Trao đổi với phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Thái Nguyên, PGS.TS Nguyễn Phú Hùng, Viện trưởng Viện Đào tạo và Nghiên cứu xuất sắc, Đại học Thái Nguyên, chia sẻ về vai trò của đào tạo nhân lực tinh hoa, định hướng xây dựng môi trường đào tạo theo chuẩn quốc tế đáp ứng yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên hội nhập và chuyển đổi số.

PGS.TS Nguyễn Phú Hùng - Viện trưởng Viện Đào tạo và Nghiên cứu xuất sắc, Đại học Thái Nguyên.

Phóng viên: Thưa ông, Thái Nguyên đang thu hút mạnh các dự án công nghệ cao, ông đánh giá như thế nào về nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao hiện nay?

PGS.TS Nguyễn Phú Hùng: Thái Nguyên đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều lợi thế trong thu hút đầu tư, đặc biệt là các dự án công nghệ cao, công nghiệp điện tử, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học và chuyển đổi số. Điều này tạo ra nhu cầu rất lớn về nguồn nhân lực chất lượng cao, không chỉ đáp ứng yêu cầu sản xuất mà còn tham gia nghiên cứu, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Hiện nay, các doanh nghiệp không chỉ cần người lao động có kiến thức chuyên môn vững vàng mà còn đòi hỏi khả năng ngoại ngữ, kỹ năng số, tư duy sáng tạo, năng lực làm việc trong môi trường quốc tế và khả năng thích ứng nhanh với sự thay đổi của công nghệ.

Có thể nói, nguồn nhân lực chất lượng cao đang trở thành yếu tố quyết định sức hấp dẫn của môi trường đầu tư cũng như năng lực cạnh tranh của địa phương. Muốn đón được làn sóng đầu tư công nghệ cao, Thái Nguyên cần chủ động chuẩn bị đội ngũ nhân lực đi trước một bước, coi đây là nền tảng cho phát triển nhanh và bền vững.

Phóng viên: Theo ông, đâu là những yêu cầu mới đặt ra đối với công tác đào tạo nhân lực trong thời kỳ hội nhập quốc tế và chuyển đổi số?

PGS.TS Nguyễn Phú Hùng: Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, giáo dục đại học cần đổi mới toàn diện cả về nội dung, phương pháp và mô hình đào tạo.

Chúng ta không thể tiếp tục đào tạo theo cách truyền thống mà phải chuyển sang đào tạo theo năng lực, lấy người học làm trung tâm và gắn chặt với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp cũng như sự phát triển của khoa học, công nghệ.

Các chương trình đào tạo cần được thiết kế theo hướng liên ngành, tăng cường thực hành, nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế. Người học không chỉ được trang bị kiến thức chuyên môn mà còn phải phát triển các năng lực cốt lõi như tư duy phản biện, phân tích dữ liệu, kỹ năng số, ngoại ngữ, làm việc nhóm và khả năng đổi mới sáng tạo.

Đồng thời, các cơ sở đào tạo cần tăng cường kết nối với doanh nghiệp để sinh viên được tiếp cận công nghệ mới, tham gia các dự án thực tế ngay trong quá trình học.

Chỉ khi đào tạo gắn với nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và nhu cầu của thị trường lao động, chúng ta mới có thể tạo ra đội ngũ nhân lực đủ sức đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số và các ngành công nghệ chiến lược trong giai đoạn phát triển mới.

Phóng viên: Ông có thể cho biết, Viện Đào tạo và Nghiên cứu xuất sắc đóng vai trò như thế nào trong việc phát hiện, bồi dưỡng và đào tạo đội ngũ nhân lực tinh hoa?

PGS.TS Nguyễn Phú Hùng: Viện Đào tạo và Nghiên cứu xuất sắc được thành lập với mục tiêu xây dựng một môi trường đào tạo, nghiên cứu và ươm tạo nhân tài theo chuẩn cao, từng bước hội nhập với các mô hình giáo dục tiên tiến trong khu vực và trên thế giới.

Chúng tôi định hướng Viện trở thành cầu nối giữa Đại học Thái Nguyên với các chương trình phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của quốc gia, đồng thời là nơi quy tụ các nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên có trình độ cao để cùng xây dựng các chương trình đào tạo tiên tiến.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Viện là phát hiện, bồi dưỡng những sinh viên, học viên và nghiên cứu sinh có năng lực nổi trội thông qua các chương trình đào tạo tài năng, đào tạo sau đại học chất lượng cao và các nhóm nghiên cứu mạnh.

Chúng tôi kỳ vọng góp phần hình thành đội ngũ chuyên gia trẻ, nhà khoa học trẻ có khả năng nghiên cứu độc lập, sáng tạo và giải quyết các vấn đề lớn của thực tiễn, phục vụ sự phát triển của khu vực Trung du, miền núi phía Bắc cũng như cả nước.

Đây cũng là nguồn nhân lực quan trọng để đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của các doanh nghiệp công nghệ cao đang đầu tư vào Thái Nguyên và các địa phương lân cận.

Phóng viên: Thưa ông, thời gian tới, Viện sẽ tập trung vào những định hướng nghiên cứu nào nhằm gắn đào tạo với nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và hợp tác doanh nghiệp?

PGS.TS Nguyễn Phú Hùng: Chúng tôi xác định nghiên cứu khoa học phải trở thành nền tảng của đào tạo chất lượng cao. Vì vậy, trong thời gian tới, Viện sẽ ưu tiên phát triển các hướng nghiên cứu gắn với những lĩnh vực công nghệ chiến lược của quốc gia như công nghệ sinh học, công nghệ y sinh, dược liệu, nông nghiệp công nghệ cao, chuyển đổi số trong nghiên cứu và phát triển sản phẩm.

Cùng với đó, Viện sẽ đẩy mạnh xây dựng các nhóm nghiên cứu liên ngành, tăng cường hợp tác với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và các trường đại học trong và ngoài nước nhằm thúc đẩy chuyển giao công nghệ và thương mại hóa các kết quả nghiên cứu.

Mục tiêu của chúng tôi không chỉ là công bố các công trình khoa học có chất lượng mà còn đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn, tạo ra những sản phẩm, quy trình công nghệ và mô hình đào tạo có giá trị ứng dụng cao.

Thông qua sự gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo, nghiên cứu và doanh nghiệp, Viện mong muốn đóng góp thiết thực vào việc hiện thực hóa các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, đồng thời góp phần xây dựng hệ sinh thái nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của Thái Nguyên, khu vực Trung du, miền núi phía Bắc và cả nước trong giai đoạn phát triển mới.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!