Từ dầu khí ngoài khơi đến điện gió biển Baltic

Công ty TNHH MTV Dịch vụ Cơ khí Hàng hải PTSC (PTSC M&C) thuộc Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) tổ chức lễ chúc mừng hoàn thành công tác đưa bốn trạm biến áp ngoài khơi thuộc Dự án Baltica 2 lên xà lan và rời cảng. Đây là lần đầu tiên một sản phẩm điện gió ngoài khơi chế tạo tại Việt Nam được xuất khẩu sang châu Âu - thị trường được xem là khắt khe bậc nhất thế giới về tiêu chuẩn kỹ thuật, chất lượng và an toàn.

Sự kiện không đơn thuần là một cột mốc thi công hoàn thành đúng tiến độ. Nó là chỉ dấu cho thấy công nghiệp - năng lượng Việt Nam đã bước vào một sân chơi mới: cung ứng thiết bị và dịch vụ kỹ thuật cho chuỗi giá trị năng lượng tái tạo toàn cầu, ở vai trò tổng thầu EPC chứ không còn là nhà gia công đơn thuần.

Baltica 2 là dự án điện gió ngoài khơi do Ørsted (Đan Mạch) và PGE (Ba Lan) hợp tác phát triển trên biển Baltic. Với tổng công suất khoảng 1,5 GW, dự án gồm 107 tua-bin gió và bốn trạm biến áp ngoài khơi (OSS), mỗi trạm công suất 375 MW, làm nhiệm vụ tiếp nhận điện từ tua-bin và truyền tải vào bờ. Dự kiến từ quý IV/2027, Baltica 2 sẽ cấp điện cho khoảng 2,4 triệu hộ gia đình Ba Lan, bổ sung nguồn điện tái tạo quy mô lớn và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng tại châu Âu.

Tháng 6/2023, liên danh Semco Maritime - PTSC M&C được trao hợp đồng EPC bốn trạm biến áp của dự án, phạm vi công việc trải từ thiết kế, mua sắm, thi công đến chạy thử. Gói thầu gồm bốn trạm biến áp và bốn khung đỡ mô-đun, tổng khối lượng khoảng 16.000 tấn. Trong đó, PTSC M&C đảm nhận chế tạo, lắp đặt hoàn thiện và chạy thử trên bờ tại Việt Nam. Hiện hai trạm biến áp đang trên hành trình đến châu Âu. Hai trạm còn lại đã lên xà lan, sẵn sàng khởi hành. Theo kế hoạch, công tác lắp đặt và đấu nối ngoài khơi Ba Lan bắt đầu từ tháng 11/2026.

Điều đáng nói là để có mặt trong dự án, PTSC M&C phải vượt qua vòng đánh giá năng lực ngặt nghèo của chủ đầu tư về kỹ thuật, chất lượng, an toàn và tiến độ. Nền tảng để doanh nghiệp được lựa chọn chính là kinh nghiệm hàng chục năm triển khai các công trình dầu khí ngoài khơi, cùng cơ sở vật chất và đội ngũ chế tạo tích lũy được. Đây là minh chứng cho một quy luật: năng lực công nghiệp không tự nhiên mà có, mà được bồi đắp qua nhiều thế hệ dự án. Chính "vốn liếng" từ ngành dầu khí đang được chuyển hóa thành lợi thế cạnh tranh trong lĩnh vực năng lượng tái tạo.

Bản lĩnh qua những phép thử khắc nghiệt

Thực hiện đồng thời bốn trạm biến áp đặt ra yêu cầu rất cao về tổ chức sản xuất và tích hợp công nghệ. Mỗi trạm tích hợp hàng loạt thiết bị điện cao áp, điều khiển, bảo vệ và viễn thông, đòi hỏi độ tin cậy và khả năng phối hợp đồng bộ giữa các hệ thống trong không gian hạn chế.

Áp lực càng lớn khi PTSC M&C triển khai Baltica 2 trong lúc bãi chế tạo đồng thời thi công bảy dự án quy mô lớn khác. Trước sức ép về mặt bằng và điều phối nguồn lực, doanh nghiệp đã quy hoạch lại hạ tầng sản xuất, bố trí tối ưu các phân khu nâng hạ, sơn phủ và lắp ráp chuyên biệt. Vào giai đoạn cao điểm, hơn 2.000 kỹ sư, công nhân cùng hệ thống nhà thầu phụ được điều phối nhịp nhàng, kiểm soát chặt các giao diện kỹ thuật trên cả bốn công trình song song.

