Thời gian gần đây, có thể thấy, cơ cấu kinh tế thành phố đang dần chuyển dịch theo hướng tăng dần tỷ trọng công nghiệp và trở thành một trong những trụ cột phát triển mới, phù hợp với xu thế chung, nhất là trong bối cảnh các địa phương trong khu vực đều đẩy mạnh thu hút đầu tư vào các lĩnh vực sản xuất.

Trong định hướng đó, thành phố đã chú trọng đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng công nghiệp nhằm tạo nền tảng thu hút các nhà đầu tư. Đến nay, trên địa bàn đã hình thành mạng lưới KKT, KCN, CCN phân bố tại nhiều khu vực, từng bước định hình không gian phát triển công nghiệp rõ nét.

Nổi bật là KKT Chân Mây - Lăng Cô, được xác định là một trong những trung tâm phát triển công nghiệp, dịch vụ và logistics quan trọng của khu vực miền Trung. Với tổng diện tích hơn 27.100 ha, nằm ở cửa ngõ phía Nam thành phố, KKT Chân Mây - Lăng Cô có vị trí chiến lược khi kết nối trực tiếp với trục giao thông Bắc - Nam, hành lang kinh tế Đông - Tây nối với Lào, Thái Lan… và nằm gần các tuyến hàng hải quốc tế. Đặc biệt, hệ thống cảng nước sâu Chân Mây được quy hoạch và từng bước được đầu tư hoàn thiện đã mở ra lợi thế lớn trong phát triển ngành công nghiệp gắn với xuất nhập khẩu, logistics và dịch vụ cảng biển. Đây được xem là điều kiện quan trọng để thu hút các dự án công nghiệp có quy mô lớn trong lĩnh vực chế biến, năng lượng và công nghiệp hỗ trợ. Không chỉ dừng lại ở đó, gần đây thành phố tiếp tục chấp thuận chủ trương đầu tư thêm các dự án hạ tầng KCN và khu phi thuế quan tại KKT Chân Mây - Lăng Cô với tổng diện tích hơn 400 ha. Theo dự kiến, các dự án (DA) này có thể thu hút từ 15.000 - 17.000 lao động, tập trung vào các ngành như điện, điện tử, cơ khí, năng lượng và công nghiệp phụ trợ.

Bên cạnh đó, nhiều KCN khác trên địa bàn cũng hình thành, từng bước phát huy vai trò trong cấu trúc phát triển công nghiệp của địa phương. Trong đó, KCN Phú Bài, với quy mô khoảng 700 ha, được định hướng trở thành hạt nhân công nghiệp, tập trung vào các ngành công nghệ, điện tử và công nghiệp hỗ trợ. Đây cũng là KCN đã thu hút được nhiều DA FDI lớn trong thời gian qua.

KCN Phong Điền có quy mô hơn 700 ha và tiếp tục quy hoạch mở rộng không gian sản xuất ở khu vực cửa ngõ phía Bắc thành phố nhằm phát triển công nghiệp chế biến thực phẩm, dệt may, vật liệu xây dựng mới. Ngoài ra, các KCN như La Sơn, Tứ Hạ, Phú Đa, Quảng Vinh cũng đang từng bước hoàn thiện hạ tầng, sẵn sàng tiếp nhận các DA đầu tư mới.

Đáng chú ý, KCN Gilimex Phú Bài được phát triển theo mô hình sinh thái với diện tích hơn 460 ha, tổng vốn đầu tư hơn 2.600 tỷ đồng. Việc phát triển theo hướng sinh thái không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên mà còn phù hợp với xu hướng phát triển bền vững, giảm thiểu tác động đến môi trường.

Song song với hệ thống KKT, KCN, các CCN cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo mặt bằng sản xuất cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Hiện nay, toàn thành phố có 12 CCN với tổng diện tích hơn 400 ha, đạt khoảng 43% so với quy hoạch. Các CCN này đã thu hút 125 DA với diện tích hơn 111 ha. Việc phát triển CCN không chỉ giúp doanh nghiệp mở rộng sản xuất theo hướng tập trung mà còn góp phần giải quyết tình trạng sản xuất nhỏ lẻ, phân tán trong khu dân cư, qua đó giảm thiểu ô nhiễm môi trường, tạo điều kiện phát triển đô thị xanh.

Nhờ hệ thống hạ tầng công nghiệp từng bước được đầu tư, khu vực công nghiệp - xây dựng hiện nay chiếm khoảng 35% GRDP của địa phương, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm cho hàng chục nghìn lao động và đóng góp đáng kể vào ngân sách.

