp thông qua việc hướng dẫn thực hiện các cơ chế, chính sách về công nghiệp hỗ trợ; thúc đẩy kết nối B2B; hỗ trợ kỹ thuật, thử nghiệm chất lượng và đào tạo nguồn nhân lực thông qua các Trung tâm Hỗ trợ phát triển công nghiệp thuộc Cục.

Buổi làm việc là dịp để cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp trao đổi trực tiếp về môi trường đầu tư, nhu cầu phát triển sản xuất linh kiện, phụ tùng ô tô tại Việt Nam, đồng thời mở rộng cơ hội kết nối giữa các nhà đầu tư quốc tế với hệ thống doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trong nước. Qua đó, hoạt động hợp tác được kỳ vọng góp phần nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, tăng năng lực sản xuất trong nước và từng bước nâng cao vị trí của ngành công nghiệp ô tô Việt Nam trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Lý Quốc Thịnh