Thời gian qua, trên địa bàn tỉnh đã xảy ra một số vụ tai nạn lao động đặc biệt nghiêm trọng, gây thiệt hại lớn về người và tài sản. Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc siết chặt quy trình bảo hộ, tăng cường giám sát và nâng cao ý thức của người lao động.

Hiểm nguy dưới lòng đất

Hầm lò 1 khai thác quặng Vi Kẽm (Chi nhánh Tuyển đồng Sin Quyền, xã Trịnh Tường) đi vào hoạt động từ năm 2024 với công suất khoảng 1.000 tấn quặng/ngày. Mỗi ca sản xuất có hơn 100 công nhân làm việc ở độ sâu khoảng 130 mét dưới lòng đất. Trong môi trường thiếu ánh sáng và khí oxy, người lao động phải đối mặt với hàng loạt nguy cơ: đá om treo, ngạt khí, sập đổ lò hay bụi độc. Chỉ cần sơ suất, tai nạn có thể xảy ra.

Tại đây, quy trình an toàn trở thành “lá chắn sinh mạng”. Trước mỗi ca làm việc, công nhân bắt buộc phải kiểm tra thông gió, xử lý đá om treo, rà soát các điểm có nguy cơ mất an toàn trước khi vào vị trí sản xuất.

Đối với ngành khai thác khoáng sản, an toàn lao động không chỉ phụ thuộc vào máy móc hay trang thiết bị bảo hộ, mà quan trọng hơn là ý thức chấp hành quy trình của người lao động. Bởi trong hầm lò, mọi nguy cơ đều có thể diễn ra rất nhanh và khó lường. Theo các đơn vị khai thác, việc duy trì sản xuất ổn định chỉ có thể thực hiện khi mỗi công nhân đều được huấn luyện kỹ năng an toàn bài bản và thường xuyên cập nhật các phương án xử lý tình huống khẩn cấp.

Trước yêu cầu ngày càng cao về an toàn sản xuất, nhiều doanh nghiệp tại Lào Cai đã chủ động đầu tư công nghệ hiện đại, từng bước cơ giới hóa các khâu sản xuất để giảm sức người và hạn chế rủi ro. Tại Chi nhánh Tuyển đồng Sin Quyền, hệ thống quan trắc dịch động nóc lò và đầu đo khí tự động đã được vận hành để cảnh báo sớm nguy cơ sập hầm hoặc ngạt khí.

Bên cạnh đó, đơn vị còn đầu tư các thiết bị khoan, xúc, vận chuyển hiện đại để giảm thời gian công nhân làm việc trong khu vực nguy hiểm. Một số doanh nghiệp từng bước ứng dụng công nghệ số vào quản lý sản xuất, giám sát hiện trường và điều hành ca kíp.

Tuy nhiên, để công nghệ thực sự phát huy hiệu quả, yếu tố con người vẫn đóng vai trò quyết định. Nếu người lao động chủ quan, nguy cơ mất an toàn vẫn luôn hiện hữu.

Nỗi lo từ những dây chuyền cũ kỹ

Nếu khai thác hầm lò sợ sập đổ thì trong lĩnh vực chế biến, nỗi lo lại đến từ hệ thống máy móc xuống cấp.

Tại Khu công nghiệp Tằng Loỏng, nhiều dây chuyền công nghệ đã có tuổi đời hơn 20 năm. Sau thời gian dài hoạt động, thiết bị xuống cấp, nguy cơ chập điện, cháy nổ, rò rỉ hóa chất hoặc sự cố kỹ thuật ngày càng gia tăng. Trong khi đó, việc đổi mới công nghệ tại một số doanh nghiệp còn chậm do áp lực chi phí đầu tư lớn.

Thực tế, trong lĩnh vực khai thác, chế biến khoáng sản, nguy cơ tai nạn lao động luôn hiện hữu. Đây là ngành nghề đặc thù với điều kiện lao động nặng nhọc, độc hại và nguy hiểm.

Vì vậy, chỉ khi doanh nghiệp thực sự đặt yếu tố con người lên hàng đầu thì hoạt động sản xuất mới phát triển bền vững. Về vấn đề này, ông Vương Trinh Quốc - Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Lào Cai nhận định: Nhiều vụ tai nạn xảy ra bắt nguồn từ sự chủ quan, lơ là trong quá trình làm việc, không sử dụng đủ bảo hộ, bỏ qua các bước kiểm tra an toàn hoặc vận hành máy móc sai quy trình.

Chỉ khi quy trình được tuân thủ nghiêm ngặt, công nghệ được đầu tư bài bản và ý thức an toàn trở thành thói quen, dòng chảy khoáng sản mới thực sự mang lại giá trị bền vững cho địa phương.