Dù có những bước phát triển nhất định, song quy mô công nghiệp của Huế vẫn còn khá khiêm tốn nếu đặt trong tương quan với các địa phương trong khu vực như TP. Đà Nẵng, Quảng Trị, Hà Tĩnh, Nghệ An.

Theo số liệu từ Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách (Bộ Công Thương), tăng trưởng lĩnh vực công nghiệp thành phố thời gian qua chủ yếu đến từ khu vực doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Nhiều tập đoàn quốc tế, như Carlsberg, Scavi, HBI hay C.P đã lựa chọn Huế để đầu tư. Các DA này tập trung vào những ngành sản xuất chủ lực như bia - đồ uống, dệt may, da giày, chế biến gỗ và lâm sản, sản xuất vật liệu xây dựng, chế biến nông, thủy sản. Đây là những lĩnh vực có khả năng tạo việc làm lớn và đóng góp đáng kể vào kim ngạch xuất khẩu.

Hiện nay, kim ngạch xuất khẩu của địa phương đạt khoảng 1,37 - 1,4 tỷ USD, trong đó phần lớn đến từ các ngành công nghiệp chế biến. Toàn thành phố có hơn 120 DA FDI với tổng vốn đăng ký trên 3,4 tỷ USD; riêng năm 2025 thu hút thêm 7 DA mới với tổng vốn hơn 26 triệu USD.

Tuy nhiên, xét về tổng thể, giá trị sản xuất công nghiệp vẫn chưa lớn. Số lượng doanh nghiệp quy mô lớn còn ít, trong khi phần lớn doanh nghiệp hoạt động ở quy mô nhỏ và vừa. Điều này khiến khả năng lan tỏa sang các ngành kinh tế khác chưa cao, chưa tạo được “lực kéo” mạnh cho tăng trưởng. Một điểm đáng chú ý là cơ cấu công nghiệp hiện nay vẫn chủ yếu dựa vào các ngành gia công, chế biến với giá trị gia tăng chưa cao.

Trong khi đó, các ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và công nghiệp sáng tạo - những lĩnh vực có khả năng tạo đột phá vẫn chưa phát triển tương xứng. Điều này làm cho Huế phải cạnh tranh trực tiếp với các trung tâm công nghệ trong khu vực miền Trung, đặc biệt là TP. Đà Nẵng, địa phương đã hình thành khu công nghệ cao và hệ sinh thái doanh nghiệp tương đối hoàn chỉnh.

Một trong những điểm nghẽn lớn của công nghiệp Huế hiện nay là thiếu các DA quy mô lớn có khả năng đóng vai trò “đầu tàu” dẫn dắt. Hiện tại, ngoài một số DA, như Khu liên hợp sản xuất, lắp ráp ô tô Kim Long Motor Huế tại KKT Chân Mây - Lăng Cô, Nhà máy Bia Carlsberg Việt Nam tại KCN Phú Bài hay Công ty Scavi Huế, phần lớn doanh nghiệp trên địa bàn vẫn có quy mô nhỏ và vừa. Việc thiếu các DA dẫn dắt khiến lĩnh vực công nghiệp khó hình thành các chuỗi sản xuất, cung ứng mang tính liên kết. Các doanh nghiệp hoạt động thiếu kết nối trong chuỗi giá trị, dẫn đến hiệu quả sản xuất chưa cao, khó nâng cao năng lực cạnh tranh.

Trong khi đó, tại nhiều địa phương lân cận đã xuất hiện các DA quy mô lớn, tạo ra bước ngoặt trong phát triển công nghiệp. Những DA này không chỉ đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng mà còn thu hút hàng loạt doanh nghiệp vệ tinh, hình thành hệ sinh thái công nghiệp tương đối hoàn chỉnh.

Một chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Chiến lược, chính sách (Bộ Công Thương) nêu dẫn chứng, DA Tổ hợp cơ khí - ô tô Chu Lai Trường Hải do THACO đầu tư tại KKT Chu Lai vào năm 2003, không chỉ tạo ra giá trị sản xuất lớn mà còn kéo theo sự phát triển của chuỗi cung ứng, hình thành hệ sinh thái công nghiệp với các doanh nghiệp vệ tinh và dịch vụ logistics trong khu vực.

Bên cạnh đó, một yếu tố “mềm” nhưng có tác động không nhỏ là “hình ảnh kinh tế” của địa phương. Trong nhận thức của nhiều nhà đầu tư, Huế vẫn được biết đến là vùng đất giàu bản sắc văn hóa, di sản, trong khi công nghiệp chưa được định vị rõ là một trụ cột kinh tế quan trọng. Điều này phần nào đã ảnh hưởng đến việc thu hút đầu tư, khi địa phương chưa tạo được hình ảnh rõ nét về một trung tâm công nghiệp năng động.