Bộ Xây dựng vừa ban hành Thông tư số 12.2026.TT-BXD và Thông tư số 13.2026.TT-BXD, tương ứng với Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 30:2026/BXD về động cơ điện và QCVN 31:2026/BXD về ắc quy.

Các quy chuẩn mới áp dụng đối với toàn bộ quá trình sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu cũng như kiểm tra, thử nghiệm và chứng nhận động cơ, ắc quy xe điện.

Đối tượng áp dụng gồm doanh nghiệp sản xuất trong nước, đơn vị nhập khẩu và các tổ chức liên quan đến hoạt động kiểm định chất lượng.

Với động cơ điện, quy chuẩn đặt ra hàng loạt yêu cầu kỹ thuật chặt chẽ. Động cơ phải đảm bảo kết cấu đúng thiết kế đăng ký, không có dấu hiệu hư hỏng như nứt vỡ, gỉ sét, các chi tiết được lắp đặt chắc chắn.

Các thông số quan trọng như điện áp danh định, công suất danh định phải được ghi rõ ràng, không thể tẩy xóa và dễ quan sát sau khi lắp hoàn chỉnh.

Đáng chú ý, mỗi động cơ bắt buộc phải có số nhận dạng được khắc hoặc dập chìm, không được chỉnh sửa. Bộ điều khiển điện đi kèm cũng phải thể hiện đầy đủ thông tin về nhãn hiệu, mã kiểu loại và điện áp sử dụng.

Về hiệu năng, quy chuẩn quy định sai số giữa thông số thực tế và đăng ký không vượt quá ±5%. Hiệu suất động cơ phải đạt tối thiểu 75% tại mô men xoắn danh định và không thấp hơn 70% ở các chế độ tải khác nhau.

Bên cạnh đó, động cơ phải đáp ứng các yêu cầu về cách điện, kiểm soát nhiệt độ, khả năng chịu quá tải và bảo vệ trước tác động bên ngoài. Bộ điều khiển điện cũng phải có cơ chế bảo vệ khi xảy ra sụt áp hoặc quá dòng.

Đối với ắc quy, quy chuẩn QCVN 31:2026/BXD quy định cụ thể về cả đặc tính điện và an toàn. Ắc quy phải được sản xuất đúng tài liệu kỹ thuật, có ký hiệu cực dương, cực âm rõ ràng, vỏ không bị biến dạng hoặc nứt vỡ. Các thông số như điện áp danh định, dung lượng danh định phải được thể hiện đầy đủ, khó tẩy xóa.

Quy chuẩn áp dụng cho nhiều loại ắc quy phổ biến như chì axit, Niken metal hydride và Lithium-ion. Trong đó, điện áp thực tế không được thấp hơn giá trị danh định và không vượt quá 15%. Dung lượng thực tế phải đạt tối thiểu 90% đối với ắc quy chì axit và 100% đối với các loại ắc quy hiện đại.

Các yêu cầu an toàn được siết chặt, đặc biệt trong các thử nghiệm như nạp quá mức, phóng điện quá mức, rung động, ngắn mạch hoặc ngâm nước. Trong mọi trường hợp, ắc quy không được xảy ra hiện tượng rò rỉ, cháy, nổ hoặc vỡ. Đây là nội dung quan trọng nhằm hạn chế rủi ro trong quá trình sử dụng thực tế.

Ngoài ra, quy chuẩn cũng đưa ra hướng dẫn cụ thể về quy trình nạp điện, nhất là đối với ắc quy chì axit trong trường hợp không có bộ nạp của nhà sản xuất.

Đáng chú ý, các sản phẩm động cơ và ắc quy đã nộp hồ sơ kiểm tra, thử nghiệm hoặc chứng nhận trước thời điểm 9.10.2026 vẫn được tiếp tục xử lý theo quy định cũ. Các báo cáo thử nghiệm đã cấp trước đó vẫn có giá trị sử dụng để chứng nhận chất lượng.

Việc ban hành đồng bộ hai quy chuẩn mới được kỳ vọng sẽ nâng cao chất lượng các linh kiện cốt lõi của xe điện, đồng thời tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho doanh nghiệp. Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng phương tiện xanh ngày càng tăng, các tiêu chuẩn kỹ thuật đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm an toàn và thúc đẩy thị trường phát triển bền vững.