Phép thử lớn nhất nằm ở công tác sơn bảo vệ kết cấu. Công trình chế tạo trong điều kiện nhiệt đới gió mùa của Việt Nam nhưng phải chống chịu khí hậu băng giá, ăn mòn cao tại biển Baltic suốt nhiều thập kỷ. Khoảng 120.000 m² bề mặt được thi công trong môi trường kiểm soát nghiêm ngặt, với hệ thống hút ẩm, thông gió hiện đại và quy trình nghiệm thu gắt gao. Vượt qua hai mùa mưa bão nhờ giải pháp che chắn khoa học và điều phối ca kíp linh hoạt, đội ngũ thi công vừa bảo đảm độ bền lớp phủ, vừa đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện các phòng thiết bị chuyên dụng.

Một quyết định kỹ thuật mang tính chiến lược là chủ động lắp đặt, đấu nối và chạy thử toàn diện hệ thống điện cao áp ngay trên bờ. Cách làm này giúp phát hiện và xử lý sớm các lỗi kỹ thuật, giảm tối đa rủi ro và chi phí khi thi công ngoài khơi Ba Lan - nơi mỗi thao tác sửa chữa đều tốn kém gấp nhiều lần so với trong đất liền.

Kết quả này gắn liền với sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên. Ông Steen Brodbæk, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Semco Maritime, đánh giá: "Tất cả các dự án mà Semco Maritime và PTSC M&C cùng thực hiện, hai bên đều thể hiện sự cam kết rất cao. Với tinh thần minh bạch trong hợp tác, chúng tôi đã cùng nhau triển khai những dự án tốt, đạt chất lượng cao và đáp ứng sự hài lòng của khách hàng".

Mở đường cho công nghiệp năng lượng Việt Nam

Với PTSC M&C, ý nghĩa của Baltica 2 vượt xa giá trị một hợp đồng. Theo ông Tô Ngọc Tú, Giám đốc PTSC M&C, đây là lần đầu tiên công trình điện gió ngoài khơi do doanh nghiệp tham gia thực hiện được xuất khẩu từ Việt Nam sang châu Âu. "Với chúng tôi, đây là hành trình đưa kinh nghiệm, năng lực và khát vọng của PTSC M&C đến một trong những thị trường khắt khe nhất thế giới", ông chia sẻ.

Dự án giúp doanh nghiệp củng cố niềm tin của các chủ đầu tư quốc tế và nâng vị thế cạnh tranh cho những gói thầu tiếp theo. Kinh nghiệm quản lý đồng thời nhiều trạm biến áp ngoài khơi, điều phối nhà thầu và đáp ứng chuẩn châu Âu làm dày thêm hồ sơ năng lực, đồng thời tạo nền tảng để chuẩn hóa quy trình EPC và chuẩn bị nguồn lực cho những công trình lớn hơn.

Ở tầm rộng hơn, thành công của Baltica 2 mở rộng sự hiện diện của PTSC và PETROVIETNAM trên thị trường dịch vụ kỹ thuật năng lượng quốc tế. Việc tham gia liên danh EPC và cung cấp công trình cho châu Âu cho thấy năng lực công nghiệp, dịch vụ kỹ thuật tích lũy từ lĩnh vực dầu khí đang tiếp tục phát huy giá trị trong chuỗi cung ứng năng lượng tái tạo.

Câu chuyện Baltica 2 vì thế không chỉ là câu chuyện của một doanh nghiệp. Nó cho thấy công nghiệp - năng lượng Việt Nam đã đủ sức đáp ứng yêu cầu của những dự án điện gió quy mô lớn trên thế giới. Từ cơ sở sản xuất trong nước, đội ngũ kỹ sư và người lao động Việt Nam đã trực tiếp góp phần vào tiến trình chuyển dịch năng lượng toàn cầu - một xu thế mà quốc gia nào nắm bắt sớm sẽ giành được lợi thế dài hạn. Trong bức tranh ấy, Baltica 2 là một dấu mốc đáng ghi nhận, đồng thời là lời khẳng định về khát vọng vươn ra biển lớn của công nghiệp Việt Nam.

Những con số ấn tượng tại Dự án Baltica 2

27/11/2024: Lễ cắt mẩu thép đầu tiên (First Cut of Steel), chính thức bước vào giai đoạn chế tạo.

Tháng 4/2026: Đạt mốc 5 triệu giờ công an toàn, không xảy ra tai nạn mất ngày công (LTI).

16.000 tấn: Tổng khối lượng kết cấu thép của 4 trạm biến áp và các khung đỡ mô-đun.

120.000 m²: Diện tích bề mặt kết cấu được xử lý sơn bảo vệ đặc biệt, chịu khí hậu biển Baltic.

43 ngày đêm: Chiến dịch hạ thủy (load-out) đồng loạt thành công, sẵn sàng vượt biển sang châu Âu.